National News : ભારતીય સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C)ના નેશનલ સાયબર ક્રાઇમ થ્રેટ એનાલિસિસ યુનિટ (NCTAU) અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને આઇટી મંત્રાલયના CERT-ઇન દ્વારા બેંકો, નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ (NBFCs) અને ફિનટેક કંપનીઓ સામે સાયબર-હુમલા અને સંબંધિત સાયબર છેતરપિંડીના વલણને ઓળખવામાં આવ્યું છે. તેના જવાબમાં, ગૃહ મંત્રાલયના I4C એ બેંકો, NBFCs અને ફિનટેક કંપનીઓને આ હુમલાઓને રોકવા માટે એક સલાહકાર જારી કર્યો છે.
આ સાયબર હુમલા માટે AI એજન્ટોનો ઉપયોગ થાય છે
મંત્રાલયે બેંકો અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓને દૈનિક અને પ્રતિ-વ્યવહાર મર્યાદા નક્કી કરવા સહિત નિર્દેશો જાહેર કર્યા છે. આ સાયબર હુમલાઓ નાણાકીય લાભ માટે કરવામાં આવી રહ્યા છે અને કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) એજન્ટોનો ઉપયોગ કરે છે, જેનાથી તેઓ ખૂબ જ ઊંચી ઝડપે (મશીન ગતિ) અમલમાં મૂકી શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, ભંડોળ વિતરણ સિસ્ટમો અને API દ્વારા કરોડો રૂપિયાના અનધિકૃત વ્યવહારો કરવામાં આવ્યા છે.
હુમલાખોરો કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
હુમલાખોરો એવા સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરે છે જે અપડેટ (પેચ) કરવામાં આવ્યા નથી અથવા ખોટી રીતે ગોઠવેલા ઇન્ટરનેટ-એક્સપોઝ્ડ સર્વર્સ/આઇટી સિસ્ટમ્સનો ઉપયોગ કરે છે. આમાં ગ્રાહક ફરિયાદ ઇન્ટરફેસનો સમાવેશ થઈ શકે છે. આગળ, હેકર્સ ચુકવણી અને ભંડોળ ટ્રાન્સફર માટે ઉપયોગમાં લેવાતી સ્વચાલિત ભંડોળ વિતરણ સિસ્ટમો અથવા API ને નિશાન બનાવે છે. “એજન્ટિક AI ફ્રેમવર્ક” નો ઉપયોગ આ હુમલાઓને મશીન ગતિએ કરવાની મંજૂરી આપે છે.
વિવિધ બેંકોમાં “મ્યુલ” એકાઉન્ટ્સમાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરાય છે
વિવિધ બેંકોમાં “મ્યુલ” એકાઉન્ટ્સ (ગુનેગારો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા ખાતાઓ) માં પૈસા ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે અને પછી તરત જ IMPS/NEFT દ્વારા ટ્રાન્સફર અથવા ઉપાડવામાં આવે છે. અંતે, હુમલાખોરો રેકોર્ડ કાઢી નાખે છે અને તેમના નિશાન ભૂંસી નાખે છે, જેનાથી તપાસ મુશ્કેલ બને છે.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
નાણાકીય સંસ્થાઓએ આને રોકવા માટે શું કરવું જોઈએ?
બધી બેંકો, NBFCs, ફિનટેક કંપનીઓ, ચુકવણી એગ્રીગેટર્સ/ગેટવે અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ અનધિકૃત ભંડોળ ટ્રાન્સફર માટે ચુકવણી અને વિતરણ APIનો દુરુપયોગ કરનારા ધમકી આપનારાઓ અંગે CERT-In ની સલાહમાં દર્શાવેલ પગલાંને પ્રાથમિકતા આપે. ખાતરી કરો કે તેમના નિયંત્રણો (સુરક્ષા પગલાં) ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં AI-આધારિત નબળાઈઓના દુરુપયોગને ઘટાડવા અને અટકાવવા માટે CERT-In ના બ્લુપ્રિન્ટ (મે 2026) અને તેમના સંબંધિત નિયમનકારો દ્વારા નિર્ધારિત સાયબર સુરક્ષા માળખા સાથે સંરેખિત છે.
કોઈપણ સાયબર ઘટનાની જાણ શોધાયાના છ કલાકની અંદર CERT-In ને કરો. બેંકો અને NBFCs ને ઘટનાની જાણ RBI ના DAKSH પોર્ટલ પર છ કલાકની અંદર કરવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે. NBFCs અને ફિનટેક કંપનીઓ NCRP-CFCFRMS પોર્ટલ પર છેતરપિંડીના વ્યવહારોની બલ્ક રિપોર્ટિંગ માટે I4C નો સંપર્ક કરી શકે છે જેથી છેતરપિંડીથી ઉપાડ સ્થગિત કરી શકાય.
વધારાના સુરક્ષા પગલાં
ચુકવણી માટે ઉપયોગમાં લેવાતા તમામ ડિજિટલ ઇન્ટરફેસ (API) ની સંપૂર્ણ ઇન્વેન્ટરી જાળવો અને જૂના, ન વપરાયેલ અથવા પરીક્ષણ ઇન્ટરફેસને દૂર કરો અથવા અક્ષમ કરો.
API હુમલાના જોખમને અગાઉથી ઘટાડવા માટે, બેંકની મુખ્ય માહિતી સુરક્ષા અધિકારી (CISO) ટીમ, ટ્રાન્ઝેક્શન મોનિટરિંગ ટીમ અને IT ટીમે સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ.
દૈનિક અને પ્રતિ-ટ્રાન્ઝેક્શન મર્યાદા સેટ કરો, લાભાર્થીના નામ અને ખાતા ચકાસો અને વ્યવહાર પ્રવૃત્તિના અસામાન્ય રીતે ઊંચા દરોનું નિરીક્ષણ કરો.
બેંકોએ તપાસ કરવી જોઈએ કે, શું NBFC નોન-વ્હાઇટલિસ્ટેડ IP સરનામાંઓમાંથી ટોકન્સ ઍક્સેસ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે.
કોઈપણ સંભવિત ઘૂસણખોરીના પ્રયાસોને રોકવા માટે, ગ્રાહક જોડાણ અને ફરિયાદ સંભાળવાના માળખાને મજબૂત બનાવો. સિસ્ટમમાં અનધિકૃત બાજુની હિલચાલને રોકવા માટે સુરક્ષિત સ્થાપત્યની સંપૂર્ણ સમીક્ષા હાથ ધરવી જોઈએ.
ટ્રાન્ઝેક્શન મોનિટરિંગ ટીમે ટ્રાન્ઝેક્શન વર્ણન પેટર્ન, લાભાર્થી પ્રોફાઇલ્સ અથવા ટ્રાન્ઝેક્શન વોલ્યુમમાં અચાનક થતા ફેરફારો પર નજર રાખવી જોઈએ.
ખાતરી કરો કે બધી જરૂરી તપાસ (જેમ કે KYC, મંજૂરીઓ, વગેરે) પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ભંડોળ મોકલવામાં ન આવે.
મશીન-સ્પીડ હુમલાઓનું અનુકરણ કરતી અધિકૃત રેડ-ટીમ કસરતો કરો. આ પરીક્ષણ કરી શકે છે કે SOC અને ચુકવણી નિયંત્રણ સિસ્ટમો કેટલી ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપે છે.
આ પણ વાંચો : સરકારી અધિકારીને જ પગાર માટે ભીખ માંગવાનો વારો! 8 મહિનાથી સેલરી નહીં મળતાં મહિલા અધિકારી હાથમાં કટોરો લઈ ધરણા પર બેઠી
