યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે પાકિસ્તાનને તેના F-16 ફાઇટર જેટ માટે $686 મિલિયન (આશરે રૂ. 5,800 કરોડ) ના મૂલ્યના અદ્યતન ટેકનોલોજી અને સપોર્ટના વેચાણને મંજૂરી આપી છે. પાકિસ્તાની અખબાર ડોન અનુસાર, 8 ડિસેમ્બરના રોજ યુએસ ડિફેન્સ સિક્યુરિટી કોઓપરેશન એજન્સી (DSCA) એ આ અંગે કોંગ્રેસને એક પત્ર મોકલ્યો હતો. નિષ્ણાતો કહે છે કે આવા સોદા સામાન્ય રીતે સરળતાથી પૂર્ણ થાય છે.
શું છે પેકેજમાં ?
સૌથી મહત્વપૂર્ણ લિંક-16 ડેટા લિંક સિસ્ટમ છે – યુએસ અને નાટો દેશો વચ્ચે એક સુપર-સિક્યોર કોમ્યુનિકેશન નેટવર્ક જે મિત્ર અને શત્રુની ઓળખ, શસ્ત્રોના ફાયરિંગનું સંકલન અને યુદ્ધ દરમિયાન રીઅલ-ટાઇમ માહિતી શેરિંગને સરળ બનાવે છે. તે યુદ્ધમાં જામિંગ સામે પણ રક્ષણ આપે છે.
ક્રિપ્ટોગ્રાફિક સાધનો, નવા એવિઓનિક્સ (એરક્રાફ્ટ ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમ્સ).
પાઇલટ તાલીમ, સિમ્યુલેટર, સ્પેરપાર્ટ્સ અને સોફ્ટવેર અપડેટ્સ.
92 લિંક-16 સિસ્ટમ અને 6 નિષ્ક્રિય (બિન-યુદ્ધાસ્ત્ર) Mk-82 બોમ્બ – ફક્ત પરીક્ષણ માટે.
વિમાનનું આયુષ્ય 2040 સુધી લંબાવવામાં આવશે અને ઉડાન સલામતીમાં સુધારો કરવામાં આવશે.
શા માટે અમેરિકાએ વેચાણને મંજૂરી આપી?
DSCA ને લખેલા પત્રમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે, પાકિસ્તાન આતંકવાદ સામે અમેરિકા અને તેના સાથી દેશો સાથે નજીકથી કામ કરવાનું ચાલુ રાખશે. ભવિષ્યમાં મોટા સંઘર્ષમાં પાકિસ્તાની વાયુસેના યુએસ વાયુસેના સાથે સરળતાથી સંકલન કરી શકશે. આ વેચાણ દક્ષિણ એશિયામાં લશ્કરી સંતુલનને ખલેલ પહોંચાડશે નહીં. પાકિસ્તાન પાસે પહેલેથી જ F-16 છે, તેથી તે નવી ટેકનોલોજીનો સરળતાથી ઉપયોગ કરશે.
પાકિસ્તાન માટે તે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
પાકિસ્તાન પાસે લગભગ 75 F-16 (બ્લોક-52 અને જૂના અપગ્રેડેડ) છે. મે 2025ના ભારત-પાકિસ્તાન હવાઈ યુદ્ધમાં પાકિસ્તાને J-10સી અને JF-17 જેવા વધુ નવા વિમાનોનો ઉપયોગ કર્યો હતો પરંતુ F-16 તેની કરોડરજ્જુ બની રહે છે. આ અપગ્રેડ સાથે જૂના F-16 પણ બીજા 15 વર્ષ સુધી ઉડાન ભરી શકશે. Link-16 મેળવવાથી પાકિસ્તાની પાઇલટ્સ અમેરિકન AWACS અને ફાઇટર જેટ સાથે સીધા જોડાઈ શકશે – જે યુદ્ધમાં એક મહત્વપૂર્ણ ફાયદો છે.
ભારતની ચિંતા શું છે?
નિષ્ણાતો કહે છે કે આ ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે કારણ કે Link-16 જેવી સંવેદનશીલ ટેકનોલોજી પાકિસ્તાનને યુએસ-નાટો સ્તરે માહિતી અને કમાન્ડ શેર કરવા સક્ષમ બનાવશે. ભારત પાસે હાલમાં Link-16 નથી. અમે રશિયન અને ઇઝરાયેલી સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીએ છીએ. 2019 ના બાલાકોટ હુમલા પછી અમેરિકાએ પાકિસ્તાનના F-16 માટે સ્પેરપાર્ટ્સ પણ રોકી દીધા હતા. આટલા મોટા પેકેજની અચાનક મંજૂરી ઘણા પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.
યુએસ પ્રતિભાવ
યુએસ કહે છે કે આ વેચાણ ફક્ત આતંકવાદ સામેની લડાઈ અને વિમાન સુરક્ષા માટે છે. કોઈ નવા શસ્ત્રો કે મિસાઇલો પૂરા પાડવામાં આવી રહી નથી. વધુમાં આ સોદો યુએસ સંરક્ષણ તૈયારીઓને અસર કરશે નહીં.
