5 Rupees Chips Packet: તમે દુકાનમાંથી પાંચ રૂપિયાનું ચિપ્સનું પેકેટ ખરીદો છો, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ પેકેટ વેચીને કંપનીને કેટલો નફો થાય છે? વધતી મોંઘવારી, કાચા માલના ભાવ અને પેકેજિંગ ખર્ચને કારણે ₹5ના ચિપ્સના પેકેટમાંથી ઉત્પાદકને માત્ર 15 પૈસાની આસપાસ નફો મળતો હોવાનો ચોંકાવનારો અંદાજ સામે આવ્યો છે. એક સમયે 25થી 30 ગ્રામ વજન ધરાવતા કેટલાક ચિપ્સના પેકેટ હવે માત્ર 11થી 14 ગ્રામના થઈ ગયા છે. આમ ગ્રાહક આજે પણ પાંચ રૂપિયા ચૂકવે છે, પરંતુ પેકેટમાં મળતા નાસ્તાનું પ્રમાણ ઘટી ગયું છે. અંગ્રેજી બિઝનેસ અખબારના અહેવાલ અનુસાર, ભારતની નાસ્તા બનાવતી કંપનીઓ માટે ₹5ના પેકેટનું ઉત્પાદન અને વેચાણ નફાકારક રાખવું મુશ્કેલ બનતું જાય છે. આ કારણે કંપનીઓ હવે મોટા પેકેટ, પ્રીમિયમ પ્રોડક્ટ્સ અને પેકેજિંગમાં ફેરફાર તરફ વળી રહી છે.

પાંચ રૂપિયાના પેકેટમાંથી કેટલો ખર્ચ અને કેટલો નફો?

અહેવાલમાં દર્શાવેલા એક સામાન્ય પોટેટો વેફર્સ પેકેટના અંદાજ મુજબ, ગ્રાહક પાસેથી મળતા ₹5માંથી મોટા ભાગની રકમ ઉત્પાદન, કાચા માલ, પેકેજિંગ, પરિવહન અને વેપારીઓના માર્જિનમાં ખર્ચાઈ જાય છે.

આ અંદાજ પ્રમાણે કંપનીને પેકેટની વેચાણ કિંમતના માત્ર 3 ટકા જેટલો નફો રહે છે. જોકે આ આંકડા 11થી 14 ગ્રામના એક સામાન્ય વેફર્સ પેકેટના ઉદાહરણ પર આધારિત છે. દરેક બ્રાન્ડનો વાસ્તવિક ખર્ચ અને નફો અલગ હોઈ શકે છે.

30 ગ્રામથી ઘટીને 11 ગ્રામ સુધી પહોંચ્યું પેકેટનું વજન

વધતા ઉત્પાદન ખર્ચની સીધી અસર પેકેટના વજન પર પડી રહી છે. અહેવાલ મુજબ છેલ્લા ત્રણથી ચાર વર્ષમાં લેઝ અને યલો ડાયમંડ જેવી બ્રાન્ડ્સના કેટલાક ₹5ના પેકેટનું વજન 25થી 30 ગ્રામથી ઘટીને 11થી 14 ગ્રામ સુધી પહોંચ્યું છે. આવી સ્થિતિને અર્થશાસ્ત્રમાં શ્રિંકફ્લેશન (Shrinkflation) કહેવામાં આવે છે. એટલે કે પ્રોડક્ટની કિંમત યથાવત રાખીને તેની અંદર મળતો જથ્થો ઘટાડવો. ગ્રાહકોને પેકેટની કિંમતમાં કોઈ ફેરફાર દેખાતો નથી, પરંતુ અગાઉની સરખામણીએ ઓછો નાસ્તો મળે છે. જોકે વજનમાં સતત ઘટાડો કરવાથી ગ્રાહકોનો અસંતોષ વધવાની શક્યતા પણ કંપનીઓ માટે ચિંતાનો વિષય છે.

બટાકા અને ખાદ્યતેલના ભાવમાં વધારાથી કંપનીઓ પર દબાણ

નાસ્તા ઉદ્યોગ માટે સૌથી મોટો પડકાર કાચા માલના ભાવમાં થયેલો વધારો છે. અહેવાલમાં જણાવ્યા પ્રમાણે, કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં રાખવામાં આવતા બટાકાના ભાવમાં 30થી 40 ટકા સુધીનો વધારો નોંધાયો છે. ઉત્તર પ્રદેશ અને ગુજરાત જેવા મહત્ત્વના બટાકા ઉત્પાદક રાજ્યોમાં પાકની ઉપજ ઓછી રહેવાની અસર ભાવ પર પડી છે. બીજી તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ખાદ્યતેલના ભાવ અને આયાત ડ્યૂટીના કારણે તેલનો ખર્ચ પણ વધ્યો છે. ઉદ્યોગના જણાવ્યા પ્રમાણે ખાદ્યતેલના ખર્ચમાં 25થી 35 ટકા સુધીનો વધારો થયો છે. પેકેજિંગ, મજૂરી, વીજળી અને પરિવહનનો ખર્ચ પણ ઉત્પાદકોના નફાને અસર કરી રહ્યો છે.

ગુજરાતની બાલાજી વેફર્સ અને ગોપાલ સ્નેક્સ માટે ₹5ના પેકેટ મહત્વના

ગુજરાતની જાણીતી નાસ્તા કંપનીઓ માટે પણ પાંચ રૂપિયાના પેકેટનું વેચાણ અત્યંત મહત્ત્વનું છે. અહેવાલ મુજબ બાલાજી વેફર્સની વાર્ષિક આવકમાં આશરે 65 ટકા હિસ્સો ₹5ના પેકેટનો છે, જ્યારે ગોપાલ સ્નેક્સની આવકમાં આવા પેકેટનો હિસ્સો લગભગ 60 ટકા છે. બીજી તરફ પાર્લે પ્રોડક્ટ્સના વેફર્સ વેચાણમાં ₹5ના પેકેટનો હિસ્સો આશરે 75 ટકા હોવાનું જણાવાયું છે. ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારો અને નાના શહેરોમાં ₹5 અને ₹10ના પેકેટની માંગ વધુ હોવાથી કંપનીઓ માટે આ પ્રોડક્ટ્સનું વેચાણ જાળવવું જરૂરી છે.

હવે કંપનીઓ ₹10 અને મોટા પેકેટ તરફ વળી રહી છે

પાંચ રૂપિયાના પેકેટમાં નફો ખૂબ ઓછો હોવાથી કેટલીક કંપનીઓ હવે ગ્રાહકોને ₹10, ₹20 અને તેનાથી વધુ કિંમતના પેકેટ તરફ આકર્ષવા પ્રયાસ કરી રહી છે. મોટા પેકેટમાં ઉત્પાદન અને પેકેજિંગનો ખર્ચ સરખામણીએ વધુ અસરકારક રીતે સંભાળી શકાય છે. આ ઉપરાંત કંપનીઓ પ્રીમિયમ ફ્લેવર્સ, હેલ્ધી સ્નેક્સ અને આધુનિક રિટેલ સ્ટોર્સમાં વેચાણ વધારવા પર ધ્યાન આપી રહી છે. ઝડપી ડિલિવરી કરતી ક્વિક કોમર્સ કંપનીઓના વધતા પ્રભાવને કારણે પણ નાના પેકેટ કરતાં મોટા અને મોંઘા પેકેટના વેચાણને પ્રોત્સાહન મળી રહ્યું છે.

પેકેટનું કદ ઘટાડવાથી ગ્રાહકો નારાજ થવાનો ડર

નાસ્તા ઉદ્યોગના નિષ્ણાતોના મતે પેકેટનું વજન સતત ઘટાડવું લાંબા ગાળે જોખમી બની શકે છે. ગ્રાહક જ્યારે પેકેટ ખોલે અને તેમાં ગણતરીની ચિપ્સ જોવા મળે ત્યારે બ્રાન્ડ પ્રત્યેનો વિશ્વાસ ઘટી શકે છે. કંપનીઓ હવે પેકેટના કદ, જાડાઈ, પેકેજિંગ મટીરિયલ અને ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં ફેરફાર કરીને ખર્ચ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

₹5ના પેકેટનું ભવિષ્ય શું?

ભારતમાં પાંચ રૂપિયાના નાસ્તાના પેકેટની માંગ આજે પણ મોટી છે. ખાસ કરીને બાળકો, વિદ્યાર્થીઓ, નાના શહેરો અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં આ કિંમતના પેકેટનું મહત્ત્વ યથાવત છે, પરંતુ સતત વધતા ખર્ચ વચ્ચે કંપનીઓ માટે આ કિંમત જાળવી રાખવી પડકારરૂપ બની રહી છે. હવે નાસ્તા ઉત્પાદકો માટે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે તેઓ ગ્રાહકોને પૂરતું પ્રમાણ આપીને પેકેટની કિંમત કેવી રીતે જાળવી રાખશે. આ સ્થિતિમાં આગામી સમયમાં પેકેટના વજન, કદ અને પ્રોડક્ટની કિંમતમાં વધુ ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.

આ પણ વાંચોઃ ભારત-ઈન્ડોનેશિયાની સંયુક્ત સૈન્ય અભ્યાસ ગરુડ શક્તિ-2026 સંપન્ન, ડ્રોન-જંગલમાં લીધી યુદ્ધની ટ્રેનિંગ