કેન્સરની સારવારના એક લાખવાળા ઈન્જેક્શનમાંથી નીકળ્યું ખાલી પાણી, કાળાબજારીનો ખેલ ખુલ્યો

નવી દિલ્હી: કૅન્સર જેવી ગંભીર બીમારીથી પીડાતા દર્દીઓની મજબૂરીનો લાભ લઈને મોંઘી દવાઓના કાળા બજારનો મોટો ખેલ ચાલતો હોવાનો દિલ્હી પોલીસની ક્રાઇમ બ્રાન્ચે દાવો કર્યો છે. તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે જે Avelumab ઇન્જેક્શન દર્દીઓ કાળા બજારમાં લગભગ એક લાખ રૂપિયા સુધીમાં ખરીદી રહ્યા હતા, તેમાં કૅન્સરની સારવાર માટે જરૂરી મૂળ ઔષધીય તત્વ જ નહોતું.

પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, દવા બનાવતી કંપની મારફતે જર્મનીની Merck Labમાં કરાવવામાં આવેલી તપાસમાં આ ઇન્જેક્શનમાં કૅન્સર સામે કામ કરતું સક્રિય ઘટક શૂન્ય હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. એટલે કે દર્દીઓ લાખો રૂપિયા ચૂકવીને કથિત રીતે માત્ર પાણી ભરેલા વાઇલ ખરીદી રહ્યા હતા.

7 રાજ્યોમાં ફેલાયેલું 9 કરોડનું રૅકેટ

દિલ્હી પોલીસની ક્રાઇમ બ્રાન્ચે 20 ઓગસ્ટે લગભગ 9 કરોડ રૂપિયાના આ કથિત રૅકેટનો પર્દાફાશ કર્યો હોવાનું જણાવ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં કુલ 17 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

પોલીસે કાર્યવાહી દરમિયાન 588 ભરેલા એન્ટી-કૅન્સર વાઇલ, 6 ખાલી વાઇલ, 7 ખાલી દવાના બોક્સ, અન્ય દવાઓની 3,021 યુનિટ અને લગભગ 50 લાખ રૂપિયા રોકડા કબજે કર્યા હોવાનો દાવો કર્યો છે.

જપ્ત કરાયેલી દવાઓમાં Darzalex, Imfinzi, Erbitux, Opdivo, Gazyva, Bavencio, Adcetris અને Keytruda જેવી મોંઘી કૅન્સરની દવાઓનો સમાવેશ થાય છે.

દર્દીઓ માટેની સરકારી દવાઓ પણ કાળા બજારમાં?

તપાસ દરમિયાન એક વધુ ગંભીર મુદ્દો સામે આવ્યો હોવાનું પોલીસ કહે છે. રાજસ્થાન સરકારની યોજના હેઠળ કૅન્સરના દર્દીઓ માટે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવતી કેટલીક દવાઓ પણ કથિત રીતે કાળા બજારમાં વેચવામાં આવી હતી.

પોલીસ હવે એ તપાસી રહી છે કે સરકારી સપ્લાયમાંથી દવાઓ કઈ રીતે બહાર કાઢવામાં આવી અને તેમાં કોઈ હોસ્પિટલ કર્મચારી, સપ્લાયર કે મધ્યસ્થીની ભૂમિકા હતી કે નહીં.

દિલ્હીથી મુંબઈ-હૈદરાબાદ સુધી ફેલાયેલું નેટવર્ક

પોલીસ અનુસાર, આ સિન્ડિકેટનું નેટવર્ક દિલ્હી-NCR ઉપરાંત મુંબઈ, નવી મુંબઈ, હૈદરાબાદ, હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ સહિત અનેક વિસ્તારોમાં ફેલાયેલું હતું.

22 જૂને મળેલી ગુપ્ત માહિતી બાદ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ પૂર્વી દિલ્હી, રોહિણી અને મુંબઈમાં કેટલાક શંકાસ્પદ સ્થળોની ઓળખ કરવામાં આવી. 11 જુલાઈએ ડ્રગ્સ વિભાગ અને સ્થાનિક પોલીસ સાથે મળીને સાત ટીમોએ દિલ્હી અને નવી મુંબઈમાં એકસાથે દરોડા પાડ્યા હતા.

આ પછી પૂછપરછ અને અલગ-અલગ સ્થળે થયેલી તપાસના આધારે કુલ 17 આરોપીઓને ઝડપી લેવામાં આવ્યા.

સિન્ડિકેટ સુધી દવાઓ કેવી રીતે પહોંચતી હતી?

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, દવાઓ મુખ્યત્વે ત્રણ રસ્તાથી સિન્ડિકેટ સુધી પહોંચતી હતી.

એક તરફ ગેરકાયદેસર સ્ત્રોતમાંથી નકલી દવાઓ ખરીદવામાં આવતી હતી. બીજી તરફ હોસ્પિટલોમાં કૅન્સરના દર્દીઓ માટે રાખવામાં આવેલી દવાઓની કથિત રીતે હેરાફેરી કરવામાં આવતી હતી. ત્રીજા રસ્તે સરકારી સંસ્થાઓ અને ગોડાઉનમાંથી સરકારી સપ્લાયની દવાઓ બહાર કાઢવામાં આવતી હોવાની આશંકા છે.

આ દવાઓને કાયદેસર બિલ, ખરીદી રેકોર્ડ, ડ્રગ લાઇસન્સ અથવા જરૂરી દસ્તાવેજ વિના ઘરો અને ખાનગી સ્થળોએ સ્ટોર કરવામાં આવતી અને બાદમાં મધ્યસ્થીઓ દ્વારા આગળ વેચવામાં આવતી હોવાનું પોલીસ કહે છે.

જૂના બોક્સમાં નવી પેકિંગનો ખેલ

તપાસમાં રીપેકિંગની ચોંકાવનારી રીત પણ સામે આવી છે. ગેંગ અસલી દવાઓના કાર્ટન અને ખાલી બોક્સ સાચવી રાખતો હતો. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, બેચ નંબર, MRP અને ઓળખ સંબંધિત વિગતોને એસિટોન જેવા કેમિકલથી મિટાવવામાં આવતી હતી.

ત્યારબાદ થર્મોકોલ બોક્સ, બબલ રોલ, ટેપ અને પોલિથીનની મદદથી નવી પેકિંગ તૈયાર કરવામાં આવતી હતી. આ રીતે દવાને અસલી જેવી દેખાડીને બજારમાં ઊંચા ભાવે વેચવામાં આવતી હોવાનો આરોપ છે.

રજીસ્ટર અને ડાયરીમાંથી લેવડદેવડના પુરાવા

દરોડા દરમિયાન પોલીસને દવાઓ અને રોકડ વ્યવહારો સાથે સંબંધિત રજીસ્ટર અને ડાયરી પણ મળી આવી છે. તપાસ એજન્સી હવે આ દસ્તાવેજોના આધારે સપ્લાય ચેઇન, નાણાકીય લેવડદેવડ અને અન્ય સંડોવાયેલા લોકો સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

આ કેસે કૅન્સર જેવા ગંભીર રોગની સારવાર લેતા દર્દીઓની સલામતી અને મોંઘી દવાઓની સપ્લાય ચેઇન પર ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. પોલીસની તપાસ હજુ ચાલુ છે અને રૅકેટ સાથે જોડાયેલા અન્ય લોકો સામે પણ કાર્યવાહી થવાની શક્યતા છે.

આ પણ વાંચો: ભાવનગરમાં એસટી બસની અડફેટે માતા-પુત્રીનું મોત, બ્રેક ફેલ થતાં ડ્રાઈવરે કાબૂ ગુમાવ્યો