વિશ્વનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો મુસ્લિમ દેશે ભારત પાસેથી બ્રહ્મોસ મિસાઇલો ખરીદી

ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન પાકિસ્તાની એરબેઝ પર સચોટ હુમલા કરનાર બ્રહ્મોસ મિસાઇલોએ ભારતની સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષમતાઓમાં વૈશ્વિક વિશ્વાસ વધાર્યો છે. ઓપરેશન સિંદૂર પહેલા પણ ફિલિપાઇન્સ અને ઇન્ડોનેશિયા આ મિસાઇલ ખરીદવામાં રસ ધરાવતા હતા. ઓપરેશન સિંદૂર બાદ ઇન્ડોનેશિયાએ આ મિસાઇલ મેળવવા માટે ફરીથી પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે.

ઇન્ડોનેશિયાના સંરક્ષણ પ્રધાન સજાફરી સજામસુદ્દીન આ મહિનાના અંતમાં ભારતની મુલાકાતે આવવાના છે. 26 થી 28 નવેમ્બર દરમિયાન આયોજિત આ મુલાકાત દરમિયાન બ્રહ્મોસ મિસાઇલ સોદા પર વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવશે. ઇન્ડોનેશિયન સંરક્ષણ પ્રતિનિધિમંડળ આ મુલાકાત સાથે આવશે. તાજેતરમાં લખનૌમાં બ્રહ્મોસ કાર્યક્રમ દરમિયાન સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે પણ ઇન્ડોનેશિયાના રસની પુષ્ટિ કરી હતી.

ઇન્ડોનેશિયા વિશ્વનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો મુસ્લિમ દેશ છે જેમાં આશરે 300 મિલિયન મુસ્લિમો રહે છે. ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચેના સંબંધો મજબૂત રહ્યા છે.

આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવો સુબિયાન્ટોએ ત્રણ દિવસની મુલાકાતે ભારતની મુલાકાત લીધી હતી જે દરમિયાન તેઓ પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડમાં મુખ્ય મહેમાન પણ હતા. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથેની તેમની વાતચીતમાં સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને સપ્લાય ચેઇન ભાગીદારીમાં ઊંડા સહયોગની પણ ચર્ચા થઈ.

કોના વિરોધી છે ઇન્ડોનેશિયા ?

ઇન્ડોનેશિયા કોઈ એક દેશ સાથે સીધી લશ્કરી દુશ્મનાવટ ધરાવતું નથી પરંતુ કારણ કે તે ઘણી બાજુથી દરિયાઈ સરહદોથી ઘેરાયેલું છે, તેની મુખ્ય ચિંતાઓ પ્રાદેશિક દરિયાઈ સુરક્ષા, આંતરિક સ્થિરતા અને ખાસ કરીને ચીનના વિસ્તરણ છે. ઇન્ડોનેશિયા ચીનની વિસ્તરણવાદી નીતિથી પણ જોખમમાં છે. બ્રહ્મોસ મિસાઇલની ખરીદી તેના સુરક્ષા સંતુલનનો એક ભાગ છે.

ઇન્ડોનેશિયા બ્રહ્મોસ મિસાઇલને તેની દરિયાઈ સરહદો સુરક્ષિત કરવા, ચીની દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓને રોકવા અને તેની સાર્વભૌમત્વને મજબૂત બનાવવા માટે એક મજબૂત વિકલ્પ માને છે.

તેની વિસ્તરણવાદી નીતિના ભાગ રૂપે ચીન દક્ષિણ ચીન સમુદ્રના મોટા ભાગનો દાવો કરે છે જેમાં ઇન્ડોનેશિયાનો નાટુના સમુદ્રનો સમાવેશ થાય છે. ચીની કોસ્ટ ગાર્ડ અને માછીમારી બોટ વારંવાર ઇન્ડોનેશિયાના વિશિષ્ટ આર્થિક ક્ષેત્રમાં ગેરકાયદેસર રીતે પ્રવેશ કરી ચૂક્યા છે જેનાથી ઇન્ડોનેશિયન માછીમારો અને દરિયાઈ સંસાધનોને નુકસાન થાય છે.

ચીન તેના આર્થિક રોકાણો અને વેપાર સંબંધો દ્વારા ઇન્ડોનેશિયા પર રાજદ્વારી દબાણ લાવવાનો પ્રયાસ કરે છે જેનાથી ઇન્ડોનેશિયન સાર્વભૌમત્વને પડકારવામાં આવે છે.

ઇન્ડોનેશિયા પરંપરાગત દુશ્મનાવટ કરતાં દરિયાઈ ચાંચિયાગીરી, આતંકવાદ અને ડિજિટલ સુરક્ષા જેવા આંતરિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય જોખમોને પ્રાથમિકતા આપે છે.

ઇન્ડોનેશિયા મલાક્કા, સુંડા અને લોમ્બોક સ્ટ્રેટ જેવા મુખ્ય અવરોધ બિંદુઓને નિયંત્રિત કરે છે જેમાંથી 40% વૈશ્વિક વેપાર પસાર થાય છે. આ સ્ટ્રેટની પહોળાઈ 18 કિમી (લોમ્બોક) થી 300 કિમી (માસર) સુધીની છે. ઇન્ડોનેશિયા આ વિસ્તારોમાં તેના સંરક્ષણને મજબૂત બનાવવા માંગે છે. ત્યાં બ્રહ્મોસ મિસાઇલો તૈનાત કરવાથી ઇન્ડોનેશિયાને નોંધપાત્ર ફાયદો થશે.

ઇન્ડોનેશિયા ભારત પાસેથી બ્રહ્મોસ મિસાઇલ કેમ ખરીદવા માંગે છે

રશિયા અને ચીન જેવા દેશો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ઇન્ડોનેશિયા તેના શસ્ત્રોના સ્ત્રોતોને વૈવિધ્યીકરણ કરવા માંગે છે. ભારત પાસેથી બ્રહ્મોસ ખરીદવાથી તે ભવિષ્યની રાજકીય અને લશ્કરી અનિશ્ચિતતાઓ માટે વધુ સારી રીતે તૈયાર થશે.

ધ ડિપ્લોમેટ અનુસાર, બ્રહ્મોસ ઇન્ડોનેશિયાની હાલની એન્ટી-શિપ મિસાઇલ ક્ષમતાને મજબૂત બનાવશે. હાલમાં ફક્ત એક જ ફ્રિગેટ રશિયન યાખોન્ટ મિસાઇલ તૈનાત કરે છે જેની રેન્જ મર્યાદિત છે. બ્રહ્મોસની ગતિ (માચ 2.8-3.0) અને અદ્યતન માર્ગદર્શન પ્રણાલી તેને ફાયદો બનાવે છે.

CAATSA નો નથી ડર

ભારત પાસેથી બ્રહ્મોસ મિસાઇલ ખરીદવાનું મુખ્ય કારણ યુએસ પ્રતિબંધોથી બચવું છે. યુએસનો CAATSA (Countring America Adversaries Through Sanctions Act) દેશોને રશિયા અને ચીન પાસેથી શસ્ત્રો ખરીદવાથી પ્રતિબંધિત કરે છે. બ્રહ્મોસનું ઉત્પાદન ભારતમાં થાય છે. તેથી ઇન્ડોનેશિયા યુએસ દ્વારા લાદવામાં આવેલા CAATSA થી ડરતું નથી. ફિલિપાઇન્સ સાથે ભારતનો બ્રહ્મોસ સોદો એ હકીકતનું ઉદાહરણ છે કે CAATSA જોગવાઈઓ તેના પર લાગુ પડતી નથી.

ભારત અને ઇન્ડોનેશિયા વચ્ચે સારા સંબંધો છે. ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પ્રબોવો સુબિયાન્ટોની “ગુડ નેબર પોલિસી” અનુસાર, આ સોદો ભારત સાથેના સંબંધોને મજબૂત બનાવશે.

હકીકતમાં, ઇન્ડોનેશિયા માટે ભારત પાસેથી બ્રહ્મોસ ખરીદવાનો સીધો સંબંધ ચીની પ્રભાવ સામે રક્ષણ, સપ્લાય ચેઇન વૈવિધ્યકરણ અને પ્રાદેશિક શક્તિ સંતુલન સાથે છે.