ભંગારમાં મળેલા AC ને બનાવી દીધી એવી સિસ્ટમ, હવે જમીનની અંદરથી નીકળી રહી છે ઠંડી હવા

AC Cooling Experiment: ગરમીથી રાહત મેળવવા માટે આજના સમયમાં AC લગભગ દરેક ઘર માટે જરૂરી બની ગયો છે. જોકે, ACની એક મોટી સમસ્યા એ છે કે તે રૂમની ગરમી બહાર કાઢીને બહારની હવામાં પણ ગરમી છોડે છે. આ જ પ્રક્રિયાને બદલવા માટે એક YouTuberએ અનોખો પ્રયોગ કર્યો છે. તેણે ભંગારમાં પડેલા એક જૂના વિન્ડો ACને જમીનની અંદર દબાયેલી લગભગ 2,000 ફૂટ લાંબી પાઇપ સાથે જોડી દીધો. આ પ્રયોગનો હેતુ ACમાંથી નીકળતી ગરમીને બહારની ગરમ હવામાં છોડવાને બદલે જમીનની અંદર પહોંચાડવાનો હતો.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

આ પ્રયોગ Craftsman Chris નામના YouTuberએ કર્યો હતો. તેમણે આ માટે 14,000 BTU ક્ષમતાવાળા જૂના LG Dual Inverter Window ACનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

જમીનની અંદર જશે ACની ગરમી

સામાન્ય AC રૂમની ગરમ હવામાંથી ગરમી ખેંચે છે અને કન્ડેન્સર દ્વારા આ ગરમી બહારની હવામાં છોડે છે. પરંતુ આ પ્રયોગમાં આ સિસ્ટમમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો. જમીનની અંદર લગભગ 6થી 8 ફૂટની ઊંડાઈએ 2,000 ફૂટ લાંબી PEX પાઇપ પાથરવામાં આવી હતી. આ પાઇપને 500-500 ફૂટના ચાર અલગ લૂપમાં જમીનની અંદર નાખવામાં આવી હતી. આ પાઇપમાં પાણી સતત ફરતું રહે છે. આ પાણીને ACના કન્ડેન્સરની આસપાસ બનાવવામાં આવેલા ખાસ Water Jacketમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે.

ACનું રેફ્રિજરન્ટ પોતાની ગરમી કન્ડેન્સરમાં છોડે છે અને પાણી આ ગરમી શોષી લે છે. ત્યારબાદ ગરમ પાણી ફરી જમીનની અંદર જાય છે, જ્યાં માટી આ ગરમીને શોષવાનું કામ કરે છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો આ પ્રયોગમાં જમીનનો ઉપયોગ મોટા Heat Sink તરીકે કરવામાં આવ્યો છે.

જૂના કબાડના ACમાં કરાયો મોટો ફેરફાર

આ પ્રયોગની ખાસ વાત માત્ર જમીનની અંદર પાઇપ નાખવામાં નથી. જે ACનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો તે પહેલેથી જ ખરાબ હાલતમાં પડેલો હતો. ACને સાફ કર્યા બાદ તેના કન્ડેન્સર કોઇલને લગભગ 90 ડિગ્રી ફેરવવામાં આવ્યો. ત્યારબાદ ભંગારમાંથી મળેલા ધાતુના ટુકડાઓની મદદથી કન્ડેન્સરની આસપાસ ખાસ Water Jacket તૈયાર કરવામાં આવ્યું. આ Water Jacketનું કામ જમીનમાંથી આવતું પાણી કન્ડેન્સરની આસપાસથી પસાર કરવાનું અને ACમાંથી નીકળતી ગરમીને પાણી મારફતે જમીન સુધી પહોંચાડવાનું હતું.

આ પણ વાંચોઃ ટ્રમ્પે શી જિનપિંગને ગણાવ્યા ‘અદ્ભુત મિત્ર’, મુકાબલો ટાળવાની કરી વાત

ખાસ વાત એ છે કે ACની રેફ્રિજરેશન લાઇનને ખોલવાની કે કાપવાની જરૂર પડી નહોતી. એટલે કે રેફ્રિજરન્ટ કાઢવાની જરૂર પણ પડી નહોતી અને ACનું કોમ્પ્રેસર તથા રેફ્રિજરેશન સિસ્ટમ પોતાની જગ્યાએ કામ કરતી રહી.

આખી સિસ્ટમ ઓટોમેટિક રીતે પણ કામ કરે છે

Craftsman Chrisએ આને માત્ર હાથથી ચલાવવામાં આવતો પ્રયોગ રાખ્યો નહોતો. તેમણે તેને ઘરના Thermostat સાથે પણ જોડ્યો હતો. આ માટે જૂના Programmable Logic Controller અને Linear Actuatorનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે થર્મોસ્ટેટ રૂમને ઠંડો કરવાની જરૂરિયાત દર્શાવે છે ત્યારે સિસ્ટમ ACને ચાલુ કરી શકે છે.

સિસ્ટમમાં પાણી અને તાપમાન પર નજર રાખવા માટે સેન્સર પણ લગાવવામાં આવ્યા હતા. જો પાણીનું તાપમાન વધારે વધી જાય તો કૂલિંગ સિસ્ટમને બંધ કરી શકાય છે.

2,000 ફૂટ પાઇપથી કેટલી ઠંડી હવા મળી?

આ પ્રયોગનો સૌથી રસપ્રદ ભાગ તેનું પરિણામ હતું. ટેસ્ટ દરમિયાન સિસ્ટમમાંથી આશરે 49થી 54 ડિગ્રી ફેરનહાઇટ, એટલે કે લગભગ 9થી 12 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધીની ઠંડી હવા નીકળતી જોવા મળી. એક ટેસ્ટ દરમિયાન આશરે 26.5 ડિગ્રી ફેરનહાઇટનો તાપમાન તફાવત પણ નોંધાયો હતો. જમીનની અંદર બનાવવામાં આવેલા લૂપમાં પાણી આશરે 3.3 ગેલન પ્રતિ મિનિટની ઝડપે ફરતું હતું. કન્ડેન્સરના Water Jacketમાંથી પસાર થતી વખતે પાણીનું તાપમાન થોડું વધતું હતું અને ત્યારબાદ તે જ પાણી ફરી જમીનની અંદર જતું હતું.

શરૂઆતમાં આવી મુશ્કેલી, પછી કર્યો ફેરફાર

ઠંડી હવાને ઘરના રૂમ સુધી પહોંચાડવા માટે શરૂઆતમાં બિન-ઇન્સ્યુલેટેડ એલ્યુમિનિયમ ડક્ટનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ આ ડક્ટમાંથી પસાર થતી વખતે ઠંડી હવા રસ્તામાં જ ગરમ થવા લાગી. ત્યારબાદ Insulated Flexible Ductનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. તેના કારણે ઠંડી હવાને ઘરના Family Room, Dining Room અને Kitchen સુધી પહોંચાડવામાં આવી.

શું આ સામાન્ય ACનું સ્થાન લઈ શકે?

આ પ્રયોગ રસપ્રદ હોવા છતાં તેને હાલમાં સામાન્ય ઘરો માટે તૈયાર AC સિસ્ટમ ગણવી યોગ્ય નહીં હોય. સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે જમીનની અંદર નાખવામાં આવેલી લગભગ 2,000 ફૂટની પાઇપ લાંબા સમય સુધી સતત ઘરની ગરમી શોષી શકશે કે નહીં. હાલના ટેસ્ટ મર્યાદિત સમયના પરફોર્મન્સને દર્શાવે છે. લાંબા સમય સુધી સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરશે, તેની કુલ વીજળીની ખપત કેટલી હશે અને સામાન્ય ઘરમાં તેનો વ્યવહારુ ઉપયોગ કેટલો સફળ રહેશે તે અંગે પૂરતા આંકડા ઉપલબ્ધ નથી.

આ ઉપરાંત જમીનની રચના, પાઇપની લંબાઈ અને ઊંડાઈ, પાણીનો પ્રવાહ, બહારનું હવામાન અને ઘરની કૂલિંગ જરૂરિયાત જેવા અનેક પરિબળો સિસ્ટમના પરિણામને અસર કરી શકે છે.

જિયોથર્મલ કૂલિંગ જેવી વિચારધારા

આ પ્રયોગને સીધો ઘરેલું ACનો વિકલ્પ માનવો યોગ્ય નથી. જોકે તેની પાછળનો વિચાર ચોક્કસપણે રસપ્રદ છે. સામાન્ય રીતે જમીનની અંદરની ગરમીનો ઉપયોગ કરીને કૂલિંગ કરતા Geothermal Cooling Systems મોટા અને ખર્ચાળ સેટઅપ તરીકે જાણીતા છે. અહીં જૂના AC, ભંગારમાંથી મળેલા મટિરિયલ, કન્ટ્રોલર અને જમીનની અંદર નાખવામાં આવેલી પાઇપની મદદથી આ વિચારનો એક નાનો પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો.

હાલમાં આ માત્ર એક પ્રયોગ છે. પરંતુ તેણે એક રસપ્રદ સવાલ જરૂર ઊભો કર્યો છે—જો ACની ગરમીને બહારની ગરમ હવામાં છોડવાને બદલે જમીનની અંદર પહોંચાડવામાં આવે, તો શું ભવિષ્યમાં કૂલિંગ સિસ્ટમને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવી શકાય?

આ પણ વાંચોઃ સુરત નવી સિવિલમાં વધુ એક તબીબે જીવન ટૂંકાવ્યું, દોઢ મહિનામાં બીજી ઘટના