હવે નહીં મળે 100 mg વાળી પેન કિલર, સરકારે મુક્યો પ્રતિબંધ
કેન્દ્ર સરકારે પેઇનકિલર નાઇમસુલાઇડ અંગે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. આરોગ્ય સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે તાત્કાલિક અસરથી 100 મિલિગ્રામથી વધુ નાઇમસુલાઇડ ધરાવતી ઓરલ નાઇમસુલાઇડ ગોળીઓના ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ નિર્ણય ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ 1940 ની કલમ 26A હેઠળ લેવામાં આવ્યો હતો. સરકાર જણાવે છે કે આ ઉચ્ચ માત્રા માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે અને બજારમાં સલામત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.
શા માટે લાદવામાં આવ્યો પ્રતિબંધ ?
આરોગ્ય મંત્રાલયના નોટિફિકેશન અનુસાર, 100 મિલિગ્રામથી વધુ માત્રા ધરાવતી નાઇમસુલાઇડ માનવો માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે. તે એક નોન-સ્ટીરોઇડલ એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી દવા (NSAID) છે જેની સંભવિત લીવર ઝેરી અસર અને અન્ય આડઅસરો માટે વિશ્વભરમાં તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. ડ્રગ્સ ટેકનિકલ એડવાઇઝરી બોર્ડ સાથે પરામર્શ કર્યા પછી સરકારે આ નિર્ણય લીધો છે. આદેશ અનુસાર, આ પ્રતિબંધ સમગ્ર દેશમાં તાત્કાલિક અસરથી લાગુ થશે. ઓછી માત્રાવાળા ફોર્મ્યુલેશન અને અન્ય સુરક્ષિત વિકલ્પો બજારમાં ઉપલબ્ધ રહેશે.
આરોગ્ય મંત્રાલયના એક જાહેરનામામાં જણાવાયું છે કે “તમામ મૌખિક ફોર્મ્યુલેશન જેમાં 100 મિલિગ્રામથી વધુ નાઇમસુલાઇડ હોય છે, જેમાં તાત્કાલિક-પ્રકાશન ડોઝ સ્વરૂપોનો સમાવેશ થાય છે, તે માનવો માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે અને સલામત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.” સરકારે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે જાહેર આરોગ્ય માટે કોઈ જોખમ ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ પગલું જાહેર હિતમાં લેવામાં આવ્યું છે.
2011માં 12 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે પ્રતિબંધ
નાઇમસુલાઇડ અંગે લાંબા સમયથી ચિંતાઓ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. 2011માં આરોગ્ય મંત્રાલયે 12 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં નાઇમસુલાઇડના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો.
આ પછી જાન્યુઆરી 2025માં સરકારે પ્રાણીઓ માટે નાઇમસુલાઇડ આધારિત તમામ દવાઓના ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. બજારના ડેટા અનુસાર ભારતમાં નાઇમસુલાઇડ બજાર આશરે ₹497 કરોડ (આશરે $1.9 બિલિયન)નું છે અને છેલ્લા 12 મહિનામાં તેમાં 11 ટકાનો વધારો થયો છે. આ આંકડા બજાર સંશોધન પેઢી ફાર્માટ્રેકના છે.
વિશ્વભરમાં તપાસ હેઠળ
નાઇમસુલાઇડ એક નોન-સ્ટીરોઇડલ બળતરા વિરોધી દવા, સંભવિત યકૃત ઝેરીતા અને અન્ય પ્રતિકૂળ અસરો માટે વિશ્વભરમાં તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. આ પગલું સલામતી ધોરણોને કડક બનાવવા અને ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતી દવાઓને ધીમે ધીમે દૂર કરવાના પ્રયાસો સાથે સુસંગત છે.
ફાર્મા કંપનીઓ પર અસર
નાઇમસુલાઇડ બ્રાન્ડનું માર્કેટિંગ કરતી કંપનીઓએ ઉત્પાદન બંધ કરવું પડશે અને અસરગ્રસ્ત બેચ પાછા ખેંચવા પડશે. વિશ્લેષકોનો અંદાજ છે કે મોટી કંપનીઓ પર નાણાકીય અસર મર્યાદિત રહેશે કારણ કે નિમસુલાઇડ કુલ NSAID વેચાણનો એક નાનો હિસ્સો ધરાવે છે. જોકે, નાની કંપનીઓને આવકના દબાણનો સામનો કરવો પડી શકે છે. સરકારે અગાઉ કલમ 26A હેઠળ ઘણી ઉચ્ચ જોખમી દવાઓ અને ફિક્સ્ડ-ડોઝ સંયોજનો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.
