દિવાળીમાં સાયબર ઠગોનો ખેલ, મીશોની નકલી વેબસાઈટ બનાવી ગ્રાહકોના બેન્ક ખાતાં ખાલી કરવાનું કૌભાંડ
Meesho Fake Website Scam: દિવાળીના તહેવાર પહેલાં ઓનલાઇન ખરીદી કરતા ગ્રાહકો માટે ચેતવણીરૂપ સમાચાર સામે આવ્યા છે. જાણીતી ઈ-કોમર્સ કંપની મીશો (Meesho)ના નામનો દુરુપયોગ કરીને સાયબર ઠગો ગ્રાહકોને છેતરવા માટે નવી-નવી તરકીબો અજમાવી રહ્યા છે. નકલી વેબસાઈટ, બોગસ કસ્ટમર કેર નંબર, ખોટી ડિસ્કાઉન્ટ ઓફર અને QR કોડની મદદથી લોકોના બેન્ક ખાતાંમાંથી નાણાં પડાવવામાં આવી રહ્યા છે. અમદાવાદ સાયબર ક્રાઈમ બ્રાંચ મીશોના નામે થતી છેતરપિંડી સાથે સંકળાયેલી ફરિયાદોની તપાસ કરી રહી છે.
90 ટકા ડિસ્કાઉન્ટની લાલચમાં ગ્રાહકો બની રહ્યા છે શિકાર
દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન લોકો ઓનલાઇન શોપિંગમાં સસ્તી વસ્તુઓ અને આકર્ષક ઓફરની શોધમાં હોય છે. આ તકનો લાભ લઈને સાયબર ગુનેગારો મીશો જેવી દેખાતી નકલી વેબસાઈટ તૈયાર કરે છે. અસલી વેબસાઈટની ડિઝાઇન અને પ્રોડક્ટ કેટલોગની નકલ કરીને ગ્રાહકોને વિશ્વાસમાં લેવામાં આવે છે. આ નકલી વેબસાઈટ પર 70થી 90 ટકા સુધીના ડિસ્કાઉન્ટની જાહેરાતો મૂકવામાં આવે છે. ગૂગલ અને અન્ય ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ પર જાહેરાતો દ્વારા ગ્રાહકોને આવી વેબસાઈટ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે. ગ્રાહક UPI અથવા બેન્ક કાર્ડથી પેમેન્ટ કરે છે, પરંતુ ત્યારબાદ ન તો ઓર્ડરની પુષ્ટિ મળે છે કે ન તો ખરીદેલી વસ્તુની ડિલિવરી થાય છે.
ગૂગલ પર નકલી કસ્ટમર કેર નંબરથી છેતરપિંડી
સાયબર ઠગોની બીજી તરકીબ નકલી કસ્ટમર કેર નંબરની છે. ઓનલાઇન ઓર્ડરની ડિલિવરી મોડી થાય અથવા રિફંડ મેળવવામાં મુશ્કેલી પડે ત્યારે ગ્રાહકો ગૂગલ પર કંપનીનો હેલ્પલાઇન નંબર શોધતા હોય છે. ઠગો સર્ચ પરિણામોમાં નકલી કસ્ટમર કેર નંબર મૂકીને ગ્રાહકોને ફસાવે છે. ફોન કરનારને પોતે કંપનીનો કર્મચારી હોવાનું જણાવી રિફંડની પ્રક્રિયા માટે AnyDesk અથવા TeamViewer જેવી રિમોટ એક્સેસ એપ્લિકેશન ઇન્સ્ટોલ કરવાનું કહેવામાં આવે છે.
ગ્રાહક જરૂરી પરવાનગીઓ આપી દે તો ઠગો તેના ફોનની સ્ક્રીન અને કેટલીક સંવેદનશીલ માહિતી સુધી પહોંચ મેળવી શકે છે. આ રીતે પાસવર્ડ, OTP કે અન્ય બેન્કિંગ વિગતો મેળવી અનધિકૃત નાણાકીય વ્યવહારો કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.
ડિલિવરી અને રિફંડના બહાને QR કોડની જાળ
સાયબર ગુનેગારો ડિલિવરી કર્મચારી બનીને પણ ગ્રાહકોને ફોન કરે છે. પાર્સલના સરનામામાં ભૂલ હોવાનું અથવા ડિલિવરી અપડેટ કરવાની જરૂર હોવાનું જણાવી ગ્રાહકોને QR કોડ મોકલવામાં આવે છે. ગ્રાહકને કહેવામાં આવે છે કે આ QR કોડ સ્કેન કરવાથી સરનામું સુધરી જશે અથવા રિફંડ મળી જશે, પરંતુ QR કોડ મારફતે પેમેન્ટની પ્રક્રિયા શરૂ થયા બાદ ગ્રાહક UPI PIN દાખલ કરીને વ્યવહાર મંજૂર કરે તો તેના બેન્ક ખાતામાંથી નાણાં કપાઈ શકે છે. અહીં ખાસ ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે કે કોઈપણ રિફંડ મેળવવા માટે UPI PIN દાખલ કરવાની જરૂર પડતી નથી.
₹199માં મફત ભેટની લાલચ
દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન વોટ્સએપ પર મફત સ્માર્ટફોન, સાડી અને અન્ય મોંઘી ભેટ આપવાના ખોટા સંદેશાઓ પણ ફરતા કરવામાં આવે છે. ઠગો આવી ભેટ મેળવવા માટે માત્ર ₹199 જેટલી શિપિંગ ફી ચૂકવવાની લાલચ આપે છે. આ માટે મોકલવામાં આવેલી લિંક પર ગ્રાહક પોતાની કાર્ડની વિગતો, CVV અને એક્સપાયરી ડેટ દાખલ કરે તો તે માહિતી ઠગો સુધી પહોંચી શકે છે. આ પ્રકારની છેતરપિંડીમાં નાની રકમની લાલચ આપીને ગ્રાહકો પાસેથી મહત્ત્વપૂર્ણ બેન્કિંગ માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.
પાર્સલ રિટર્ન કરવાના નામે પણ ઠગાઈ
ઓનલાઇન ખરીદી કર્યા બાદ કોઈ વસ્તુ પરત કરવાની હોય ત્યારે પણ ગ્રાહકોએ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે. સાયબર ઠગો ડિલિવરી નિષ્ફળ ગઈ હોવાનું અથવા રિટર્ન પિકઅપમાં સમસ્યા હોવાનું જણાવી ફોન કરે છે. ત્યારબાદ રિફંડ અથવા પાર્સલ પરત કરવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે બેન્ક એકાઉન્ટ, કાર્ડ કે OTP જેવી માહિતી માગવામાં આવે છે. આવી માહિતી શેર કરવાથી ગ્રાહકો આર્થિક છેતરપિંડીનો ભોગ બની શકે છે.
ટેલિગ્રામ પર લાઈક કરીને કમાણી કરવાની લાલચ
મીશોના નામે થતી ઓનલાઇન શોપિંગ છેતરપિંડી ઉપરાંત ટેલિગ્રામ પર પણ સાયબર ઠગો લોકોને સરળ કમાણીની લાલચ આપી રહ્યા છે. આ પ્રકારની ઠગાઈમાં લોકોને વિવિધ પ્રોડક્ટને લાઈક કરવા અથવા રેટિંગ આપવા બદલ રૂપિયા કમાવવાની ઓફર આપવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં નાની રકમ ચૂકવીને વિશ્વાસ જીતવામાં આવે છે. ત્યારબાદ વધુ કમાણી મેળવવા માટે ₹5,000થી ₹20,000 સુધીની રકમ ડિપોઝિટ કરવાનું કહેવામાં આવે છે. મોટી રકમ જમા થયા બાદ ઠગો સંપર્ક બંધ કરી દે છે અને ભોગ બનનાર વ્યક્તિની રકમ ફસાઈ જાય છે.
સાયબર ક્રાઈમ બ્રાંચની તપાસ, ગ્રાહકોને સાવચેત રહેવા અપીલ
અમદાવાદ સાયબર ક્રાઈમ બ્રાંચ મીશોના નામે સામે આવેલી છેતરપિંડીની ફરિયાદોની તપાસ કરી રહી છે. તહેવારો દરમિયાન ઓનલાઇન ખરીદી કરતા ગ્રાહકોને કોઈપણ ડિસ્કાઉન્ટ ઓફર, પ્રમોશનલ લિંક અથવા પેમેન્ટની વિનંતી સ્વીકારતાં પહેલાં તેની ખરાઈ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. ગ્રાહકોએ ખરીદી માટે સત્તાવાર વેબસાઈટ અથવા એપ્લિકેશનનો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ. અજાણી લિંક પર ક્લિક કરવાનું, અજાણ્યા QR કોડ મારફતે પેમેન્ટ મંજૂર કરવાનું અને OTP અથવા UPI PIN શેર કરવાનું ટાળવું જોઈએ.
સાયબર છેતરપિંડી થાય તો શું કરવું?
જો ઓનલાઇન ખરીદી દરમિયાન કોઈ વ્યક્તિ સાથે નાણાકીય છેતરપિંડી થાય તો તેણે તાત્કાલિક પોતાની બેન્કનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. સાથે જ રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર ફોન કરીને ફરિયાદ નોંધાવવી જોઈએ. આ ઉપરાંત ભારત સરકારના સત્તાવાર સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ cybercrime.gov.in પર પણ ફરિયાદ કરી શકાય છે. દિવાળીમાં ઓનલાઇન ખરીદી કરતી વખતે સસ્તી ઓફરની લાલચ કરતાં વેબસાઈટની વિશ્વસનીયતા અને પેમેન્ટની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે.
