Explainer : ઈથોપિયાથી લઈને ઈરાન સુધી, સંઘર્ષનો સામનો કરી રહેલા 13 દેશો

9 માર્ચ, 2026: World War: આજે જ્યારે આપણે શાંતિની વાતો કરીએ છીએ, ત્યારે વાસ્તવિકતા એ છે કે વિશ્વના અનેક દેશો ભયાનક હિંસા અને સશસ્ત્ર સંઘર્ષની ચપેટમાં છે. યુદ્ધ માત્ર સરહદો નથી બદલતું, પણ માનવતાને પણ ખતમ કરે છે. લાખો બાળકો શિક્ષણથી વંચિત છે, સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ ઠપ્પ છે અને મહિલાઓ વિરુદ્ધ હિંસા વધી રહી છે. ચાલો જાણીએ એવા 13 દેશો અને વિસ્તારો વિશે જ્યાં અત્યારે યુદ્ધની સ્થિતિ છે:

1. અફઘાનિસ્તાન: 40 વર્ષથી અટકતું નથી લોહી વહેવાનું

વિકાસના તમામ દાવાઓ છતાં, અફઘાનિસ્તાન છેલ્લા ચાર દાયકાથી અસ્થિર છે. અહીંની 66% વસ્તી સીધી રીતે યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રહે છે. 2009 થી 2022 વચ્ચે જ અહીં 1.11 લાખથી વધુ નાગરિકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. આજે પણ કરોડો લોકો અહીં ભયના ઓથાર હેઠળ જીવે છે.

2. ચાડ (Chad): સરોવર કાંઠે સળગતી હિંસા

લેક ચાડ બેસિન વિસ્તારમાં છેલ્લા 15 વર્ષથી આંતર-સામુદાયિક હિંસા ચાલી રહી છે. કેમરૂન, નાઈજીરિયા અને નાઈજર જેવા પડોશી દેશો પણ આ હિંસાની લપેટમાં છે. અહીં સંઘર્ષને કારણે માનવીય જરૂરિયાતો દર વર્ષે લાખોની સંખ્યામાં વધી રહી છે.

3. ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો: જમીન અને સત્તાનો જંગ

આફ્રિકાના ઇતિહાસમાં સૌથી ખરાબ ગૃહયુદ્ધનો સામનો કરનાર આ દેશમાં અત્યારે નાના પાયે પણ અનેક હિંસક જૂથો સક્રિય છે. ઉત્તર અને દક્ષિણ કિવુ પ્રાંતોમાં હાલમાં ભયાનક હિંસા ચાલી રહી છે, જેના કારણે અત્યાર સુધીમાં 70 લાખ લોકોએ પોતાનું ઘર છોડવું પડ્યું છે.

4. ઇથોપિયા: આંતરિક બળવાખોરીની આગ

નવેમ્બર 2020 થી ઇથોપિયામાં પ્રાદેશિક સંઘર્ષ શરૂ થયો હતો. પહેલા ટિગ્રે અને હવે અમ્હારા ક્ષેત્રમાં હિંસા ફેલાઈ છે. શાંતિ કરાર હોવા છતાં, જમીની હકીકત એ છે કે હજુ પણ કરોડો લોકો હિંસા અને અસુરક્ષા વચ્ચે જીવી રહ્યા છે.

5. ગાઝા (Gaza): વિનાશની પરાકાષ્ઠા

ઓક્ટોબર 2023 થી ચાલી રહેલા જંગમાં ગાઝાની લગભગ 90% વસ્તી (20 લાખ લોકો) વિસ્થાપિત થઈ ચૂકી છે. હજારો લોકોના મોત થયા છે અને આખું શહેર ખંડેરમાં ફેરવાઈ ગયું છે. અહીં ખોરાક અને પાણી જેવી પાયાની જરૂરિયાતો પણ હવે એક લક્ઝરી બની ગઈ છે.

6 અને 7. સાહેલ (બુર્કિના ફાસો અને નાઈજર)

આફ્રિકાના સાહેલ ક્ષેત્રમાં છેલ્લા એક દાયકાથી સશસ્ત્ર સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે. રાજકીય અસ્થિરતા અને નવી હિંસાને કારણે બુર્કિના ફાસો અને નાઈજર જેવા દેશોમાં સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર છે. અહીં હિંસાને કારણે લાખો પરિવારો દેશ છોડવા મજબૂર બન્યા છે.

8. સોમાલિયા: અનંત ગૃહયુદ્ધ

સોમાલિયામાં 1991 થી એટલે કે છેલ્લા 30 વર્ષથી વધુ સમયથી ગૃહયુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે. અહીં અસુરક્ષા એટલી હદે છે કે મદદ પહોંચાડવી પણ જોખમી છે. દાયકાઓથી ચાલતા આ સંઘર્ષે દેશના અર્થતંત્રને સાવ પાયમાલ કરી દીધું છે.

9. દક્ષિણ સુદાન: આઝાદી પછી પણ અશાંતિ

2013 માં શરૂ થયેલા સંઘર્ષે આ નવા દેશની આશાઓ પર પાણી ફેરવી દીધું છે. સામાજિક સેવાઓ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે પડી ભાંગી છે. માનવ વિકાસના મામલે આ દેશ વિશ્વમાં સૌથી નીચેના ક્રમે છે, જેનું મુખ્ય કારણ સતત ચાલતું યુદ્ધ છે.

10. સુદાન: સૌથી મોટું માનવીય સંકટ

એપ્રિલ 2023 થી સેના અને પેરા-મિલિટરી (RSF) વચ્ચે શરૂ થયેલા જંગે સુદાનને નરક બનાવી દીધું છે. દારફુર જેવા વિસ્તારોમાં તો સ્થિતિ એટલી ખરાબ છે કે ત્યાં સત્તાવાર રીતે દુષ્કાળ જાહેર કરવો પડ્યો છે. યુદ્ધને કારણે આખો દેશ અત્યારે ભૂખમરાની આરે છે.

11. સીરિયા: એક દાયકાનો સંઘર્ષ

2011 થી ચાલી રહેલા ગૃહયુદ્ધે સીરિયાને વિશ્વના સૌથી મોટા શરણાર્થી સંકટમાં ધકેલી દીધું છે. અહીંના 90% લોકો ગરીબી રેખા નીચે જીવે છે. રાજકીય ફેરફારો છતાં, હજુ પણ હિંસા અટકવાનું નામ નથી લઈ રહી.

12. યુક્રેન

ફેબ્રુઆરી 2022 થી શરૂ થયેલું રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ સતત ચાલી રહ્યું છે. આ યુદ્ધમાં લાખો સૈનિકો અને નાગરિકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. યુક્રેનની લગભગ 40% વસ્તી અત્યારે મદદની રાહ જોઈ રહી છે અને દેશનું આખું માળખું ધ્વસ્ત થઈ રહ્યું છે.

13. યમન: ભુલાયેલું યુદ્ધ

છેલ્લા 11 વર્ષથી યમનમાં પ્રોક્સી વોર ચાલી રહ્યું છે. પશ્ચિમી મીડિયા આ સંઘર્ષને અવગણતું હોવા છતાં, યમન આજે વિશ્વના સૌથી ખરાબ માનવીય અને ભૂખમરાના સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. અહીં લગભગ 2 કરોડ લોકોની જીંદગી દાવ પર લાગી છે.