Article 21: પ્રદૂષિત નદીઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો નિર્ણય, 2021નો સુઓ મોટો કેસ બંધ… હવે NGT રાખશે દેખરેખ
સુપ્રીમ કોર્ટે 2021 માં પ્રદૂષિત નદીઓ પર શરૂ કરાયેલા સુઓ મોટો કેસને બંધ કરી દીધો છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે આવા અસંખ્ય કેસોને કારણે આદેશોની સુસંગતતા અને એકરૂપતા પ્રભાવિત થઈ રહી છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે નોંધ્યું કે યમુના નદીના વધતા પ્રદૂષણ અંગે અગાઉ સુઓ મોટો સંજ્ઞાન લેવામાં આવ્યું હતું. સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે કલમ 21 હેઠળ સ્વચ્છ અને સ્વસ્થ વાતાવરણમાં ગૌરવ સાથે જીવવું એ નાગરિકોનો મૂળભૂત અધિકાર છે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) હવે આ મામલાની નજીકથી દેખરેખ રાખવા માટે જવાબદાર રહેશે.
સુપ્રીમ કોર્ટે વધુમાં અવલોકન કર્યું કે એક જ વિષય પર અલગ અલગ અદાલતો અને ફોરમમાં પેન્ડિંગ કેસોના કારણે આદેશોની સુસંગતતા પર અસર પડી રહી છે. એક જ મુદ્દા પર અલગ અલગ આદેશો એકરૂપતાના અભાવ તરફ દોરી રહ્યા હતા. આનાથી વહીવટી સ્તરે આદેશોના અમલીકરણમાં મૂંઝવણ ઊભી થઈ રહી હતી. સરકારો આ અધિકારનું રક્ષણ કરવા અને નદીઓને પ્રદૂષણમુક્ત રાખવા માટે બંધાયેલી છે.
હવે દેખરેખની જવાબદારી NGT ની
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) ને આ મામલો ફરીથી ખોલવાનો અને પ્રદૂષણ નિયંત્રણ ધોરણોના પાલન પર નિયમિતપણે દેખરેખ રાખવાનો આદેશ આપ્યો. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે NGT પાસે જમીન પર દેખરેખ રાખવા માટે યોગ્ય તકનીકી કુશળતા છે. સંબંધિત પક્ષો NGTના આદેશો સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરવાનો અધિકાર અનામત રાખે છે.
કોર્ટે કહ્યું કે રાજ્ય સરકારોએ હવે પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે લીધેલા પગલાં અંગે ટ્રિબ્યુનલને રિપોર્ટ આપવો પડશે. ખરેખર, આ મામલો યમુના નદીમાં વધતા પ્રદૂષણ અને ડિટર્જન્ટને કારણે બનેલા ‘સફેદ ફીણ’ને લઈને શરૂ થયો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલાની સુઓમોટો નોંધ લીધી. સુપ્રીમ કોર્ટે હવે કેસ બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
