‘ઓપરેશન સિંદુર’ પછી સશસ્ત્ર બળોએ શીખ્યા સબક, CDS અનિલ ચૌહાણનું નિવેદન

નવી દિલ્હી, 5 નવેમ્બર 2025:   ભારતના ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ અનિલ ચૌહાણે પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ ચલાવવામાં આવેલા ‘ઓપરેશન સિંદુર’ અંગે મહત્વનું નિવેદન આપ્યું છે. CDS ચૌહાણે મંગળવારે કહ્યું કે ‘ઓપરેશન સિંદુર’ પછી ભારતના સશસ્ત્ર બળોએ ‘અનેક પાઠો શીખ્યા છે અને તેને આયોજિત ‘થિયેટરાઇઝેશન મોડલ’માં સમાવેશ કરવાની જરૂર છે.’ CDS અનિલ ચૌહાણે આ વાત પર ભાર મૂક્યો કે ભારત પાસે પાકિસ્તાનના દરેક ખૂણામાં ISR (ગુપ્તચર, નિરીક્ષણ અને સાક્ષત્કાર) અને યુદ્ધક્ષમતાઓ હોવી જોઈએ.

અસલમાં, ભારતના ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ અનિલ ચૌહાણ રક્ષા ક્ષેત્રના થિંક ટેન્ક ‘ભારત શક્તિ’ દ્વારા આયોજિત ‘ઇન્ડિયા ડિફેન્સ કોન્ક્લેવ 2025’માં એક સત્રને સંબોધિત કરી રહ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે- “સશસ્ત્ર બળો માટે, આ આપણા માટે પણ નવી સામાન્ય સ્થિતિમાં રૂપાંતરિત થવું જોઈએ. આનો અર્થ થશે 24 કલાક ઉત્તમ અભિયાન તૈયારી, જે મને લાગે છે કે ખૂબ જરૂરી છે. આપણે આપણી વાયુ રક્ષા, માનવરહિત હવાઈ પ્રણાલી (UAS)થી નિપટવા અને ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધમાં વધુ સારી તૈયારી કરવી જોઈએ. આ નવી સામાન્ય સ્થિતિ હોવી જોઈએ કારણ કે આપણે આવા જ પ્રકારના યુદ્ધની અપેક્ષા કરી રહ્યા છીએ.”

ઓપરેશન સિંદુરની પૃષ્ઠભૂમિ

‘ઓપરેશન સિંદુર’ એ મે 2025માં પહલગામ આતંકવાદી હુમલાના જવાબમાં ભારતે શરૂ કરેલી નિર્ણાયક સૈન્ય કાર્યવાહી હતી. આ કાર્યવાહીમાં ભારતે પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન અધિકૃત જમ્મુ-કાશ્મીર (PoJK)માં આતંકવાદી માળખાઓ પર હવાઈ હુમલા કર્યા હતા, જેમાં કી પાકિસ્તાની વાયુઘટ્ટા બેઝો પર સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક્સનો સમાવેશ થતો હતો. CDS ચૌહાણે જણાવ્યું કે કાર્યવાહીના પ્રારંભિક તબક્કામાં (7 મે) કેટલાક નુકસાનો થયા હતા, પરંતુ તેને ઝડપથી સુધારીને ભારતે પાકિસ્તાન પર ફાયદો મેળવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે, “નુકસાનો મહત્વના નથી, પરિણામો મહત્વના છે.” આ કાર્યવાહીમાં ભારતે પાકિસ્તાની ડ્રોન અને લોઇટરિંગ મ્યુનિશન્સને અસરકારક રીતે નિષ્ક્રિય કર્યા, જેમાં કોઈ નુકસાન થયું નહીં.

સશસ્ત્ર બળો માટે નવા પાઠો

CDS ચૌહાણે કહ્યું કે ‘ઓપરેશન સિંદુર’ પછી સશસ્ત્ર બળોએ નવા પાઠો શીખ્યા છે, જેમાં વાયુ રક્ષા, UASથી નિપટવા અને ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેરમાં વધુ મજબૂતી જરૂરી છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે આ નવી ‘સામાન્ય સ્થિતિ’ બની જવી જોઈએ, કારણ કે ભારત આવા જ પ્રકારના યુદ્ધોની અપેક્ષા કરી રહ્યો છે. તેઓએ કહ્યું કે, “આપણે પાકિસ્તાનના લંબાઈ-પહોળાઈમાં આપણી ISR અને કાઇનેટિક ઓપરેશન ક્ષમતાઓ હોવી જોઈએ, તે નવી સામાન્ય સ્થિતિ હશે.” આ કાર્યવાહીમાં ભારતે સ્વદેશી હાઇ-ટેક સિસ્ટમ્સનું સીમલેસ ઇન્ટિગ્રેશન કર્યું હતું, જેમાં ડ્રોન વોરફેર, લેયર્ડ એર ડિફેન્સ અને ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેરની સફળતા હાસ્યલ થઈ.

થિયેટરાઇઝેશન મોડલમાં સમાવેશ

CDS ચૌહાણે થિયેટરાઇઝેશન પર ચર્ચા કરતા કહ્યું કે આ નવા પાઠોને આયોજિત થિયેટરાઇઝેશન મોડલમાં સમાવેશ કરવો જરૂરી છે. તેમણે કહ્યું કે, “કાલના હથિયારો આજના યુદ્ધો જીતી શકતા નથી; આપણે સ્વદેશી ટેક્નોલોજી પર આધાર રાખવો જોઈએ.” આ મોડલ ભારતીય સેના, નૌસેના અને વાયુસેનાના અસેટ્સને એકીકૃત કરીને ભવિષ્યની રીફોર્મ્સની શરૂઆત કરશે. તેઓએ કહ્યું કે ‘ઓપરેશન સિંદુર’ હજુ પૂર્ણ થયું નથી અને તે અસ્થાયી શાંતિ છે, તેથી સતર્કતા જરૂરી છે.

પાકિસ્તાની આતંકવાદ પર સ્પષ્ટ અભિગમ

CDS ચૌહાણે પાકિસ્તાની આતંકવાદ પર કડક વલણ અપનાવ્યું અને કહ્યું કે, “પાકિસ્તાને ભારતને આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓથી બંદી ન બનાવી શકવી જોઈએ.” તેમણે પહલગામ હુમલાની ક્રૂરતા અને ભારતના આતંકવાદના મુખ્ય ભોગના ઇતિહાસનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે ભારત આતંક અને પરમાણુ ધમકીની છાયામાં જીવતો રહેશે નહીં. ‘ઓપરેશન સિંદુર’નો મુખ્ય હેતુ પાકિસ્તાનથી સ્ટેટ-સ્પોન્સર્ડ આતંકવાદને રોકવાનો હતો. તેમણે કહ્યું કે, “પાકિસ્તાને ‘હજાર કટો’ની રણનીતિ અપનાવી હતી, પરંતુ ભારતનો નવો અભિગમ તેનો કડક જવાબ છે.”

આ નિવેદનથી ભારતીય સશસ્ત્ર બળોની તૈયારી અને રણનીતિક વિચારસરણી પર નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. વધુ અપડેટ માટે સ્થાનિક સમાચાર સ્ત્રોતોનું અનુસરણ કરો.

આ પણ વાંચો : Ahmedabad Crime News: પત્નીએ પ્રેમી સાથ મળી પતિની હત્યા કરી લાશ ઘરમાં દાટી, એક વર્ષ બાદ આ રીત ફૂ્ટ્યો ભાંડો