ચીનમાં 5.0ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ, લદ્દાખ સરહદ નજીક કેન્દ્રબિંદુ; જમ્મુ-કાશ્મીરના અનેક વિસ્તારોમાં ધરતી ધ્રૂજી
નવી દિલ્હી: ચીનના શિનજિયાંગ વિસ્તારમાં ગુરુવારે મોડી રાત્રે ભૂકંપના જોરદાર આંચકા અનુભવાયા હતા. રિક્ટર સ્કેલ પર આ ભૂકંપની તીવ્રતા 5.0 નોંધવામાં આવી હતી. ભૂકંપનું કેન્દ્ર ચીન-લદ્દાખ સરહદ નજીક હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આંચકાની અસર જમ્મુ-કાશ્મીરના અનેક વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળી હતી. જોકે, મોડી રાત સુધી કોઈ મોટા જાનમાલના નુકસાનના સમાચાર સામે આવ્યા નહોતા.
રાત્રે 10:26 વાગ્યે ધરતી ધ્રૂજી
મળતી માહિતી અનુસાર, ગુરુવારે રાત્રે 10:26 વાગ્યે ચીનના શિનજિયાંગ વિસ્તારમાં ભૂકંપ આવ્યો હતો. ‘કશ્મીર વેધર’ના અહેવાલ મુજબ, ભૂકંપનું કેન્દ્ર 35.587 ડિગ્રી ઉત્તર અક્ષાંશ અને 78.130 ડિગ્રી પૂર્વ રેખાંશ પર નોંધાયું હતું.
ભૂકંપની ઊંડાઈ જમીનથી લગભગ 164 કિલોમીટર હતી. તેનું કેન્દ્ર ચીન-લદ્દાખ સરહદ નજીક હોવાથી જમ્મુ-કાશ્મીરના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ આંચકા અનુભવાયા હતા.
ફરીદાબાદ અને લક્ષદ્વીપ સાગરમાં પણ ભૂકંપ
ગુરુવારે દેશના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ હળવા ભૂકંપ નોંધાયા હતા.
રાષ્ટ્રીય ભૂકંપ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર (NCS)ના જણાવ્યા અનુસાર:
- ફરીદાબાદ: સાંજે 6:33 વાગ્યે 2.9ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો.
- લક્ષદ્વીપ સાગર: સાંજે 7:54 વાગ્યે 3.2ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો.
આ બંને ભૂકંપની તીવ્રતા પ્રમાણમાં ઓછી હોવાથી સામાન્ય રીતે લોકોને તેના આંચકા અનુભવાયા ન હોય તેવી શક્યતા છે.
તિબેટ અને હિમાલય વિસ્તારમાં વધી રહી છે ભૂકંપીય ગતિવિધિ
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં તિબેટના ઉચ્ચપ્રદેશ અને તેની આસપાસના હિમાલયી વિસ્તારોમાં ભૂકંપીય ગતિવિધિઓ નોંધાઈ રહી છે.
આ પહેલાં 22 ઓક્ટોબરે તિબેટમાં 7.0ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો હતો. ભારતના રાષ્ટ્રીય ભૂકંપ વિજ્ઞાન કેન્દ્રના જણાવ્યા અનુસાર, આ ભૂકંપનું કેન્દ્ર લ્હાસાથી લગભગ 400 કિલોમીટર દૂર હતું. તેની ઊંડાઈ 173 કિલોમીટર નોંધવામાં આવી હતી.
હિમાલયી વિસ્તારમાં કુદરતી આફતોનું જોખમ
હિમાલયી વિસ્તાર પહેલેથી જ અનેક કુદરતી આફતોનો સામનો કરી રહ્યો છે. આ વર્ષે ઓગસ્ટમાં નેપાળ-તિબેટ સરહદ નજીક બરફ અને ખડકોના હિમસ્ખલનને કારણે વિનાશક અચાનક પૂર (Flash Flood) આવ્યું હતું.
આ કુદરતી આફતમાં નેપાળમાં 1,455 લોકોનાં મોત થયાં હતાં, જ્યારે હજારો લોકો લાપતા થયા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. તિબેટ તરફ પણ અનેક લોકોનાં મોત અને સેંકડો લોકો લાપતા થયાના અહેવાલો મળ્યા હતા.
ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે વધી રહ્યું છે જોખમ?
નિષ્ણાતોના મતે વધતું તાપમાન, ગ્લેશિયરોનું ઝડપથી પીગળવું અને હવામાનની આત્યંતિક ઘટનાઓને કારણે કિંગહાઈ-તિબેટ ઉચ્ચપ્રદેશ વિસ્તારમાં કુદરતી આફતોનું જોખમ વધી રહ્યું છે.
ગ્લેશિયરો પીગળવાથી હિમનદી સરોવરોમાં પાણીનો જથ્થો વધી શકે છે અને તેના કારણે અચાનક પૂર જેવી ઘટનાઓનું જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. બીજી તરફ, હિમાલયનો વિસ્તાર ભૂસ્તરીય રીતે સક્રિય હોવાથી અહીં ભૂકંપ આવવાની સંભાવના પણ રહે છે.
