National News : પ્રયાગરાજમાં રહેતા આઇટી પ્રોફેશનલ અભિનવ મિશ્રાને એક મહત્વપૂર્ણ મીટિંગ માટે દિલ્હી જવું પડ્યું હતું. અગાઉ, તેમણે મોંઘી ફ્લાઇટ લેવી પડી હતી અથવા ભીડભાડવાળી, જૂની ટ્રેનોમાં આંચકા અને વિલંબ સહન કરવો પડ્યો હતો. જોકે, આ નવેમ્બરમાં, અભિનવે નવી વારાણસી-નવી દિલ્હી વંદે ભારત સ્લીપર એક્સપ્રેસમાં ટિકિટ બુક કરાવી હતી, જે 2 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ શરૂ થઈ હતી. પ્રયાગરાજ જંક્શનથી રાત્રે લગભગ 10:30 કલાકે ટ્રેનમાં ચઢતા, તેમને એવું લાગ્યું કે, જાણે તેઓ કોઈ પ્રીમિયમ હોટેલ અથવા ફ્લાઇટ કેબિનમાં પ્રવેશ્યા હોય.

ટ્રેન કોઈ પણ આંચકા કે મોટા અવાજ વગર ગતિ પકડી

ટ્રેને કોઈ પણ આંચકા કે, મોટા અવાજ વિના ગતિ પકડી. તેઓ આરામદાયક બર્થ પર ગાઢ ઊંઘી ગયા, અને તેઓ સવારે લગભગ 6:10 કલાકે નવી દિલ્હી રેલવે સ્ટેશન પર ઉતર્યા. અભિનવનો અનુભવ છેલ્લા સાત વર્ષમાં ભારતીય રેલવેના પરિવર્તનને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે. 2019માં શરૂ થયેલી, વંદે ભારત એક્સપ્રેસ માત્ર ચેર કાર જ નહીં પરંતુ સ્લીપર ટ્રેન પણ આપીને લાંબા અંતરની રાત્રિ મુસાફરીના અનુભવને બદલી રહી છે.

2019 થી 2026 સુધીની સફર

15 ફેબ્રુઆરી 2019 : દેશની પહેલી સેમી-હાઈ-સ્પીડ ટ્રેન, વંદે ભારત એક્સપ્રેસ, નવી દિલ્હી અને વારાણસી વચ્ચે શરૂ થઈ. ચેન્નાઈમાં ઈન્ટિગ્રલ કોચ ફેક્ટરી (ICF) ખાતે બનેલી, આ ટ્રેન માત્ર આઠ કલાકમાં 759 કિલોમીટરનું અંતર કાપ્યું અને ટ્રાયલ દરમિયાન 183 કિમી/કલાકની ઝડપે પહોંચીને ઇતિહાસ રચ્યો.

સપ્ટેમ્બર 2022 : રેલ્વેએ બીજી પેઢીની વંદે ભારત એક્સપ્રેસ શરૂ કરી, જે પહેલા કરતા હળવી અને ઝડપી છે, અને માત્ર ૫૨ સેકન્ડમાં 0 થી 100 કિમી/કલાકની ઝડપ પકડી શકે છે.

જાન્યુઆરી 2026 : લાંબા અંતરની આરામદાયક રાત્રિ મુસાફરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે, દેશની પ્રથમ વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન 17 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ હાવડા અને કામાખ્યા (ગુવાહાટી) વચ્ચે શરૂ કરવામાં આવી.

નવેમ્બર 2026 : 31 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ તેને લીલી ઝંડી આપ્યા પછી 2 નવેમ્બર 2026ના રોજ વારાણસી-પ્રયાગરાજ-નવી દિલ્હી રૂટ પર નિયમિત વંદે ભારત સ્લીપર સેવા શરૂ થઈ. આ ૧૬-એસી ટ્રેનમાં 823 મુસાફરો માટે સૂવાની વ્યવસ્થા છે, જેમાં 11 થર્ડ એસી, 4 સેકન્ડ એસી અને 1 ફર્સ્ટ એસી કોચનો સમાવેશ થાય છે. વારાણસીથી થર્ડ એસીથી ફર્સ્ટ એસી સુધીનું ભાડું રૂ.1,915 થી રૂ.3,030 સુધી છે.

2026ના અંત સુધીમાં નેટવર્ક અને બુલેટ ટ્રેન: આજે, દેશભરમાં 164 થી વધુ વંદે ભારત સેવાઓ કાર્યરત છે. દેશના પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર, જે મુંબઈ અને અમદાવાદ વચ્ચે 508 કિલોમીટરનો પટ્ટો છે, તેના અંતિમ તબક્કામાં છે.

કઈ ટેકનોલોજી તેને ખાસ બનાવે છે?

વંદે ભારતની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા તેનો સ્વ-સંચાલિત ટ્રેન સેટ છે. પરંપરાગત ટ્રેનોમાં આગળ એક એન્જિન હોય છે જે આખી ટ્રેનને ખેંચે છે, જ્યારે વંદે ભારતનું અલગ એન્જિન હોતું નથી. તેના કોચ નીચે લગાવવામાં આવેલા ટ્રેક્શન મોટર્સ સીધા વ્હીલ્સને પાવર આપે છે. આ ટ્રેનને ઝડપથી વેગ આપવા અને રોકવાની મંજૂરી આપે છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

કોચની નીચે એર-સ્પ્રિંગ્સ અને બોલ્સ્ટરલેસ બોગી જેવી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જે ઊંચી ઝડપે પણ આંચકો અને અવાજ ઘટાડે છે. વધુમાં, ટ્રેન સ્વદેશી એન્ટી-કોલિઝન સિસ્ટમ “કવચ”, રિજનરેટિવ બ્રેકિંગ, સેન્સર-આધારિત ઓટોમેટિક દરવાજા, સીસીટીવી કેમેરા, બાયો-વેક્યુમ ટોઇલેટ અને યુવી એર પ્યુરિફિકેશન સાથે એસી જેવી સુવિધાઓથી સજ્જ છે. રિજનરેટિવ બ્રેકિંગ મોટરને બ્રેક મારતી વખતે વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની મંજૂરી આપે છે, જેને ગ્રીડમાં પાછી લાવી શકાય છે.

શું વંદે ભારત ફ્લાઇટનો વિકલ્પ બની શકે છે?

વારાણસી અથવા પ્રયાગરાજથી દિલ્હી સુધીની ફ્લાઇટ ભાડા ઘણીવાર 8,000 થી 13,000 રૂપિયા સુધીના હોય છે. વધુમાં, એરપોર્ટ પહોંચવા અને સુરક્ષા તપાસમાં 2-3 કલાક લાગે છે. તેની સરખામણીમાં, વંદે ભારત સ્લીપરમાં મુસાફરો રાત્રે સેન્ટ્રલ સિટી સ્ટેશનથી ટ્રેનમાં ચઢી શકે છે, મુસાફરી દરમિયાન આરામ કરી શકે છે અને સવારે દિલ્હી પહોંચી શકે છે. આનાથી સમય અને પૈસા બંનેની બચત થાય છે.

શું કહે છે નિષ્ણાતો?

વંદે ભારત પ્રોજેક્ટના વડા અને ભારતીય રેલ્વેના ભૂતપૂર્વ જનરલ મેનેજર ડૉ. સુધાંશુ મણિનું કહેવું છે કે, વંદે ભારત એક સ્વ-સંચાલિત ટ્રેન સેટ છે જેની તુલના શતાબ્દી અથવા દુરંતો જેવી પરંપરાગત ટ્રેનો સાથે કરી શકાતી નથી, કારણ કે તે ઝડપથી ગતિ અને રોકાઈ જવાની ક્ષમતા દ્વારા મુસાફરીનો સમય ઘટાડે છે. તેને 160 કિમી/કલાકની ઝડપે દોડવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી હતી, પરંતુ ટ્રેકના કામમાં વિલંબ, સલામતીની ચિંતાઓ અને અન્ય ટ્રેન ટ્રાફિક પરની અસરને કારણે, તે હજુ સુધી સંપૂર્ણ ગતિએ ચાલી શકી નથી.

રસ્તા કે હવાની તુલનામાં રેલ પર્યાવરણ માટે શ્રેષ્ઠ

રસ્તા કે હવાની તુલનામાં રેલ પર્યાવરણ માટે શ્રેષ્ઠ છે, અને તમામ પ્રકારની ટ્રેનોને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. ઝડપી અને આરામદાયક પ્રીમિયમ ટ્રેનોની સાથે, સરકારે સામાન્ય માણસની મુસાફરીને ખૂબ આરામદાયક નહીં તો પણ પ્રતિષ્ઠિત બનાવવા પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ, જેથી તેમને ઉભા રહીને અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં લાંબા અંતરની મુસાફરી ન કરવી પડે.

આ પણ વાંચો : હૈદરાબાદ ‘ઈન્ડિયા સમિટ’માં રાહુલ ગાંધીના કેન્દ્ર સરકાર પર આકરા પ્રહારો: “દેશમાં પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક”