ભારત-અમેરિકા વેપાર સમજૂતી પર વિવાદ: રાહુલ ગાંધીએ મોદી સરકાર પર લગાવ્યા આરોપ, કપાસ ખેડૂતો અને ટેક્સટાઈલ ઉદ્યોગને મોટું નુકસાન
રાહુલ ગાંધીએ ભારત-અમેરિકા વેપાર સમજૂતી (Trade Agreement)ને લઈને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને તેમના મંત્રીઓ પર ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે. એક વીડિયો પોસ્ટમાં તેમણે દાવો કર્યો કે આ સમજૂતીથી ભારતના કપાસ ખેડૂતો અને ટેક્સટાઈલ નિર્યાતકારોને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે, જેના કારણે કરોડો લોકોની આજીવિકા પર અસર પડશે. આ વીડિયો પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ તેમના X અકાઉન્ટ પર શેર કર્યો છે. રાહુલ ગાંધીએ વીડિયોમાં કહ્યું, “સરકાર ખેડૂતો અને વેપારીઓને દગો આપી રહી છે.”
રાહુલ ગાંધીના મુખ્ય આરોપો
- ભારતના ટેક્સટાઈલ ક્ષેત્રમાં 5 કરોડ પરિવારોની આજીવિકા જોડાયેલી છે, અને આ સમજૂતીથી આ ક્ષેત્રનો વિનાશ થઈ શકે છે.
- અમેરિકામાં ભારતીય વસ્ત્રો પર 18% ટેક્સ લાગે છે, જ્યારે બાંગ્લાદેશને 0% ટેક્સનો લાભ મળે છે, પરંતુ તેમના માટે અમેરિકી કપાસ આયાત કરવી જરૂરી છે.
- જો ભારત અમેરિકી કપાસ આયાત કરે તો સ્થાનિક ખેડૂતોને નુકસાન થશે, અને જો ન કરે તો ટેક્સટાઈલ ઉદ્યોગ પાછળ રહેશે.
રાહુલે કહ્યું કે તેમણે આ મુદ્દો સંસદમાં ઉઠાવ્યો હતો, પરંતુ સરકારના મંત્રીઓ દેશને ખોટી માહિતી આપી રહ્યા છે. તેઓએ આ સ્થિતિને “જો કરો તો પણ નુકસાન, ન કરો તો પણ નુકસાન” કહીને વર્ણવ્યું.
भारत-अमेरिका व्यापार समझौते पर प्रधानमंत्री और उनके मंत्री भ्रम फैला रहे हैं। सरकार देश के कपास किसानों और टेक्सटाइल एक्सपोर्टर्स को धोखा दे रही है। भारत में टेक्सटाइल उद्योग और कपास की खेती पर करोड़ों लोगों की जीविका टिकी है। इन क्षेत्रों पर मार पड़ेगी तो बड़ी संख्या में लोगों… pic.twitter.com/DEfpsWG2Z1
— Priyanka Gandhi Vadra (@priyankagandhi) February 14, 2026
સરકારનો જવાબ
વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયુષ ગોયલે રાહુલ ગાંધીના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતને પણ બાંગ્લાદેશ જેવા જ લાભ મળશે, જેમાં અમેરિકી કપાસથી બનેલા વસ્ત્રો પર શૂન્ય કર લાગશે. ગોયલે ભારપૂર્વક કહ્યું કે આ સમજૂતીથી ભારતીય ટેક્સટાઈલ નિર્યાતમાં વધારો થશે અને ખેડૂતોના હિતોનું રક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે અમેરિકાનું કપાસ ઉત્પાદન મર્યાદિત છે અને તેની આયાતથી સ્થાનિક ખેડૂતોને કોઈ મોટું નુકસાન નહીં થાય.
સમજૂતીમાં ભારત કેટલાક કૃષિ ઉત્પાદનો પર વેપાર અવરોધો ઘટાડવા સંમત થયું છે, પરંતુ મોટા ભાગના સ્થાનિક કૃષિ ઉત્પાદનો (90-95%)ને આ સમજૂતીમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. ખાસ કરીને એક્સ્ટ્રા-લોંગ સ્ટેપલ કપાસની આયાત પર ક્વોટા હેઠળ ડ્યુટી-ફ્રી વ્યવસ્થા છે, જે ભારતમાં પર્યાપ્ત માત્રામાં ઉત્પાદિત થતું નથી અને ટેક્સટાઈલ ઉદ્યોગની જરૂરિયાત પૂરી કરે છે.
ખેડૂતો અને ઉદ્યોગ પર અસર
ખેડૂતોની ચિંતા: રાહુલ ગાંધીએ તાજેતરમાં સંસદમાં ખેડૂત નેતાઓ સાથે મુલાકાત કરી અને આ સમજૂતીથી કપાસ, મકાઈ, સોયાબીન અને ફળ-મેવાના ખેડૂતોને અસર થશે તેમ જણાવ્યું. સંયુક્ત કિસાન મોર્ચા જેવા સંગઠનોએ ચેતવણી આપી છે કે આયાતથી કિંમતોમાં ઘટાડો થઈ શકે છે અને ખેડૂતોને ન્યૂનતમ ટેકાનો ભાવ (MSP) મળવો મુશ્કેલ બનશે. 2025-26 સીઝન માટે MSP ₹7,710થી ₹8,110 પ્રતિ ક્વિન્ટલ નક્કી કરાયું છે.
ટેક્સટાઈલ ઉદ્યોગ: ભારત વિશ્વનું સૌથી મોટું કપાસ ઉત્પાદક છે, અને આ ઉદ્યોગમાં કરોડો લોકો જોડાયેલા છે. સમજૂતીથી અમેરિકામાં નિર્યાત વધી શકે છે, પરંતુ બાંગ્લાદેશ જેવા દેશો સાથે સ્પર્ધા વધશે. 2025માં ભારતના અમેરિકી વસ્ત્ર નિર્યાત $5.33 અબજ હતા, અને નીચા કરથી $3 અબજ વધુ વેપારની આશા છે.
આ વિવાદ વચ્ચે વિપક્ષી પાર્ટીઓએ સરકાર પર ખેડૂતોના હિતોને અવગણવાના આરોપ લગાવ્યા છે, જ્યારે સરકાર તેને આર્થિક વિકાસનું પગલું ગણાવી રહી છે.
