ઘઉં અને જવના ઉત્પાદનમાં વધારો કરવાની સાથે, ખર્ચ ઘટાડવા અંગે કેન્દ્રીય કૃષિમંત્રીએ શું કહ્યું?
દિલ્હી 27 ઓગસ્ટ 2025: કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે કહ્યું છે કે ભારત આજે ઘઉં અને ચોખાના ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભર છે, પરંતુ ઉત્પાદન વધારવાની સાથે, ખર્ચ ઘટાડવો પણ એટલો જ મહત્વપૂર્ણ છે કે જેથી ખેતી નફાકારક બની શકે. તેઓ મંગળવારે ગ્વાલિયરની રાજમાતા વિજયારાજે સિંધિયા કૃષિ યુનિવર્સિટી ખાતે આયોજિત ’64મા અખિલ ભારતીય ઘઉં અને જવ સંશોધન કાર્યકર્તા સેમિનાર’ને મુખ્ય અતિથિ તરીકે સંબોધન કરી રહ્યા હતા. સેમિનારની શરૂઆતમાં, ચૌહાણે કૃષિ વૈજ્ઞાનિક ડૉ. એમ.એસ. સ્વામીનાથનને શ્રદ્ધાંજલિ આપી, તેમના શતાબ્દી વર્ષને યાદ કર્યું અને કહ્યું કે દેશમાં ખાદ્ય અનાજ સ્વનિર્ભરતામાં તેમનું યોગદાન અવિસ્મરણીય છે. ખેડૂતોની મહેનતને બિરદાવતા તેમણે કહ્યું કે ખેડૂતોની મહેનત અને વૈજ્ઞાનિકોના સંશોધનના બળ પર, ભારત આજે વૈશ્વિક સ્તરે એક મજબૂત કૃષિ રાષ્ટ્ર તરીકે ઉભું છે.
કૃષિ મંત્રીએ કહ્યું કે છેલ્લા 10-11 વર્ષમાં ઘઉંનું ઉત્પાદન 86.5 મિલિયન ટનથી વધીને 117.5 મિલિયન ટન થયું છે, જે લગભગ 44 ટકાનો વધારો છે. તેમણે કહ્યું કે આ સિદ્ધિ નોંધપાત્ર છે, પરંતુ આપણે હજુ પણ પ્રતિ હેક્ટર ઉત્પાદન વૈશ્વિક સરેરાશની સમકક્ષ લાવવા માટે કામ કરવાનું છે. શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે ઘઉં અને ચોખાનું પૂરતું ઉત્પાદન થયું છે, પરંતુ હવે કઠોળ અને તેલીબિયાંની ઉત્પાદકતા વધારવી સમયની માંગ છે જેથી આયાત પર નિર્ભરતા ઓછી થાય. તેમણે કહ્યું કે જવ જેવા પરંપરાગત અનાજનું ઔષધીય મહત્વ છે અને તેના પ્રમોશન પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની જરૂર છે.
ચૌહાણે વૈજ્ઞાનિકોને બાયોફોર્ટિફાઇડ ઘઉં વિકસાવવા અને અસંતુલિત ખાતરોના ઉપયોગથી જમીનની ગુણવત્તા પર થતી ખરાબ અસરોને રોકવા માટે કામ કરવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે ખેડૂતોને સ્ટબલ મેનેજમેન્ટ અને આધુનિક ટેકનોલોજી અપનાવવા માટે શિક્ષિત કરવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ચૌહાણે કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકાર ખેડૂતોને નકલી ખાતરો અને જંતુનાશકોથી બચાવવા માટે કડક પગલાં લઈ રહી છે. તેમણે માહિતી આપી કે જે કંપનીઓના ઉત્પાદનોએ પાકને નુકસાન પહોંચાડ્યું છે તેમના લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવી રહ્યા છે અને દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
કૃષિ મંત્રીએ કહ્યું કે નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે સંકલિત ખેતી એકમાત્ર ફાયદાકારક માર્ગ છે, જેમાં પશુપાલન, મધમાખી ઉછેર, મત્સ્યઉદ્યોગ અને બાગાયતને ખેતીમાં ઉમેરવું પડશે. તેમણે તમામ નાગરિકોને રોજિંદા જીવનમાં સ્વદેશી ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરવા અને દેશના અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરવા અપીલ કરી. આ પરિષદ માત્ર ઔપચારિકતા નથી, પરંતુ અહીંથી મેળવેલા સૂચનો અને નિષ્કર્ષો પર એક નક્કર રોડમેપ તૈયાર કરવામાં આવશે અને તેનો અમલ કરવામાં આવશે. તેમણે વૈજ્ઞાનિકોને તેમના સંશોધનને ખેડૂતો સુધી પહોંચાડવા હાકલ કરી જેથી ‘લેબ ટુ લેન્ડ’નું લક્ષ્ય પ્રાપ્ત થઈ શકે.
આ પણ વાંચો: અમદાવાદ: સીઆઈડી ક્રાઈમની મોટી કાર્યવાહી, 3.69 કરોડની વ્હેલ માછલીની ઉલટી સાથે ભાવનગરના વ્યક્તિની ધરપકડ
