ઑનલાઈન ગેમિંગ અંગેનો ખરડો રાજ્યસભામાં પણ પસારઃ જાણો ક્યારે બનશે કાયદો?

નવી દિલ્હી, 21 ઓગસ્ટ 2025: ભારતની સંસદે ગુરુવારે (21 ઓગસ્ટ, 2025) ઓનલાઈન ગેમિંગ સંવર્ધન અને વિનિયમન વિધેયક, 2025ને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ વિધેયકને વિપક્ષના હંગામા વચ્ચે બિના કોઈ ચર્ચા વિના પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ દ્વારા રજૂ કરાયેલા આ વિધેયકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઇ-સ્પોર્ટ્સ અને ઓનલાઈન સોશિયલ ગેમિંગને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે તમામ પ્રકારની ઓનલાઈન મની ગેમ્સ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો છે.

લોકસભામાં બુધવારે મળી હતી મંજૂરી

આ વિધેયકને બુધવારે (20 ઓગસ્ટ, 2025) લોકસભામાં પસાર કરવામાં આવ્યું હતું. ઉચ્ચ સદનમાં વિપક્ષ દ્વારા રજૂ કરાયેલા સંશોધનોને નકારી કાઢ્યા બાદ રાજ્યસભાએ પણ આ ખરડાને મંજૂરી આપી દીધી. હવે ખરડો રાષ્ટ્રપતિને મોકલવામાં આવશે અને તેમની સહી થાય ત્યારબાદ તે કાયદો બનશે.

ખરડાની મુખ્ય જોગવાઈઓ

આ ખરડામાં ઓનલાઈન મની ગેમ્સ સાથે સંબંધિત જાહેરાતો પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો અને બેંકો તેમજ નાણાકીય સંસ્થાઓને આવી રમતો માટે નાણાં પૂરા પાડવા કે ટ્રાન્સફર કરવા પર પ્રતિબંધની જોગવાઈ છે. ઓનલાઈન મની ગેમ્સ એવી રમતો છે જેમાં ખેલાડીઓ રોકડ અથવા અન્ય પુરસ્કારો જીતવાની આશાએ પૈસા જમા કરીને રમે છે.

આ ખરડા દ્વારા ઓનલાઈન મની ગેમ્સને સંપૂર્ણપણે ગેરકાનૂની જાહેર કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ઓનલાઈન ફેન્ટસી સ્પોર્ટ્સ, પોકર, રમી અને ઓનલાઈન લોટરી જેવી રમતોનો સમાવેશ થાય છે. આવી રમતોનું સંચાલન, પ્રચાર કે જાહેરાત કરનારાઓ માટે જેલની સજા, દંડ અથવા બંનેની જોગવાઈ છે.

ઇ-સ્પોર્ટ્સ અને સોશિયલ ગેમ્સને પ્રોત્સાહન

આ વિધેયક ઇ-સ્પોર્ટ્સ અને ઓનલાઈન સોશિયલ ગેમ્સ (જેમ કે, કેન્ડી ક્રશ)ને પ્રોત્સાહન આપવા અને નિયમન કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ઇ-સ્પોર્ટ્સને પ્રથમ વખત કાનૂની માન્યતા આપવામાં આવી છે, અને રમત મંત્રાલય દ્વારા તેના માટે દિશાનિર્દેશો અને ધોરણો તૈયાર કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ગેમિંગ ઉદ્યોગની દેખરેખ અને ફરિયાદોના નિવારણ માટે એક નિયામક સત્તામંડળની સ્થાપના કરવાની યોજના છે.

શા માટે આવ્યું આ વિધેયક?

સરકારનું કહેવું છે કે ઓનલાઈન મની ગેમ્સથી નાણાકીય છેતરપિંડી, નશો, મની લોન્ડરિંગ અને આતંકવાદના ધિરાણ જેવા જોખમો ઊભાં થયાં છે. આ વિધેયકનો હેતુ યુવાનો અને સામાન્ય નાગરિકોને આવા જોખમી ગેમિંગ એપ્સથી બચાવવાનો છે, જે તેમને આર્થિક અને માનસિક નુકસાન પહોંચાડે છે. આ ઉપરાંત, આ વિધેયક રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને જાહેર વ્યવસ્થાને જાળવી રાખવા માટે પણ મહત્વનું છે.

ઉદ્યોગ પર અસર

આ વિધેયકથી ડ્રીમ11, એમપીએલ, વિન્ઝો જેવા રિયલ-મની ગેમિંગ પ્લેટફોર્મ્સ પર સીધી અસર પડશે. ઉદ્યોગ સંઘોએ આને “ગેમિંગ ઉદ્યોગ માટે મૃત્યુની ઘંટડી” ગણાવ્યું છે, કારણ કે આ ક્ષેત્રમાં લાખો નોકરીઓ અને અરબો ડોલરનું વિદેશી રોકાણ સામેલ છે. જોકે, સરકારનું કહેવું છે કે જાહેર હિત અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા આનાથી ક્યાંય વધુ મહત્વની છે.

આ વિધેયક ભારતના ઓનલાઈન ગેમિંગ ક્ષેત્ર માટે એક વ્યાપક કાનૂની ઢાંચો સ્થાપિત કરશે, જે નવીનતા અને સલામત ગેમિંગને પ્રોત્સાહન આપશે, જ્યારે હાનિકારક ગેમિંગ પ્રવૃત્તિઓને રોકશે.

આ પણ વાંચો : Ganesh Utsav 2025: માત્ર મુંબઈ જ નહિ પણ આ જગ્યાઓનો ગણેશ ઉત્સવ પણ વિશેષ