Health Tips : રાત્રે 7થી 9 કલાકની ઊંઘ લીધા પછી પણ જો સવારે ઊઠતાં જ થાક અને સુસ્તી અનુભવાય, તો તેને માત્ર ઊંઘની કમી સમજીને અવગણશો નહીં. ઘણી વખત શરીરમાં જરૂરી પોષકતત્ત્વોની કમીને કારણે પણ આવું થઈ શકે છે. ખાસ કરીને આયર્ન અને વિટામિન B12ની ઉણપથી નબળાઈ, સુસ્તી અને કામ કરવાની ઇચ્છામાં ઘટાડો અનુભવાઈ શકે છે.

જોકે, થાક પાછળ ખરાબ ઊંઘ, માનસિક તણાવ, થાઇરોઇડની સમસ્યા અથવા અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ પણ જવાબદાર હોઈ શકે છે. તેથી જો વારંવાર થાક અનુભવાય, તો તેની પાછળનું સાચું કારણ જાણવું જરૂરી છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

આયર્નની કમીથી પણ સવારે થાક લાગી શકે છે

શરીરમાં આયર્નની ઉણપ હોય તો પૂરતી ઊંઘ લીધા પછી પણ નબળાઈ અને થાક અનુભવાઈ શકે છે. આયર્ન શરીરમાં હિમોગ્લોબિન બનાવવા માટે જરૂરી છે. હિમોગ્લોબિન લોહી દ્વારા શરીરના વિવિધ ભાગો સુધી ઓક્સિજન પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે શરીરમાં આયર્નનું પ્રમાણ ઘટે છે, ત્યારે પૂરતું હિમોગ્લોબિન બનાવવામાં મુશ્કેલી થઈ શકે છે. પરિણામે શરીરને પૂરતો ઓક્સિજન પહોંચાડવાની પ્રક્રિયા પર અસર પડે છે અને થાક સહિતનાં લક્ષણો દેખાઈ શકે છે.

આયર્નની કમીનાં મુખ્ય લક્ષણો:

• સતત થાક અને નબળાઈ અનુભવવી

• ચક્કર આવવા અને માથાનો દુખાવો

• શ્વાસ ચઢવો

• ત્વચા નિસ્તેજ અથવા પીળી દેખાવી

• વાળ ખરવાની સમસ્યા

મહિલાઓમાં માસિક ધર્મ દરમિયાન વધુ રક્તસ્રાવ થવો અથવા આહારમાં આયર્નનું પ્રમાણ ઓછું હોવું પણ આયર્નની કમીનું કારણ બની શકે છે. આયર્નનું પ્રમાણ જાળવવા માટે આહારમાં લીલા પાંદડાવાળાં શાકભાજી, દાળ, ચણા અને આયર્નયુક્ત અન્ય ખાદ્યપદાર્થોનો સમાવેશ કરો. આયર્નની કમીની શંકા હોય તો ડૉક્ટરની સલાહથી જરૂરી તપાસ કરાવો.

વિટામિન B12ની કમી પણ હોઈ શકે છે કારણ

વિટામિન B12 શરીરમાં લાલ રક્તકણો બનાવવા અને ચેતાતંત્રને સ્વસ્થ રાખવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તેની કમીને કારણે સતત થાક, નબળાઈ અને શરીરમાં ઊર્જાનો અભાવ અનુભવાઈ શકે છે.

વિટામિન B12ની કમીનાં લક્ષણો:

• સતત થાક અને સુસ્તી

• હાથ-પગમાં ઝણઝણાટી થવી

• ચક્કર આવવા

• ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી

• જીભમાં દુખાવો અથવા બળતરા

વિટામિન B12 મુખ્યત્વે દૂધ, દહીં, પનીર અને ઈંડાં જેવા ખાદ્યપદાર્થોમાં મળે છે. જોકે, તેની કમી માત્ર ખોરાકમાં B12 ઓછું હોવાને કારણે જ થતી નથી. કેટલીકવાર શરીરને આ વિટામિન શોષવામાં મુશ્કેલી પડતી હોવાથી પણ તેની ઉણપ થઈ શકે છે. જો સવારે ઊઠ્યા પછી પણ શરીર ભારે લાગે અને દિવસભર સુસ્તી રહે, તો ડૉક્ટરની સલાહથી વિટામિન B12ની તપાસ કરાવવી યોગ્ય છે.

આ પણ વાંચો: ન્યૂઝીલેન્ડ સામે 5-0થી સિરીઝ જીતવાનું લક્ષ્ય, તિલક વર્માએ કર્યો મોટો ખુલાસો

થાક દૂર કરવા માટે શું કરવું?

સતત થાક અને સુસ્તી ઘટાડવા માટે દિનચર્યા તથા ખાણીપીણીમાં સુધારો કરવો જરૂરી છે.

• સંતુલિત આહાર લો: દાળ, લીલાં શાકભાજી, ફળો, દૂધ-દહીં અને પ્રોટીનયુક્ત ખોરાકનો સમાવેશ કરો.

• પૂરતું પાણી પીઓ: શરીરમાં પાણીની કમી ન થાય તેનું ધ્યાન રાખો.

• ઊંઘનો સમય નક્કી કરો: દરરોજ શક્ય હોય ત્યાં સુધી એક જ સમયે સૂવાની અને ઊઠવાની ટેવ પાડો.

• સૂતા પહેલાં મોબાઇલનો ઉપયોગ ઓછો કરો: સ્ક્રીનથી દૂર રહેવાથી ઊંઘની ગુણવત્તા સુધારવામાં મદદ મળી શકે છે.

• નિયમિત કસરત કરો: હળવી કસરત અને ચાલવાની ટેવ સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે.

ક્યારે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે?

ધ્યાનમાં રાખો કે દરેક વખતે થાકનું કારણ આયર્ન કે વિટામિનની કમી જ હોય એવું નથી. થાઇરોઇડની સમસ્યા, એનિમિયા, માનસિક તણાવ, ઊંઘની ખરાબ ગુણવત્તા અથવા ઊંઘ દરમિયાન શ્વાસ લેવામાં અવરોધ થવો પણ થાકનું કારણ બની શકે છે. જો કેટલાંક અઠવાડિયાં સુધી થાક ચાલુ રહે, રોજિંદાં કામ કરવામાં મુશ્કેલી પડે અથવા અન્ય લક્ષણો પણ જોવા મળે, તો ડૉક્ટરની સલાહ લો. જરૂરિયાત મુજબ ડૉક્ટર લોહીની તપાસ સહિતની યોગ્ય તપાસ સૂચવી શકે છે.

આ પણ વાંચો:  ‘વિરાટ કોહલી જેવા લોકોની મદદ કેમ નથી લેતા?’ દિલ્હી પ્રદૂષણ પર સુપ્રીમ કોર્ટનો સવાલ

Disclaimer : અમે એવો દાવો કરતા નથી કે આ લેખની માહિતી સંપૂર્ણપણે સાચી કે સચોટ છે. વધુ વિગતવાર માહિતી માટે, કૃપા કરીને સંબંધિત ક્ષેત્રના નિષ્ણાતની સલાહ લો.