National News : એક ઐતિહાસિક ચુકાદામાં, સુપ્રીમ કોર્ટે બંધારણ હેઠળ ચાલવાના અધિકારને મૂળભૂત અધિકાર જાહેર કર્યા છે. ન્યાયાધીશ પી.એસ. નરસિંહા અને એ.એસ. ચાંદુરકરની બેન્ચે સ્પષ્ટતા કરી કે, ફૂટપાથ પર ચાલવાનો રાહદારીઓનો અધિકાર મોટર વાહનોના રસ્તા પર ચાલવાના અધિકાર કરતાં વધુ છે. સુપ્રીમ કોર્ટ અનુસાર, આ અધિકાર બંધારણની કલમ 19(1)(d) (દેશભરમાં મુક્તપણે ફરવાની સ્વતંત્રતા) અને કલમ 21 (જીવન અને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનો અધિકાર) હેઠળ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે. બેન્ચે સ્પષ્ટતા કરી છે કે, જો કોઈ રસ્તો અસ્તિત્વમાં હોય, તો પગપાળા ચાલનારાઓ માટે ફૂટપાથનું સીમાંકન અને જાળવણી કરવાની ફરજ હોવી જોઈએ. આ એક અમલમાં મૂકી શકાય તેવી ફરજ છે.
5 વર્ષના બાળકના મૃત્યુ સાથે સંબંધિત છે ચુકાદો
આ ચુકાદો મોટર અકસ્માત વળતર કેસ સાથે સંબંધિત છે જેમાં પાંચ વર્ષના બાળકનું મોત થયું હતું. સવારે 9 કલાકે તેના પિતા તેને શાળાએ લઈ જઈ રહ્યા હતા ત્યારે એક ટેન્કર ટ્રકે બાળકને પાછળથી ટક્કર મારી, તેની કમર અને શરીરના નીચેના ભાગને કચડી નાખ્યો. બાળકનું ગંભીર ઈજાઓથી મૃત્યુ થયું. તે સ્થળે કોઈ ફૂટપાથ કે રાહદારી ક્રોસિંગ નહોતું. સુપ્રીમ કોર્ટે બાળકના પિતાને ચૂકવવાપાત્ર વળતર વધારીને રૂપિયા 11,44,628 કર્યું અને તેને બે મહિનાની અંદર ચૂકવવાનો નિર્દેશ આપ્યો. કોર્ટે હાઇકોર્ટના આદેશને પણ રદ કર્યો જેમાં મૂળ વળતરની રકમ ઘટાડી હતી.
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X
વળતર માટે અલગ કાનૂની રસ્તો ખુલ્યો
બેન્ચે કહ્યું કે, નાગરિકોને નિયુક્ત ફૂટપાથ પર ચાલવાના તેમના અધિકારના ઉલ્લંઘનના કિસ્સામાં વળતર અને વળતર માટે જવાબદાર અધિકારીઓ સામે બંધારણીય અને કાનૂની ઉપાયો લેવાનો અધિકાર છે. આ ઉપાય મોટર વાહન અધિનિયમ, 1988 હેઠળ ઉપલબ્ધ ઉપાયોથી સ્વતંત્ર છે.
કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે, જે નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારનું ઉલ્લંઘન થયું છે તેઓ નુકસાન માટે અધિકારીઓ સામે કાનૂની દાવા કરી શકે છે, અને આ માર્ગ મોટર વાહન અધિનિયમ હેઠળના દાવાઓથી સંપૂર્ણપણે અલગ છે.
વાહનોના ઉપયોગ પહેલાં પગપાળા ચાલવાનો અધિકાર
કોર્ટે એમ પણ અવલોકન કર્યું કે, સલામત અને આરામદાયક ફૂટપાથનો અભાવ અને મોટર વાહનોને પ્રાથમિકતા આપવી એ એક ક્રોનિક સમસ્યા બની ગઈ છે. બેન્ચે નિર્દેશ કર્યો કે ભારતીય શહેરો અને નગરો ઘણીવાર વાહનોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવે છે, જે રાહદારીઓની સલામતીને જોખમમાં મૂકે છે.
મોટરાઇઝ્ડ પરિવહન પ્રત્યે શહેરી વિકાસમાં પૂર્વગ્રહ પર ટિપ્પણી કરતા, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, માણસો ચક્રની શોધ પહેલાથી ઘણા સમય પહેલા ચાલતા આવ્યા છે. કલમ 19(1)(d) હેઠળ હિલચાલનો પ્રાથમિક અધિકાર ચાલવાનો અધિકાર છે. આ અધિકાર વાહનોના ઉપયોગ પહેલાનો છે અને તેમાં સલામત અને સીમાંકિત ફૂટપાથની ઍક્સેસનો સમાવેશ થવો જોઈએ.
આ પણ વાંચો : મમતા બેનર્જીને વધુ એક ઝટકો, પૂર્વ મંત્રી જ્યોતિ પ્રિય મલ્લિકે TMCના તમામ પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું
