પાકિસ્તાન પર આર્થિક ગાળીયો વધુ કડક કરશે ભારતઃ IMF પાસે ઋણની સમીક્ષાની માંગ

નવી દિલ્હી, 3 મે 2025: કાશ્મીરના પહેલગામમાં આતંકી હૂમલા બાદ ભારતે પાકિસ્તાન સામે લાલ આંખ કરી છે અને અનેક આકરા પગલાં ઉઠાવ્યા છે ત્યારે હવે આતંકને પોષનારા દેશ પાકિસ્તાન સામે ગાળીયો વધુ સખત બનાવવા માટેની તૈયારી કરી રહ્યુ છે. આ રણનીતિ અનુસાર ભારતે આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ભંડોળ (IMF)ને પાકિસ્તાનને આપવામાં ાવેલા ઋણની સમીક્ષા કરવા કહ્યુ છે. સાથે જ પાકિસ્તાનને ફાઇનાન્શિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સ (FATF)ના ગ્રે લિસ્ટમાં તેને સામેલ કરવાના પ્રયાસો પણ શરૂ થઈ ગયા છે. FATFના ગ્રે લિસ્ટમાં સામેલ થવું અને IMF દ્વારા લોન મંજૂર ન કરવી એ પાકિસ્તાનના અર્થતંત્ર માટે મોટો ફટકો હશે.

પાકિસ્તાનને અપાતા ઋણ સામે ભારતે ચિંતા વ્યક્ત કરી

સરકારી સૂત્રોએ ભારતે પાકિસ્તાનને આપવામાં આવેલી લોન અંગે IMF સમક્ષ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને તેની સમીક્ષાની માંગ કરી છે. સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન લોન દ્વારા મળેલા નાણાંનો ઉપયોગ આતંકવાદી હુમલાઓ અને નાપાક પ્રવૃત્તિઓ માટે કરી રહ્યું છે. IMF એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડ 9 મેના રોજ વિસ્તૃત નાણાકીય સુવિધાની પ્રથમ સમીક્ષા માટે પાકિસ્તાની અધિકારીઓને મળશે. IMF બોર્ડ તેના ક્લાઇમેટ રેઝિલિયન્સ લોન પ્રોગ્રામ હેઠળ પાકિસ્તાન માટે $1.3 બિલિયનની નવી લોન વ્યવસ્થાનું મૂલ્યાંકન કરશે. તેઓ અગાઉ જારી કરાયેલા 7 બિલિયન ડોલરના બેલઆઉટ પેકેજનું પણ મૂલ્યાંકન કરશે.

પાછલા વર્ષે એડીબીએ 43.4 અબજ ડોલર આપવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી હતી

પાછલા વર્ષે, એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંકે પાકિસ્તાનને જાહેર ક્ષેત્રની લોન, અનુદાન અને ટેકનોલોજી સહાય 764 જાહેર ક્ષેત્રો આપવાનું વચન આપ્યું હતું. તેની કુલ કિંમત 43.4 અબજ ડોલર થાય છે. આ ઉપરાંત, આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં, વિશ્વ બેંકે રોકડની તંગીનો સામનો કરી રહેલા પાકિસ્તાનને તેના પડકારોનો સામનો કરવામાં મદદ કરવા માટે 20 અબજ ડોલરના લોન પેકેજને મંજૂરી આપી હતી. ભારત એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક અને વિશ્વ બેંકને પાકિસ્તાનને આપવામાં આવેલી આર્થિક સહાય અને લોન પર પુનર્વિચાર કરવા કહેશે. ભારતનું કહેવું છે કે પડોશી દેશ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચોમાંથી મળેલી આર્થિક સહાય અને લોનનો ઉપયોગ ભારત વિરુદ્ધ આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ માટે કરે છે.

જૂનમાં FATFની બેઠક, ભારતે શરૂ કર્યા પ્રયાસ

ભારતે પાકિસ્તાનને FATF ગ્રે લિસ્ટમાં સામેલ કરવા માટે પ્રયાસો શરૂ કરી દીધા છે. વૈશ્વિક સંસ્થા FATF મની લોન્ડરિંગ અને આતંકવાદી ભંડોળ પર નજર રાખે છે. તેની બેઠક આવતા મહિને જૂનમાં યોજાવાની છે. FATFની નિર્ણય લેતી સંસ્થા, પ્લેનરી, વર્ષમાં ત્રણ વખત ફેબ્રુઆરી, જૂન અને ઓક્ટોબરમાં મળે છે. આમાં, સભ્ય દેશો એકબીજાના કાર્યપદ્ધતિની સમીક્ષા કરે છે. આ અહેવાલોના આધારે, દેશને ગ્રે અથવા બ્લેક લિસ્ટમાં મૂકવામાં આવે છે. ગ્રે લિસ્ટમાં એવા દેશોનો સમાવેશ થાય છે જે મની લોન્ડરિંગમાં સંડોવાયેલા છે અને આતંકવાદ વિરોધી નિયમોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે.

જો પાકિસ્તાનને ગ્રે લિસ્ટમાં સામેલ કરવામાં આવે તો શું અસર પડશે?

ગ્રે લિસ્ટમાં સામેલ થવાથી, પાકિસ્તાનની નાણાકીય બાબતો પર વધુ દેખરેખ રાખવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, તેને IMF, વિશ્વ બેંક અને એશિયન વિકાસ બેંક જેવા સંગઠનો પાસેથી લોન લેવામાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડશે. આ ઉપરાંત, તેમના રોકાણ અને વ્યવસાયને પણ અસર થશે. ગમે તે હોય, પાકિસ્તાનનો FATFના ગ્રે લિસ્ટ સાથે લાંબા સમયથી સંબંધ છે. તેનું નામ આ યાદીમાં સતત ઉમેરાતું રહે છે. તેમને પહેલી વાર 2008માં આ યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. એક વર્ષ પછી 2009માં તેઓ તેમાંથી બહાર આવ્યુ હતું. ત્રણ વર્ષ પછી, 2012માં, પાકિસ્તાન ફરીથી ગ્રે લિસ્ટમાં આવ્યું અને 2015 સુધી રહ્યું હતુ. આ પછી, 2018માં પાકિસ્તાનને ગ્રે લિસ્ટમાં મૂકવામાં આવ્યું અને 2022માં તેમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પણ વાંચોઃ ટ્રમ્પની ટેરિફથી એપલને 900 મિલીયન ડોલરનું વધારાનું ખર્ચ થશેઃ સીઇઓ ટીમ કૂક