તેલનો ખેલ! રશિયા બાદ હવે વેનેઝુએલા બનશે ભારતનો ઓઇલ પાર્ટનર, ટ્રમ્પે આપી મોટી ઑફર

અમેરીકાએ ભારતને સંકેત આપ્યો છે કે તે રશિયન તેલ આયાતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડાને સરભર કરવા માટે વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદી ફરી શરૂ કરી શકે છે. રશિયન તેલ પર ટેરિફમાં વધારા બાદ, ભારત આગામી મહિનાઓમાં આયાતમાં દરરોજ 500,000 થી 600,000 બેરલનો ઘટાડો કરી શકે છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ રશિયાના તેલ આવકને યુક્રેન યુદ્ધને ભંડોળ પૂરું પાડવાથી રોકવા માંગે છે.

અમેરિકાએ ભારતને કહ્યું છે કે તે ટૂંક સમયમાં વેનેઝુએલાના ક્રૂડ ઓઇલની ખરીદી ફરી શરૂ કરી શકે છે. આ બાબતથી પરિચિત ત્રણ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત ઝડપથી તેની આયાત ઘટાડી રહ્યું હોવાથી, અમેરિકા રશિયન તેલના વિકલ્પ તરીકે આ પુરવઠો ઓફર કરી રહ્યું છે.

આ પહેલ એવા સમયે આવી છે જ્યારે વોશિંગ્ટને રશિયન તેલ આયાત પર ટેરિફ વધાર્યા બાદ ભારતે રશિયા પાસેથી તેની ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરવાનું વચન આપ્યું છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત આગામી મહિનાઓમાં રશિયન તેલ આયાતમાં દરરોજ ઘણા મિલિયન બેરલનો ઘટાડો કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.

વેનેઝુએલાના તેલ ખરીદનારાઓ પર ટેરિફ લાદવામાં આવ્યા હતા

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે માર્ચ 2025 માં ભારત સહિત વેનેઝુએલાના તેલ ખરીદતા દેશો પર 25 ટકા ટેરિફ લાદ્યો હતો. તેમની સરકારે વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો સામે પણ ઝુંબેશ વધુ તીવ્ર બનાવ્યો હતો, જેમને 3 જાન્યુઆરીએ યુએસ દળો દ્વારા કબજે કરવામાં આવ્યા હતા.

આનાથી અમેરિકાના વલણમાં ફેરફાર થયો. વોશિંગ્ટને નવી દિલ્હીને કહ્યું કે તે રશિયન પુરવઠામાં ઘટાડો ભરપાઈ કરવા માટે વેનેઝુએલાના તેલની ખરીદી ફરી શરૂ કરી શકે છે. આ પગલું યુક્રેન યુદ્ધને ભંડોળ પૂરું પાડતી રશિયન તેલ નિકાસમાંથી આવક મર્યાદિત કરવાની યુએસ વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે. સૂત્રોએ સ્પષ્ટતા કરી નથી કે વેનેઝુએલાના તેલનું વેચાણ ખાનગી ટ્રેડિંગ કંપનીઓ દ્વારા કરવામાં આવશે કે સીધા રાજ્યની માલિકીની તેલ કંપની દ્વારા.

કાચા તેલના સ્ત્રોતોમાં વિવિધતા લાવશે

2022 માં રશિયાના યુક્રેન પર આક્રમણ બાદ, પશ્ચિમી પ્રતિબંધો અને ઉદાર છૂટછાટોને કારણે ભારત રશિયન તેલનો મુખ્ય ખરીદદાર બન્યો. જોકે, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ત્યારબાદ ભારતીય ઉત્પાદનો પર ટેરિફમાં વધારો કર્યો. ઓગસ્ટ સુધીમાં, રશિયન તેલ ખરીદી માટે વધારાના ટેરિફ ઉમેરવામાં આવ્યા બાદ આ ટેરિફ 50 ટકા સુધી પહોંચી ગયા. ગયા અઠવાડિયે, તેલ પ્રધાન હરદીપ સિંહ પુરીએ કહ્યું હતું કે ભારત રશિયન તેલ આયાત ઘટાડીને તેના કાચા તેલના સ્ત્રોતોમાં વૈવિધ્યીકરણ કરી રહ્યું છે. તેમણે વેનેઝુએલાનો સીધો ઉલ્લેખ કર્યો ન હતો.

રોઇટર્સના બે સૂત્રો અનુસાર, ભારત ટૂંક સમયમાં રશિયન તેલની આયાત ઘટાડીને 10 લાખ બેરલ પ્રતિ દિવસથી નીચે કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. જાન્યુઆરીમાં, આ આંકડો પ્રતિ દિવસ 1.2 મિલિયન બેરલ હતો. ફેબ્રુઆરીમાં તે ઘટીને 10 લાખ બેરલ પ્રતિ દિવસ અને માર્ચમાં લગભગ 800,000 બેરલ પ્રતિ દિવસ થવાની ધારણા છે. અન્ય એક સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે ભવિષ્યમાં આ વોલ્યુમ 500,000 થી 600,000 બેરલ પ્રતિ દિવસ પણ ઘટી શકે છે. આનાથી ભારતને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે વ્યાપક વેપાર કરાર કરવામાં મદદ મળી શકે છે.

વેપારના આંકડા અનુસાર, ડિસેમ્બરમાં ભારતની રશિયન તેલ આયાત બે વર્ષમાં સૌથી નીચી સપાટીએ પહોંચી ગઈ. આનાથી ભારતની આયાતમાં OPEC દેશોના તેલનો હિસ્સો 11 મહિનાની ટોચે પહોંચી ગયો. ભારતીય રિફાઇનરીઓએ આ ખાધને પહોંચી વળવા માટે મધ્ય પૂર્વ, આફ્રિકા અને દક્ષિણ અમેરિકામાંથી તેલની ખરીદીમાં વધારો કર્યો છે.

આ પણ વાંચો: ‘એકબીજાને નફરત કરે છે પુતિન અને ઝેલેન્સકી’, રશિયા-યુક્રેન ડીલ પહેલા ટ્રમ્પનું મોટું નિવેદન