હપ્તા ભરવામાં વિલંબ છતાં EMI પર ખરીદેલો ફોન તરત લોક નહીં થાય, RBI એ જારી કર્યા નવા નિયમો
National News: EMI પર સ્માર્ટફોન, ટેબલેટ અથવા લેપટોપ ખરીદનારા લાખો ગ્રાહકો માટે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)એ મહત્ત્વપૂર્ણ રાહત આપતા નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે. 1 જાન્યુઆરી, 2027થી અમલમાં આવનારા આ નવા ફ્રેમવર્ક હેઠળ હવે EMI ભરવામાં મોડું થતાં જ ફાઇનાન્સ કંપની કે બેંક ગ્રાહકનો ફોન તરત જ રિમોટથી લોક કરી શકશે નહીં.
RBIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે લોનની વસૂલાત કરવાનો અધિકાર બેંકો અને ફાઇનાન્સ કંપનીઓને છે, પરંતુ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ ગ્રાહકો પર અનાવશ્યક દબાણ બનાવવા માટે થઈ શકતો નથી. તેથી ડિવાઇસને લોક કરવા માટે પણ ચોક્કસ પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે.
30 દિવસ પહેલાં નહીં લાગે પ્રતિબંધ
નવા નિયમો મુજબ EMI ચૂકવવામાં માત્ર વિલંબ થતાં જ ફોન લોક નહીં થાય. સંબંધિત લોન ખાતું ઓછામાં ઓછું 30 દિવસ ઓવરડ્યૂ થયા પછી જ રિમોટ પ્રતિબંધની પ્રક્રિયા શરૂ કરી શકાશે. જ્યારે 60 દિવસથી વધુ સમય સુધી EMI બાકી રહે ત્યારે જ ડિવાઇસને સંપૂર્ણ રીતે લોક કરવાની મંજૂરી મળશે.
જરૂરી સુવિધાઓ ચાલુ રહેશે
જો ડિવાઇસ પર પ્રતિબંધ લાગશે તો પણ ગ્રાહક સંપૂર્ણપણે સંપર્કવિહોણો નહીં બને. ઇનકમિંગ કોલ, SMS અને SOS જેવી ઇમરજન્સી સેવાઓ ચાલુ રાખવી ફરજિયાત રહેશે. ઉપરાંત નોકરી અથવા વ્યવસાય માટે જરૂરી કેટલીક સુવિધાઓ પણ બંધ કરી શકાશે નહીં.
ખાનગી ડેટા સુરક્ષિત રહેશે
RBIએ ગ્રાહકોની પ્રાઇવસી પર પણ ભાર મૂક્યો છે. ડિવાઇસ લોક કરતી વખતે બેંક કે ફાઇનાન્સ કંપની ગ્રાહકના ફોટા, વીડિયો, મેસેજ, કોન્ટેક્ટ લિસ્ટ, કોલ લોગ, લોકેશન હિસ્ટ્રી અથવા અન્ય કોઈપણ ખાનગી ડેટા સુધી પહોંચી શકશે નહીં.
લોન લેતી વખતે આપવી પડશે સંપૂર્ણ માહિતી
ફાઇનાન્સ કંપનીએ લોન મંજૂર કરતી વખતે જ ગ્રાહકને સ્પષ્ટ રીતે જણાવવું પડશે કે EMI ન ભરાય તો ડિવાઇસ પર રિમોટ પ્રતિબંધ લાગી શકે છે. ઉપરાંત પ્રતિબંધ લાગુ કરતાં પહેલાં પણ ગ્રાહકને પૂર્વ સૂચના આપવી ફરજિયાત રહેશે.
સમયસર અનલોક નહીં કરે તો મળશે વળતર
જો ગ્રાહક બાકી રહેલી તમામ EMI ચૂકવી દે અને ત્યારબાદ પણ ડિવાઇસ સમયસર અનલોક ન કરવામાં આવે તો બેંક અથવા સંબંધિત ફાઇનાન્સ કંપનીએ દર કલાકે ₹250નું વળતર ચૂકવવું પડશે. RBIનું માનવું છે કે નવા નિયમોથી લોન વસૂલાત અને ગ્રાહકોના અધિકારો વચ્ચે યોગ્ય સંતુલન જળવાઈ રહેશે.
