Religion News : આ વર્ષે 8 નવેમ્બરના રોજ દેશભરમાં દિવાળી ખૂબ જ ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવી હતી. ઘરોમાં દીવા પ્રગટાવવામાં આવ્યા હતા, ફટાકડા ફોડવામાં આવ્યા હતા અને લોકોએ એકબીજાને દિવાળીની શુભેચ્છા પાઠવી હતી. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે, ભારતમાં એક પર્વતીય રાજ્ય છે જ્યાં દિવાળી પછી લગભગ એક મહિના પછી પણ આ તહેવાર ઉજવવાની પરંપરા ચાલુ રહે છે? અહીં લોકો ફક્ત દીવા પ્રગટાવતા નથી, પરંતુ લાકડાના મશાલો સાથે નાચતા અને ગાયન પણ કરે છે અને લોકગીતો સાથે ઉજવણી કરે છે. આ ખાસ તહેવારને બુધી દિવાળી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

ઇગાસ-બાગવાલ તરીકે પણ ઓળખાય

2026માં બુધી દિવાળી 20 નવેમ્બરના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ તહેવાર મુખ્યત્વે ઉત્તરાખંડના ગઢવાલ અને કુમાઉના કેટલાક વિસ્તારોમાં ઉજવવામાં આવે છે. તેને ઇગાસ-બાગવાલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. હિમાચલ પ્રદેશના કુલ્લુ, સિરમૌર અને કેટલાક અન્ય પહાડી વિસ્તારોમાં પણ બુધી દિવાળી ઉજવવાની પરંપરા છે.

બુધી દિવાળી શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?

બુધી દિવાળીની ઉજવણી પાછળ ઘણી માન્યતાઓ અને લોકકથાઓ છે. સૌથી પ્રચલિત માન્યતા અનુસાર, જ્યારે ભગવાન રામ 14 વર્ષના વનવાસ પૂર્ણ કરીને રાવણનો વધ કરીને અયોધ્યા પાછા ફર્યા, ત્યારે તેમના પાછા ફરવાની ઉજવણી માટે દેશભરમાં દિવાળી ઉજવવામાં આવી. જોકે, તે સમયે પર્વતીય પ્રદેશો ખૂબ જ દુર્ગમ હતા, અને ભગવાન રામના અયોધ્યા પાછા ફરવાના સમાચાર તેમના સુધી પહોંચવામાં ઘણો સમય લાગ્યો.

એવું કહેવાય છે કે, જ્યારે પર્વતોમાં રહેતા લોકોને ભગવાન રામના પાછા ફરવાના સમાચાર મળ્યા, ત્યારે તેઓએ દીવા પ્રગટાવીને અને ઉજવણી કરીને તેમની દિવાળી ઉજવી. આ તહેવાર દેશના બાકીના ભાગો કરતાં ઘણો મોડો ઉજવવામાં આવ્યો હોવાથી, તેને બુધી દિવાળી તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો.

આ માન્યતા માધો સિંહ ભંડારીના પાછા ફરવા સાથે જોડાયેલી

આ માન્યતા માધો સિંહ ભંડારીના પાછા ફરવા સાથે પણ જોડાયેલી છે. બુધી દિવાળી સંબંધિત બીજી એક પ્રચલિત માન્યતા બહાદુર યોદ્ધા માધો સિંહ ભંડારી સાથે જોડાયેલી છે. એવું કહેવાય છે કે લગભગ ચારસો વર્ષ પહેલાં, ટિહરીના રાજા મહિપતિ શાહે માધો સિંહ ભંડારીને તેમની સેના સાથે તિબેટમાં યુદ્ધ માટે મોકલ્યા હતા. જ્યારે દિવાળીનો તહેવાર આવ્યો, ત્યારે માધો સિંહ ભંડારી અને તેમની સેના હજુ સુધી પરત ફર્યા ન હતા. તેથી, લોકોએ તેમના પાછા ફર્યા ત્યાં સુધી દિવાળી ઉજવવાનું બંધ રાખ્યું.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

એવું માનવામાં આવે છે કે, દિવાળીના લગભગ 11 દિવસ પછી જ્યારે માધો સિંહ ભંડારી પોતાની સેના સાથે પાછા ફર્યા, ત્યારે લોકોએ દીવા પ્રગટાવીને ઉજવણી કરી. આ જ કારણ છે કે કેટલાક વિસ્તારોમાં ઇગસ-બાઘવાલ ઉજવવાની પરંપરા શરૂ થઈ.

હિમાચલમાં બુધી દિવાળી ભગવાન પરશુરામ સાથે સંકળાયેલી

ઉત્તરાખંડ ઉપરાંત, હિમાચલ પ્રદેશના કુલ્લુમાં નિર્મંદ અને સિરમૌર જેવા વિસ્તારોમાં પણ બુધી દિવાળી ઉજવવામાં આવે છે. અહીં, આ તહેવાર ભગવાન પરશુરામ અને રાક્ષસો પરના તેમના વિજય સાથે સંકળાયેલ છે. કેટલીક જગ્યાએ, સાપ જેવા રાક્ષસો પર વિજયની લોકકથાઓ પણ લોકપ્રિય છે. મહાભારત યુદ્ધના દ્રશ્યો અને પરંપરાગત લોકનૃત્ય પણ આ પ્રસંગે રજૂ કરવામાં આવે છે.

બુધી દિવાળી મશાલો પ્રગટાવીને ઉજવાય છે

બુધી દિવાળીની સૌથી વિશિષ્ટ વિશેષતા તેની મશાલો છે. આ દિવસે, લોકો દેવદાર અને પાઈન લાકડામાંથી બનેલી મશાલો પ્રગટાવે છે, જેને ભૈલો કહેવાય છે. લોકો આ મશાલોની આસપાસ ભેગા થાય છે, લોકગીતો ગાય છે અને પરંપરાગત નૃત્યો કરે છે. ઘણી જગ્યાએ, લોકો અગ્નિ પ્રગટાવીને તેમની આસપાસ બેસીને તહેવાર ઉજવે છે.

DISCLAIMER : ધર્મને લગતો આ આર્ટિકલ માત્ર અલગ-અલગ મળતી માહિતીને આધારિત છે. ધર્મ દરેકની આસ્થાનો વિષય છે. અહીં આપવામાં આવેલી જાણકારીને અનુસરતા પહેલા ધર્મ કે શાસ્ત્ર આધારિત જ્ઞાન ધરાવનારા વિદ્ધાનોની સલાહ લેવી અતિ આવશ્યક રહેશે. નહીં તો કોઇ મુશ્કેલી સર્જાય તો જવાબદારી humdekhenge.in રહેશે નહીં. આ આર્ટિકલ ફક્ત ન્યૂઝના હેતુસર પબ્લિશ કરવામાં આવ્યો છે.

આ પણ વાંચો : છઠ પૂજાના તહેવારનો ત્રીજો દિવસ : ડૂબતા સૂર્યને અર્પણ કરાશે અર્ધ્ય