કાશ્મીરમાં આતંકીઓની નવી મોડસ ઓપરેન્ડી, એડલ્ટ એપ્સ દ્વારા ગુપ્ત વાતચીત

New modus operandi of terrorists in Kashmir : જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આતંકવાદી જૂથો દ્વારા ઓનલાઇન ગેમિંગ પ્લેટફોર્મ્સના દુરુપયોગના પર્દાફાશ બાદ સુરક્ષા એજન્સીઓએ આતંકવાદીઓ અને તેમના હેન્ડલર્સ દ્વારા અપનાવવામાં આવેલી એક નવી ઓપરેશનલ યુક્તિ શોધી કાઢી છે. આ હેન્ડલર્સ હવે ગુપ્ત રીતે વાતચીત કરવા માટે અશ્લીલ વેબસાઇટ્સ અને ખાસ એન્ક્રિપ્ટેડ એપ્લિકેશન્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

આ ગુપ્ત માધ્યમોનો ઉપયોગ આતંકવાદી સંગઠનો અને પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર એજન્સી ISI દ્વારા જમ્મુ-કાશ્મીરમાં નવા જોડાયેલા આતંકીઓને નિર્દેશો આપવા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી તેઓ પરંપરાગત સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર થતી સુરક્ષા એજન્સીઓની નજર (સર્વેલન્સ)થી બચી શકે.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ અશ્લીલ પ્લેટફોર્મ્સમાં રિયલ-ટાઇમ ચેટ ટૂલ્સ ઉપલબ્ધ હોય છે, જે યુઝર્સને નજીકમાં ડેટ્સ શોધવામાં મદદ કરવાના બહાને કામ કરે છે. હેન્ડલર્સ આ જ સુવિધાનો ઉપયોગ ગુપ્ત મેસેજ મોકલવા અને આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓનું સંકલન કરવા માટે કરી રહ્યા છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

આતંકીઓએ બદલ્યો વાતચીત (કમ્યુનિકેશન)નો રસ્તો

સુરક્ષા એજન્સીઓએ કેટલાક ખાસ ડિજિટલ ટૂલ્સને તપાસના દાયરામાં લીધા છે. આતંકી હેન્ડલર્સ એન્ક્રિપ્ટેડ નોડ્સ દ્વારા ડેટા રૂટ કરવા અને યુઝરની ઓળખ છુપાવવા માટે કોટેક્સ (Cotex) અને કોનિયન (Conion) જેવા ટોર-આધારિત (Tor-based) મેસેજિંગ એપ્લિકેશન્સ પર આધાર રાખી રહ્યા છે.

ભારતમાં કોનિયનના APK એક્સેસ પર પ્રતિબંધ હોવાનું કહેવાય છે. APK ફાઇલ (એન્ડ્રોઇડ પેકેજ કિટ) એ એક એવો ફાઇલ ફોર્મેટ છે, જેનો ઉપયોગ એન્ડ્રોઇડ ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ મોબાઇલ એપ્સને વિતરિત (ડિસ્ટ્રિબ્યુટ) અને ઇન્સ્ટોલ કરવા માટે કરે છે.

આ ઉપરાંત, તેઓ પ્રાઇવસી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જેમ કે ફ્રાન્સની એક એવી એપ જે સિમ કાર્ડ કે ફોન નંબર વગર એન્ડ-ટૂ-એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ મેસેજિંગની સુવિધા આપે છે, જેના કારણે યુઝરને ટ્રેસ કરવો અત્યંત મુશ્કેલ બની જાય છે.

સુરક્ષા એજન્સીઓએ પકડી આતંકીઓની નવી તરકીબ

એજન્સીઓ મૂનચેટ (MoonChat) જેવા અનામી (અનોનિમસ) પ્લેટફોર્મ્સની સાથે સાથે વિયેતનામની એપ્સ પર પણ નજર રાખી રહી છે, જેમાં PGP-એન્ક્રિપ્ટેડ વર્ઝન સામેલ છે. આ એપ્સ ચીની હોવાની શંકા છે અને તે પરંપરાગત રજીસ્ટ્રેશન પ્રક્રિયાને બાયપાસ કરે છે. આ એપ્લિકેશનના ઘણા વર્ઝન છે જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે આસપાસ રહેતા સિંગલ્સને શોધવા માટે કરવામાં આવે છે.

જોકે, આમાંની ઘણી અશ્લીલ એપ્લિકેશનો ભારતમાં પ્રતિબંધિત છે, પરંતુ વર્ચ્યુઅલ પ્રાઇવેટ નેટવર્ક (VPN)નો ઉપયોગ કરીને તેને ગેરકાયદેસર રીતે ડાઉનલોડ કરવામાં આવે છે. VPN ઇન્ટરનેટ પ્રોટોકોલ (IP) એડ્રેસને માસ્ક કરીને અને ઓનલાઇન ટ્રાફિકને એન્ક્રિપ્ટ કરીને એક સુરક્ષિત કનેક્શન બનાવે છે, જેનાથી ઓનલાઇન ગતિવિધિઓને ટ્રેક કરવી અને ડેટા એક્સેસ કરવો વધુ મુશ્કેલ બની જાય છે.

સુરક્ષા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે Tor નેટવર્કનો ઉપયોગ કરતા પ્લેટફોર્મ્સ, ડેટા ક્યાંથી મોકલાયો અને ક્યાં પહોંચ્યો તે બંને છુપાવવા માટે વિશ્વભરમાં સ્વયંસેવકો દ્વારા ચલાવવામાં આવતા રિલે નોડ્સ દ્વારા એન્ક્રિપ્ટેડ ટ્રાફિકને બાઉન્સ કરે છે, જે ટ્રેકિંગ માટે મોટો પડકાર ઊભો કરે છે.

ગુપ્ત એપ્સ તરફ વળ્યા હેન્ડલર્સ

જોકે Tor ને અમેરિકાની બિન-નફાકારક (નોન-પ્રોફિટ) સંસ્થા ‘The Tor Project’ દ્વારા વાસ્તવિક પ્રાઇવસી અને સેન્સરશીપ-વિરોધી પ્રયાસો માટે જાળવવામાં આવે છે, પરંતુ તેના અનામી (એનોનિમિટી) ફીચર્સનો દુરુપયોગ આતંકવાદી જૂથો સહિતના ગુપ્ત નેટવર્ક્સ દ્વારા ઝડપથી કરવામાં આવી રહ્યો છે.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે સુરક્ષા એજન્સીઓ આ ઓફ-ગ્રિડ કમ્યુનિકેશન ચેનલોને ટ્રેક કરવા અને ઇન્ટરસેપ્ટ (રોકવા) માટે પોતાના સાયબર-સર્વેલન્સ ફ્રેમવર્કમાં સતત બદલાવ લાવી રહી છે. આ એપ્સ પરના પ્રતિબંધને યોગ્ય ઠેરવતા અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આતંકવાદી જૂથો જમ્મુ-કાશ્મીરમાં યુવાનોની ભરતી કરવા અને તેમનું બ્રેઈનવોશ (રેડિકલાઇઝ) કરવા માટે પોર્ન સાઇટ્સની એન્ક્રિપ્ટેડ ઇન્સ્ટન્ટ મેસેજિંગ એપ્લિકેશન્સનો મોટા પાયે ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

પરંપરાગત સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગથી દૂર થઈને, હેન્ડલર્સ હવે આ માધ્યમો દ્વારા સંભવિત યુવાનો સુધી પહોંચી રહ્યા છે, જે ટ્રેસિંગથી બચવા માટે સુરક્ષાના સ્તરની દ્રષ્ટિએ એકબીજાથી તદ્દન અલગ હોય છે.

ચેટ ફીચરનો આતંકી ઉપયોગ!

જ્યાં કેટલીક એપ્સ સામાન્ય એન્ક્રિપ્શન ફીચર્સ આપે છે, ત્યાં બીજી એપ્સ એન્ડ-ટૂ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન, સેલ્ફ-ડિસ્ટ્રક્ટ મેસેજ અને RSA-2048 એન્ક્રિપ્શન અલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરે છે, જે કોઈપણ થર્ડ-પાર્ટીની દખલ વગર યુઝરના ડિવાઇસ પર જ ડેટા પ્રોસેસ કરે છે.

RSA એ અમેરિકન નેટવર્ક સિક્યોરિટી અને ઓથેન્ટિકેશન કંપની છે, જેની શરૂઆત 1982માં અમેરિકામાં જન્મેલા રૉન રિવેસ્ટ અને લિયોનાર્ડ એડલમેન તેમજ ઇઝરાયલમાં જન્મેલા આદિ શમીર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. RSA નું આ સંક્ષિપ્ત નામ વિશ્વભરમાં ક્રિપ્ટોસિસ્ટમમાં પાયાની ચાવી (કી) તરીકે ઓળખાય છે.

આ પણ વાંચો: ગર્ભાવસ્થાની પળોમાં સામંથા, શેર કરી દિલને સ્પર્શી જાય તેવી તસવીરો

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ નવા ટ્રેન્ડમાં આતંકવાદીઓ WhatsApp, Facebook Messenger અને Signal જેવી સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતી સોશિયલ મીડિયા એપ્સથી દૂર થઈ રહ્યા છે.

2G નેટવર્કમાં પણ સક્રિય આતંકી નેટવર્ક

સુરક્ષા અધિકારીઓએ નોંધ્યું કે હેન્ડલર્સ અને કાશ્મીર ઘાટીમાંથી ભરતી થયેલા સ્થાનિક યુવાનો બંને એવી ખાસ એપ્લિકેશન્સ પર આધાર રાખી રહ્યા હતા જે ધીમી 2G કે EDGE નેટવર્ક સ્પીડ પર પણ સરળતાથી કામ કરે છે. આમાંની કેટલીક એપ્લિકેશન્સમાં રજીસ્ટ્રેશન કરતી વખતે યુઝર પાસેથી ફોન નંબર કે ઈમેલ આઈડીની પણ જરૂર પડતી નથી.

આ નવી પદ્ધતિઓ ત્યારે સામે આવી જ્યારે સુરક્ષા દળો વિદેશમાં બનેલા વર્ચ્યુઅલ સિમ કાર્ડ્સ (Virtual SIM Cards)ના ઉપયોગને રોકવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. વિદેશી કંપનીઓ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવતા વર્ચ્યુઅલ સિમ કાર્ડ્સ કમ્પ્યુટર દ્વારા એવા ફોન નંબર જનરેટ કરવામાં મદદ કરે છે જેને ખાસ એપ્સ દ્વારા સ્માર્ટફોન પર વાપરી શકાય છે, જેના કારણે કોઈ ડિજિટલ નિશાન (ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ) પાછળ રહેતા નથી.

આ બાબતનો સૌથી પહેલો ખુલાસો 2019ના પુલવામા આતંકી હુમલાની તપાસ દરમિયાન થયો હતો, જેમાં 40 CRPF જવાનો શહીદ થયા હતા. NIA ની ઊંડાણપૂર્વકની તપાસમાં સામે આવ્યું હતું કે જૈશ-એ-મોહમ્મદના આત્મઘાતી હુમલાખોર અને તેના સાથીઓએ હુમલા માટે 40થી વધુ વર્ચ્યુઅલ સિમ કાર્ડ્સનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

આ પણ વાંચો: મોહમ્મદ અબ્બાસે લોર્ડ્સમાં રચ્યો ઈતિહાસ, 5 વિકેટ લઈને વકાર યુનિસનો રેકોર્ડ તોડ્યો