Lifestyle News : લાંબા સમયથી બ્રેઈન સ્ટ્રોકને મુખ્યત્વે વૃદ્ધોને અસર કરતો રોગ માનવામાં આવે છે, પરંતુ હવે તે યુવાનોમાં પણ જોવા મળી રહ્યો છે. હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ અને સ્થૂળતા જેવી ખરાબ જીવનશૈલીની આદતોને કારણે થતી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ તેનું કારણ માનવામાં આવે છે. ડોકટરો કહે છે કે સ્ટ્રોકના શરૂઆતના લક્ષણોને ઓળખવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે જેથી સમયસર સારવાર શરૂ કરી શકાય. થોડો વિલંબ પણ મગજને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

ધૂમ્રપાન અને શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવથી સ્ટ્રોકનું જોખમ

ડોકટરોના મતે, ધૂમ્રપાન અને શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ પણ સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારી શકે છે. આ લેખમાં, સ્ટ્રોકના લક્ષણો અને તેના શરૂઆતના સંકેતો વિશે જાણો, જે સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. ઉપરાંત, તેમને કેવી રીતે અટકાવવું તે શીખો.

કેવી રીતે થાય છે સ્ટ્રોક?

ડો. સોનિયા લાલ ગુપ્તા, મેનેજિંગ ડિરેક્ટર, સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ ન્યુરોલોજી, અને જોઈન્ટ ડિરેક્ટર, મેટ્રો ગ્રુપ ઓફ હોસ્પિટલ્સ, એ સમજાવ્યું કે જ્યારે મગજના કોઈ ભાગમાં રક્ત પુરવઠો અવરોધિત થાય છે, અથવા મગજમાં રક્ત વાહિની રક્તસ્ત્રાવ શરૂ થાય છે, જેનાથી તે પૂરતું રક્ત અને ઓક્સિજનથી વંચિત રહે છે, ત્યારે મગજના કોષો થોડીવારમાં જ નુકસાન સહન કરવાનું શરૂ કરી શકે છે. આ સ્ટ્રોક તરફ દોરી શકે છે.

સ્ટ્રોકનું જોખમ

નિષ્ણાતોના મતે, ઉંમર સાથે સ્ટ્રોકનું જોખમ વધે છે, પરંતુ તે કોઈપણ ઉંમરે પુખ્ત વયના લોકોને અસર કરી શકે છે. સૌથી મોટા પડકારોમાંનો એક શરૂઆતના લક્ષણોને વહેલા ઓળખી ન શકવાનો છે. અચાનક ચહેરો લટકાવવો, એક હાથમાં નબળાઈ, બોલવામાં તકલીફ, સંતુલન ગુમાવવું અથવા અચાનક દ્રષ્ટિ ગુમાવવી એ સ્ટ્રોકના સંકેતો હોઈ શકે છે. લોકો ઘણીવાર આ લક્ષણોને અવગણે છે, એમ વિચારીને કે તે કામચલાઉ સમસ્યાઓ છે, જે ગંભીર સાબિત થઈ શકે છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

સ્ટ્રોકના શરૂઆતના લક્ષણો ઘણીવાર મિનિટોમાં દૂર થઈ જાય છે, જેના કારણે દર્દી અને તેમના પરિવારને એવું લાગે છે કે ભય સમાપ્ત થઈ ગયો છે. જો કે, આ કામચલાઉ લક્ષણો પણ ગંભીર ચેતવણી સંકેત હોઈ શકે છે. તે મોટા સ્ટ્રોકની નિશાની હોઈ શકે છે. તેથી, લક્ષણો ઓછા થયા પછી પણ તાત્કાલિક તબીબી સહાય લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.

જોખમ પરિબળો શું છે?

શ્રી બાલાજી એક્શન મેડિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, દિલ્હીના કન્સલ્ટન્ટ ન્યુરોઇન્ટરવેન્શન અને ન્યુરોસર્જરી ડૉ. મનોજ મિધા કહે છે, “સ્ટ્રોકના કેસોમાં સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે દર્દીઓ શરૂઆતના લક્ષણો ઓળખી શકતા નથી. અનિયંત્રિત બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ અને ધૂમ્રપાન મુખ્ય જોખમ પરિબળોમાંના એક છે. શરીરના કોઈ ભાગમાં અચાનક નબળાઈ, બોલવામાં મુશ્કેલી અથવા ચહેરાની એક બાજુ લટકાવવી જેવા દરેક નાના સંકેત પર ધ્યાન આપવું મહત્વપૂર્ણ છે. જો આ લક્ષણો થોડીવારમાં ઓછા થઈ જાય તો પણ, તાત્કાલિક ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરો. આ ક્ષણિક ઇસ્કેમિક હુમલાના લક્ષણો હોઈ શકે છે, જે મોટા સ્ટ્રોક પહેલા થઈ શકે છે. આ સ્થિતિમાં, દરેક મિનિટનો વિલંબ દર્દીના સ્વસ્થ થવાની શક્યતા ઘટાડી શકે છે.”

રોજિંદા આદતોમાં સુધારો

ડોક્ટરોનું કહેવું છે કે, સ્ટ્રોકને રોકવા માટે રોજિંદા આદતોમાં સુધારો કરવો જરૂરી છે. સંતુલિત આહાર લેવો, શારીરિક પ્રવૃત્તિ વધારવી અને તમાકુ ટાળવું જોખમ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. વધુમાં, નિયમિત બ્લડ પ્રેશર તપાસ અને ડાયાબિટીસ મેનેજમેન્ટ પર વિચાર કરવો જોઈએ. યુવાનોએ પણ લક્ષણો પ્રત્યે સતર્ક રહેવું જોઈએ, ખાસ કરીને જો તેમની પાસે પહેલાથી અસ્તિત્વમાં રહેલી તબીબી પરિસ્થિતિઓ અથવા જીવનશૈલીના પરિબળો હોય જે સ્ટ્રોકનું જોખમ વધારે છે. લક્ષણોની વિલંબિત ઓળખ સારવારના વિકલ્પોને મર્યાદિત કરી શકે છે અને લાંબા ગાળાની શારીરિક અથવા માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું જોખમ વધારી શકે છે.

દર્દી કેવી રીતે સ્વસ્થ થાય છે?

બેંગલુરુના યશવંતપુર સ્થિત સ્પર્શ હોસ્પિટલના કન્સલ્ટન્ટ ન્યુરોલોજીસ્ટ ડૉ. અપુરૂપા જનાભટલા સમજાવે છે કે સ્ટ્રોક પછી ઘણા દર્દીઓ ગતિશીલતા, વાણી, યાદશક્તિ અને ભાવનાત્મક સ્વાસ્થ્યમાં સમસ્યાઓ અનુભવે છે. ફિઝિયોથેરાપી, દૈનિક પ્રવૃત્તિઓ, સ્પીચ થેરાપી અને મનોવૈજ્ઞાનિક સહાય મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. યોગ્ય સંભાળ અને નિયમિત ફોલો-અપ આવશ્યક છે. પુનર્વસન દર્દીના કાર્ય અને જીવનની ગુણવત્તામાં સુધારો કરી શકે છે.

આ પદ્ધતિ યાદ રાખો

નિષ્ણાતો સ્ટ્રોકના પ્રારંભિક લક્ષણોને ઓળખવા માટે BE-FAST પદ્ધતિ યાદ રાખવાની ભલામણ કરે છે. તેમાં સંતુલન ગુમાવવા માટે B (સંતુલન ગુમાવવું), આંખો માટે E (દ્રષ્ટિ અથવા દ્રષ્ટિમાં મુશ્કેલી), ચહેરા માટે F (ચહેરાની એક બાજુ ઝૂકી જવું), હાથ માટે A (હાથમાં નબળાઈ), વાણી માટે S (બોલવામાં મુશ્કેલી), અને સમય માટે T (વિલંબ કર્યા વિના કટોકટીની મદદ લેવી) શામેલ છે. જો આમાંના કોઈપણ લક્ષણો અચાનક દેખાય, તો તમારે તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં જવું જોઈએ.

આ પણ વાંચો : રોજ બે પેગ દારૂ પીતા લોકો સાવધાન! 25માંથી એક વ્યક્તિના મોતનું જોખમ, નવા અભ્યાસમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો