ખેડૂતો માટે ખુશીના સમાચારઃ 10 ગુંઠાથી વધુ ક્ષેત્રફળના ટુકડાનો હવે દસ્તાવેજ થશે
Gujarat News: રાજ્યના ખેડૂતો, જમીન માલિકો અને ડેવલપર્સ માટે એક મોટા રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. 75 વર્ષ જૂના ‘ટુકડા ધારા-1947’માં ગુજરાત સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા મહત્ત્વપૂર્ણ સુધારાને ભારતના રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મળી ગઈ છે. આ મંજૂરી મળતાની સાથે જ રાજ્યભરમાં તેનો અમલ શરૂ કરી દેવામાં આવ્યો છે, જે અંતર્ગત હવે 10 ગુંઠાથી મોટા જમીનના ટુકડાનું વેચાણ કોઈપણ જાતના દંડ કે પ્રીમિયમ વગર નિયમિત કરી શકાશે.
અગાઉ જમીન માટે અલગ-અલગ નિયમો હતા…
અગાઉ ગુજરાતમાં ખેતીની જમીનના વેચાણ માટે પિયત અને બિનપિયત જમીન માટે અલગ-અલગ નિયમો હતા. અગાઉ બિનપિયત વિસ્તારમાં 80.84 ગુંઠા અને પિયત ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં 20.24 ગુંઠાથી ઓછી જમીનનું વેચાણ પ્રતિબંધિત હતું. હવે આ કાયદામાં સુધારો કરીને પિયત અને બિનપિયતનો ભેદ નાબૂદ કરવામાં આવ્યો છે. નવા નિયમ મુજબ સમગ્ર રાજ્યમાં એક સમાન 10 ગુંઠાનો નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. ખેતીની જમીનમાં 10 ગુંઠા કરતાં વધારે ટુકડો પડ્યો હશે તો તેના વેચાણને એક રૂપિયાનો પણ દંડ કે પ્રીમિયમ વસૂલ્યા વગર નિયમિત કરી શકાશે. મહેસૂલ વિભાગે આ અંગેનું ગેઝેટ પ્રસિદ્ધ કરી દીધું છે અને તમામ કલેક્ટરોને પેનલ્ટી કે પ્રીમિયમ વગર વેચાણ મંજૂરી માટે રાજ્યમાં એકસૂત્રતા જાળવવા આદેશ કર્યો છે.
જમીનના ટુકડાઓને સરકાર દંડ કે પ્રીમિયમ વગર નિયમિત કરી શકશે
આ વટહુકમના અમલથી ભૂતકાળમાં થયેલા તમામ ગેરકાયદેસર જમીનના ટુકડાઓને સરકાર કોઈપણ પ્રકારના દંડ કે પ્રીમિયમ વગર નિયમિત કરી શકશે. આ નિર્ણયનો સૌથી વધુ ફાયદો શહેરો અને તેની આસપાસના શહેરી-અર્ધશહેરી ક્ષેત્રોમાં વિકાસ તેમજ સંપાદનને કારણે ટુકડા થયેલી જમીન ધરાવતા ખેડૂતો અને રિયલ એસ્ટેટ ડેવલપર્સને થશે.
આ કાયદામાં સુધારા વિધેયક રજૂ કરીને ઔપચારિક બહાલી મેળવશે
વારસાઈ-ભાગલા, બિનખેતી-એનએ (NA) કે હકપત્રકમાં નોંધને તબક્કે જો ખેતીની જમીન 10 ગુંઠા કે તેથી વધારે ક્ષેત્રફળની હશે તો તેના વેચાણ સહિતની તબદિલીને સરળતાથી મંજૂરી મળી શકશે. સરકાર દ્વારા જમીન સંપાદન કે પછી કુદરતી ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ બદલાતાં જો જમીન 10 ગુંઠાથી ઓછી રહેતી હોય તો તેવી વિશિષ્ટ સ્થિતિમાં પણ છૂટછાટ આપવાનું સૂચવાયું છે. રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી બાદ, હવે આગામી ચોમાસું સત્રમાં સરકાર વિધાનસભામાં આ કાયદામાં સુધારા વિધેયક રજૂ કરીને ઔપચારિક બહાલી મેળવશે.
વટહુકમના અમલથી દૂર થનારી અડચણો અને ફાયદા
આ સુધારાથી જમીન સંલગ્ન અનેક કાનૂની અડચણો દૂર થશે. તેના મુખ્ય ફાયદાઓની વાત કરીએ તો જમીનનો ટુકડો જાહેર થવાથી ખેડૂતના 7/12ના ઉતારામાં ‘ટુકડો’ અથવા ‘કલમ-7 મુજબ પ્રતિબંધિત’ તેવી જે નોંધ પડતી હતી, તે હવે બંધ થશે. પરિવારમાં વારસા
આ સુધારાને કારણે હવે કાયદેસરના દસ્તાવેજો રદ્દ થતા અટકશે
અગાઉ ટુકડા જમીનના કિસ્સામાં પાડોશીને પહેલો હક મળતો હતો અને બાજુના જ ખેતરમાં જમીન ભેળવવાનો પાડોશીનો અધિકાર હતો, જે હવે રદ્દ થશે. શહેરી ક્ષેત્રો અને તેની નજીકના વિસ્તારોમાં નાના ટુકડાઓમાં પણ ખેતી કે અન્ય વિકાસલક્ષી ઉપયોગ આસાનીથી કરી શકાશે. અગાઉ કાયદાની આંટીઘૂંટીના કારણે વેચાણ દસ્તાવેજ પછી રેકોર્ડમાં નોંધ થતી ન હતી. આ સુધારાને કારણે હવે કાયદેસરના દસ્તાવેજો રદ્દ થતા અટકશે. મહેસૂલ વિભાગનો આ નિર્ણય રાજ્યમાં જમીનની લે-વેચ અને વહીવટ પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક, ઝડપી અને ખેડૂતલક્ષી બનાવશે.
