મોબાઈલ, ટીવી, એસી સસ્તા થશે, બજેટમાં ગેજેટ્સ ઈન્ડસ્ટ્રીને સરકારે બૂસ્ટર ડોઝ આપ્યો

નવી દિલ્હી, 02 ફેબ્રુઆરી 2026: કેન્દ્રીય બજેટ 2026 ની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, અને ભારત સરકારે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ હેઠળ ખર્ચ લગભગ બમણો કરવાની જાહેરાત કરી છે, જે આશરે ₹23,000 કરોડથી વધારીને ₹40,000 કરોડ કરવામાં આવ્યો છે.

આ નોંધપાત્ર બજેટ ભારતીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ ઉદ્યોગને મજબૂત બનાવશે. તે ભારતીય સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવશે. તે વિદેશી કંપનીઓને ભારતમાં પોતાના યુનિટ સ્થાપવા અને રોકાણ કરવા માટે પણ પ્રોત્સાહિત કરશે.

આ યોજના સ્માર્ટફોન, લેપટોપ અને માઇક્રોવેવ, રેફ્રિજરેટર અને ટોસ્ટર જેવા સ્થાનિક ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન માટે વિદેશી દેશો પર નિર્ભરતા ઘટાડશે. આનાથી સસ્તા ઉત્પાદનો મળશે કે નહીં તે આગામી દિવસોમાં જ ખબર પડશે. જોકે, જો ટીવી, સ્માર્ટફોન અને અન્ય ગ્રાહક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદકોને સસ્તા ઘટકો મળશે, તો ભવિષ્યમાં સસ્તા ઉત્પાદનો પણ ભારતમાં આવશે. આનાથી રોજગારીની નવી તકો પણ સર્જાશે.

નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકો ઉત્પાદન યોજના એપ્રિલ 2025 માં ₹22,919 કરોડના પ્રારંભિક રોકાણ સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના હેઠળ પ્રાપ્ત રોકાણ દરખાસ્તો અને લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને, સરકારે રકમ વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે યોજનાના ભંડોળને ₹40,000 કરોડ સુધી વધારવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે માર્ચ મહિનામાં ₹22,919 કરોડના ખર્ચ સાથે આ યોજનાને મંજૂરી આપી હતી. આ યોજનાના નોંધપાત્ર પરિણામો મળવાની અપેક્ષા છે. તે ₹4.56 લાખ કરોડનું ઉત્પાદન અને આશરે ₹59,350 કરોડનું વધારાનું રોકાણ ઉત્પન્ન કરશે.

46 અરજીઓને મંજૂરી આપવામાં આવી છે

આ યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 46 અરજીઓને મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેમાં કુલ ₹54,567 કરોડનું રોકાણ પ્રસ્તાવિત છે. આનાથી આશરે 51,000 લોકો માટે સીધી રોજગારીનું સર્જન થવાની અપેક્ષા છે.

ગયા મહિને જ, IT મંત્રાલયે ફોક્સકોન, ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સેમસંગ, ડિક્સન ટેક્નોલોજીસ અને હિકાલ્કો ઇન્ડસ્ટ્રીઝ જેવી કંપનીઓની 22 અરજીઓને મંજૂરી આપી હતી.

આ ઇલેક્ટ્રોનિક ભાગોના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે

સરકાર ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકો ઉત્પાદન યોજના હેઠળ ઇલેક્ટ્રોનિક ભાગોના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો ઇરાદો ધરાવે છે. આમાં ઘણા ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે, જેની યાદી નીચે આપેલ છે.

• ડિસ્પ્લે મોડ્યુલ
• સબ-એસેમ્બલી કેમેરા મોડ્યુલ
• પ્રિન્ટેડ સર્કિટ બોર્ડ એસેમ્બલી (PCBA)
• લિથિયમ સેલ એન્ક્લોઝર
• રેઝિસ્ટર
• કેપેસિટર્સ
• ફેરાઇટ્સ, વગેરે

આ ઘટકોનો ઉપયોગ સ્માર્ટફોન, લેપટોપ અને માઇક્રોવેવ, રેફ્રિજરેટર અને ટોસ્ટર જેવા ઘરગથ્થુ ઉપકરણોમાં થાય છે.

કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ PLI થી કેવી રીતે અલગ છે?

ઈલેક્ટ્રોનિક કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ સરકારની અગાઉની પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) સ્કીમથી અલગ છે. જ્યારે PLI સબસિડી ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલી છે, ત્યારે ઇલેક્ટ્રોનિક કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમના પ્રોત્સાહનો ત્રણ મુખ્ય પરિમાણો પર આધારિત છે:

• વાર્ષિક રોજગાર સર્જન
• મૂડી ખર્ચ (મૂડીખર્ચ)
• વાર્ષિક ઉત્પાદન

એપલ અને સેમસંગ જેવી કંપનીઓ ભારતમાં વધારાના એસેમ્બલી યુનિટ સ્થાપી રહી હોવા છતાં, દેશનો મૂલ્યવર્ધન લગભગ 15-20% રહે છે. સરકાર આને વધારીને 30-40% કરવા માંગે છે.

આ પણ વાંચો: બલુચિસ્તાનમાં લાશોના ઢગલા, ઈન્ટરનેટ સેવા બંધ: એક દિવસમાં પાકિસ્તાની સેનાનો પરસેવો છુટી ગયો