Lifestyle News : લોકો ઘણીવાર પ્રોટીન લેવાનું ટાળે છે. મોટાભાગના ભારતીયો તેમના આહારમાં પ્રોટીનને ફક્ત ત્યારે જ પ્રાથમિકતા આપે છે જ્યારે તેઓ વજન ઘટાડવા અથવા સ્નાયુઓને મજબૂત બનાવવા માંગતા હોય, પરંતુ શરીરને આ પોષક તત્વોની જરૂર તેના કરતા ઘણી વધારે હોય છે. વધુમાં, લોકો ઘણીવાર પ્રોટીનની માત્રા વિશે મૂંઝવણમાં હોય છે. એ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કે ગ્રામ પ્રોટીન એ ખોરાકમાં પ્રોટીનની માત્રાનો ઉલ્લેખ કરે છે, ખોરાકના વજનનો નહીં. ઉદાહરણ તરીકે, એક ઈંડાનું વજન લગભગ 60 ગ્રામ હોઈ શકે છે, પરંતુ તેમાં ફક્ત 6 થી 8 ગ્રામ પ્રોટીન હોય છે.

સ્નાયુ નિર્માણ ઉપરાંત પ્રોટીન આપણા શરીરમાં અન્ય કયા કાર્યો માટે જરૂરી છે? તે વિવિધ ઉંમરે આપણા શરીરમાં કયા કાર્યો કરે છે? ગર્ભાવસ્થાથી લઈને સ્વસ્થ પુખ્ત વયના લોકો સુધી દરરોજ કેટલું પ્રોટીન જરૂરી છે અને પ્રોટીનનું સેવન કયા પરિબળો નક્કી કરે છે?

પ્રોટીન શા માટે જરૂરી છે?

પોષણશાસ્ત્રી ગીતિકા ચોપરાનું કહેવું છે કે, પ્રોટીન ફક્ત સ્નાયુઓ બનાવવા સુધી મર્યાદિત નથી; તે સ્નાયુઓના સમારકામ, રોગપ્રતિકારક શક્તિ, હોર્મોન્સ, ઉત્સેચકો અને એકંદર વૃદ્ધિમાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેણી કહે છે કે તે હંમેશા તેના ગ્રાહકોને કહે છે કે પ્રોટીનની જરૂરિયાતો વિવિધ ઉંમરે બદલાય છે. બાળકોને વૃદ્ધિ અને વિકાસ માટે પ્રોટીનની જરૂર હોય છે, કિશોરોને તરુણાવસ્થા દરમિયાન સ્નાયુઓ અને પેશીઓના વિકાસ માટે તેની જરૂર હોય છે, અને પુખ્ત વયના લોકોને સ્નાયુઓની જાળવણી અને શરીરની મરામત માટે તેની જરૂર હોય છે.

ઉંમર પ્રમાણે પ્રોટીન

ગીતીકા ચોપરા જણાવે છે કે, જો તમે ઉંમરના આધારે પ્રોટીનની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં લો, તો એક સ્વસ્થ પુખ્ત વ્યક્તિએ દરરોજ શરીરના વજનના કિલોગ્રામ દીઠ ઓછામાં ઓછા 0.8 ગ્રામનું સેવન કરવું જોઈએ. આનો અર્થ એ થાય કે 60 કિલો વજન ધરાવતા પુખ્ત વ્યક્તિને દરરોજ આશરે 48 ગ્રામ પ્રોટીનની જરૂર પડે છે. વૃદ્ધ પુખ્ત વયના લોકો ઉંમર પ્રમાણે સ્નાયુ ગુમાવવાનું વલણ ધરાવે છે. આને કારણે, તેમને ઘણીવાર શરીરના વજનના કિલોગ્રામ દીઠ 1-1.2 ગ્રામ પ્રોટીનની જરૂર પડી શકે છે. જો કે, કિડનીના કાર્ય અને આ પ્રોટીનનું સેવન તેમના શરીર અને સ્વાસ્થ્ય માટે યોગ્ય છે કે કેમ તે ધ્યાનમાં લેવું મહત્વપૂર્ણ છે. તેવી જ રીતે, સગર્ભા અને સ્તનપાન કરાવતી માતાઓને લગભગ 71 ગ્રામ પ્રોટીનની જરૂર પડી શકે છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

કેટલી પ્રોટીનની જરૂર છે તે કેવી રીતે નક્કી કરવું?

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે, પ્રોટીનની જરૂરિયાત ફક્ત ઉંમર દ્વારા નક્કી કરી શકાતી નથી. શરીરનું વજન, દૈનિક શારીરિક પ્રવૃત્તિ, આરોગ્યની સ્થિતિ અને જીવનશૈલી પણ ભૂમિકા ભજવે છે. જે લોકો કસરત કરે છે અથવા દૈનિક શક્તિ તાલીમમાં ભાગ લે છે તેમને મૂળભૂત માત્રા કરતાં વધુ પ્રોટીનની જરૂર પડી શકે છે. જ્યારે મોંઘા પ્રોટીન પૂરવણીઓ ફરજિયાત નથી, તમારે તમારા ભોજનમાં પ્રોટીનયુક્ત ખોરાકનો સમાવેશ કરવો જોઈએ.

પ્રોટીનના સ્ત્રોત?

ભારતીય થાળીમાં ઘણી બધી વસ્તુઓ શામેલ છે જે પ્રોટીનના ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. ઉદાહરણ તરીકે, તમારી પ્રોટીનની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે, તમારા આહારમાં દાળ, રાજમા, ચણા, ચણા, પનીર, દહીં, દૂધ, સોયાબીન, ટોફુ, ઈંડા, ચિકન અને માછલીનો સમાવેશ કરો. પોષણશાસ્ત્રી ગીતિકા ચોપરા કહે છે કે પ્રોટીન ફક્ત એક જ ભોજનમાં સંપૂર્ણ રીતે ખાઈ શકાતું નથી. તેને નાસ્તો, બપોરના ભોજન અને રાત્રિભોજન વચ્ચે ફેલાવવું શ્રેષ્ઠ છે. આનાથી તમે તેને યોગ્ય રીતે પચાવી શકો છો અને તેના સંપૂર્ણ લાભો મેળવી શકો છો. એ યાદ રાખવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે કે પ્રોટીન ફક્ત સ્નાયુઓ બનાવવા માટે જ જરૂરી નથી, પરંતુ એકંદર સ્વાસ્થ્ય અને શરીરના યોગ્ય કાર્ય માટે પણ જરૂરી છે.

આ પણ વાંચો : ડલ સ્કિનને કહો બાય-બાય! તહેવાર પહેલાં અજમાવો આ હોમમેડ ફેસ માસ્ક