બજેટ આવે તે પહેલાં જ સિગારેટ, તમાકુ અને પાન મસાલા મોંઘા થશે, જાણો કેટલો વધશે ભાવ?

નવી દિલ્હી: નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણ આવતીકાલે એટલે કે 1 ફેબ્રુઆરીએ નાણાકીય વર્ષ 2026-27નું બજેટ રજૂ કરશે. પરંતુ તે પહેલા જ સિગારેટ, તમાકુ અને પાન મસાલા મોંઘા થવાના છે. 1 ફેબ્રુઆરીથી સિગારેટ અને તમાકુ ઉત્પાદનો પર વધારાની “એક્સાઇઝ ડ્યૂટી” અને પાન મસાલા પર “હેલ્થ સેસ” લાગુ કરવામાં આવશે. આ ચાર્જિસ GSTના સર્વોચ્ચ 40% દર ઉપરાંત વસૂલવામાં આવશે. આ નવા ઉપકર અને એક્સાઇઝ ડ્યૂટી 1 જુલાઈ 2017થી લાગુ 28% GST અને વળતર સેસનું સ્થાન લેશે.
આ ઉપરાંત, 1 ફેબ્રુઆરીથી તમાકુ ઉત્પાદનો (ચાવવાની તમાકુ, ફિલ્ટર ખૈની, જર્દા યુક્ત સુગંધિત તમાકુ અને ગુટખા) માટે મહત્તમ રિટેલ ભાવ (MRP) આધારિત મૂલ્યાંકનની નવી પદ્ધતિ અમલમાં આવશે. આ મુજબ, GSTની ગણતરી પેકેટ પર દર્શાવેલા રિટેલ વેચાણ ભાવના આધારે કરવામાં આવશે.
પાન મસાલા ઉત્પાદકોએ 1 ફેબ્રુઆરીથી આરોગ્ય અને રાષ્ટ્રીય સલામતી ઉપકર કાયદા હેઠળ નવી નોંધણી કરાવવી પડશે. આવા ઉત્પાદનોના ઉત્પાદકોએ તમામ પેકેજિંગ મશીનોને આવરી લેતી કાર્યરત સીસીટીવી સિસ્ટમ ઇન્સ્ટોલ કરવી પડશે અને તેના ફૂટેજ ઓછામાં ઓછા 24 મહિના સુધી સાચવવા પડશે. તેમણે એક્સાઇઝ અધિકારીઓને મશીનોની સંખ્યા અને તેમની ક્ષમતા વિશે માહિતી પણ આપવી પડશે. જો કોઈ મશીન સતત ઓછામાં ઓછા 15 દિવસ સુધી બંધ રહે છે, તો તેઓ એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાંથી છૂટનો દાવો કરી શકે છે.
1 ફેબ્રુઆરીથી અમલમાં આવતા સેન્ટ્રલ એક્સાઇઝ ડ્યૂટી અધિનિયમમાં કરાયેલા સંશોધન મુજબ, સિગારેટની લંબાઈના આધારે પ્રતિ સ્ટિક ₹2.05 થી ₹8.50 સુધી એક્સાઇઝ ડ્યૂટી લાગુ કરવામાં આવી છે.
- નાની, બિન-ફિલ્ટર સિગારેટ (65 મીમી સુધી) પર પ્રતિ સ્ટિક અંદાજે ₹2.05 નો વધારાનો કર લાગશે.
- નાની ફિલ્ટરવાળી સિગારેટ પર પ્રતિ સ્ટિક ₹2.10 નો કર લાગશે.
- થોડી લાંબી સિગારેટ (65–70 મીમી) પર પ્રતિ સ્ટિક ₹3.60 થી ₹4 સુધીનો કર લાગશે.
- તે કરતાં વધુ લાંબી સિગારેટ (70–75 મીમી) પર પ્રતિ સ્ટિક ₹5.40 નો કર લાગશે.
- સૌથી વધુ ₹8.50 પ્રતિ સ્ટિકનો કર ખાસ અથવા અલગ બનાવટ ધરાવતી સિગારેટ પર લાગશે. જોકે, મોટાભાગની જાણીતી સિગારેટ બ્રાન્ડ્સ આ શ્રેણીમાં આવતી નથી.
ચાવવાની તમાકુ અને જર્દા પર હવે 82% એક્સાઇઝ ડ્યૂટી લાગશે, જ્યારે ગુટખા પર 91% ટેક્સ વસૂલવામાં આવશે. પાન મસાલા પર અગાઉની જેમ 88% ટેક્સ જ લાગુ રહેશે. આ નવો ટેક્સ ઉત્પાદનની માત્રા પરથી નહીં, પરંતુ બનાવવાની ક્ષમતા (પ્રોડક્શન કેપેસિટી)ના આધારે લાગુ કરવામાં આવશે. સરકારે ડિસેમ્બરમાં સંસદ દ્વારા આ નવા ટેક્સ પસાર કરાવ્યા હતા. આ નિર્ણય સપ્ટેમ્બર 2025માં GST કાઉન્સિલે લીધો હતો, જ્યારે કંપની સેશન સેસનું માળખું સમાપ્ત થયું હતું.
આ ટેક્સ વધારાની અસર તાત્કાલિક જોવા મળશે. CRISIL રેટિંગ્સના અંદાજ મુજબ, આવતા નાણાકીય વર્ષમાં સિગારેટના વેચાણમાં 6 થી 8 ટકાનો ઘટાડો થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: કેન્દ્રીય બજેટ 2026: આવતીકાલે લાઈવ ક્યારે અને ક્યાં જોવું? જાણો તમામ માહિતી












