પેટ્રોલમાં 20%ની મર્યાદાની ઐસીતૈસી: તપાસમાં 31.2% સુધી ઇથેનોલનું મિશ્રણ મળ્યાનો કર્ણાટક સરકારનો મોટો દાવો

31 ethanol Government: દેશમાં પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના મિશ્રણને લઈને મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે. કર્ણાટક સરકારે શુક્રવારે દાવો કર્યો હતો કે કેટલીક મોટી ઓઇલ કંપનીઓ પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત 20 ટકાની મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવીને વેચી રહી છે. રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, પેટ્રોલના નમૂનાઓની તપાસ દરમિયાન ઇથેનોલનું પ્રમાણ 31.2 ટકા સુધી જોવા મળ્યું છે. આ ખુલાસા બાદ કર્ણાટક સરકાર એક્શન મોડમાં આવી છે અને સંબંધિત ઓઇલ કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.

પેટ્રોલના નમૂનાઓની તપાસમાં ચોંકાવનારો ખુલાસો

કર્ણાટકના ખાદ્ય, નાગરિક પુરવઠા, ગ્રાહક બાબતો અને કાનૂની માપવિજ્ઞાન મંત્રી રિઝવાન અરશદે જણાવ્યું હતું કે બેંગલુરુ, કોલાર, ચિક્કબલ્લાપુર, બેંગલુરુ ગ્રામ્ય, રામનગર, મેંગલુરુ અને તુમકુરુ સહિતના વિસ્તારોમાંથી પેટ્રોલના નમૂનાઓ એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા.

આ નમૂનાઓની તપાસ NABL માન્યતા પ્રાપ્ત અને ISO પ્રમાણિત શ્રીરામ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, બેંગલુરુ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તપાસના અહેવાલ મુજબ, ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOCL)ના એક નમૂનામાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 31.2 ટકા અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL)ના નમૂનામાં 30.5 ટકા નોંધાયું હતું.

આ ઉપરાંત અન્ય કંપનીઓના પેટ્રોલમાં પણ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

કઈ કંપનીના પેટ્રોલમાં કેટલું ઇથેનોલ મળ્યું?

કર્ણાટક સરકાર દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા તપાસના આંકડા મુજબ વિવિધ કંપનીઓના પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ નીચે મુજબ નોંધાયું હતું:

• ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOCL): 31.2 ટકા
• હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL): 30.5 ટકા
• HPCL (MS): 27 ટકા
• ભારત પેટ્રોલિયમ સ્પીડ પેટ્રોલ: 26.5 ટકા
• નાયરા એનર્જી: 26.1 ટકા
• શેલ: 25.5 ટકા
• BPCLના અન્ય નમૂનાઓ: 24.2 અને 22.6 ટકા
• HPCLનો અન્ય નમૂનો: 22.4 ટકા
• IOCLનો અન્ય નમૂનો: 20.8 ટકા
• નાયરા (MS): 20.6 ટકા
• BPCLનો અન્ય નમૂનો: 19.9 ટકા
• MRPL: 19.2 ટકા
• શેલનો અન્ય નમૂનો: 13.5 ટકા

આ આંકડાઓના આધારે રાજ્ય સરકારે દાવો કર્યો છે કે કેટલીક કંપનીઓના પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 20 ટકાની મર્યાદા કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે.

પેટ્રોલમાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવાથી વાહનોને નુકસાનનો ભય

કર્ણાટક સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, પેટ્રોલમાં નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ ભેળવવાથી વાહનચાલકોને આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે.

સરકારનું કહેવું છે કે વધુ ઇથેનોલ મિશ્રણને કારણે વાહનોનું માઇલેજ ઘટી શકે છે. આ ઉપરાંત ફ્યુઅલ ફિલ્ટર, ફ્યુઅલ પંપ, ઇન્જેક્ટર, હોઝ અને સીલ જેવા મહત્વના પાર્ટ્સને પણ નુકસાન થવાની શક્યતા છે.

સરકારે એવો પણ દાવો કર્યો છે કે ભારતમાં રહેલા આશરે 35 કરોડ વાહનોમાંથી 99 ટકા વાહનો 20 ટકાથી વધુ ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા પેટ્રોલ પર ચાલવા માટે યોગ્ય નથી.

એપ્રિલ 2023 પછી વેચાયેલા વાહનોને પણ મહત્તમ 20 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા પેટ્રોલ માટે જ પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યા હોવાનો સરકારનો દાવો છે.

પેટ્રોલ પંપના મશીનો અંગે પણ ઉઠાવ્યા સવાલ

કર્ણાટક સરકારે પેટ્રોલ પંપ પર ઉપયોગમાં લેવાતા ઇંધણ વિતરણના સાધનો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં પેટ્રોલ પંપ પર ઉપયોગમાં લેવાતા મોટા ભાગના ફ્યુઅલ ડિસ્પેન્સિંગ યુનિટ્સ મહત્તમ 15 ટકા ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા પેટ્રોલ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.

આવા સંજોગોમાં જો 20 ટકાથી વધુ ઇથેનોલ મિશ્રણવાળું પેટ્રોલ વેચવામાં આવે તો તેની અસર ઇંધણ વિતરણ વ્યવસ્થા અને ગ્રાહકો પર પડી શકે છે.

ઓઇલ કંપનીઓ સામે કાર્યવાહી અને ગ્રાહકોને વળતર આપવાની માંગ

કર્ણાટક સરકારે કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ અનેક મહત્વપૂર્ણ માંગણીઓ રજૂ કરી છે. તેમાં 20 ટકાથી વધુ ઇથેનોલ મિશ્રણવાળું પેટ્રોલ વેચતી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.

આ ઉપરાંત જે ગ્રાહકોનાં વાહનોને વધુ ઇથેનોલ મિશ્રણને કારણે નુકસાન થયું હોય તેમને વળતર આપવા માટે પણ સરકાર તરફથી માંગ કરવામાં આવી છે.

સરકારે એવી વ્યવસ્થા કરવાની માંગ કરી છે કે દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલમાં કેટલા ટકા ઇથેનોલ ભેળવવામાં આવ્યું છે તેની માહિતી ફરજિયાત દર્શાવવામાં આવે. ગ્રાહકોને પોતાની જરૂરિયાત અને વાહનની ક્ષમતા પ્રમાણે અલગ-અલગ ઇથેનોલ મિશ્રણવાળું પેટ્રોલ પસંદ કરવાનો વિકલ્પ પણ મળવો જોઈએ.

‘કેન્દ્રીય મંત્રીઓએ દેશના લોકોને જવાબ આપવો જોઈએ’

મંત્રી રિઝવાન અરશદે આ મામલે કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી તેમજ કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી પાસે જવાબ માંગ્યો છે.

તેમણે કહ્યું કે જો નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં વધુ ઇથેનોલ મિશ્રણના પુરાવા સામે આવ્યા છે, તો કેન્દ્ર સરકારે આ અંગે દેશના લોકોને સ્પષ્ટતા આપવી જોઈએ.

તેમણે એવો પણ સવાલ ઉઠાવ્યો કે ઇથેનોલ મિશ્રણથી વિદેશી હૂંડિયામણની બચત થતી હોવાનો કેન્દ્ર સરકારનો તર્ક ગ્રાહકોને સીધો અને નક્કર લાભ આપવામાં કેટલો સફળ રહ્યો છે.

કર્ણાટક સરકારે અસરગ્રસ્ત વાહનમાલિકોને વળતર આપવા માટે સમયમર્યાદા આધારિત ક્લેમ પ્રક્રિયા અને E20 ઇંધણથી થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ માટે ખાસ ફંડ બનાવવાની પણ માંગ કરી છે.

હાલ આ મામલે કર્ણાટક સરકારના દાવાઓએ પેટ્રોલના ઇથેનોલ મિશ્રણ અંગે નવી ચર્ચા જગાવી છે. જોકે, આ તપાસના પરિણામો અને ઓઇલ કંપનીઓનો સત્તાવાર પક્ષ પણ આ વિવાદમાં મહત્વનો રહેશે. હવે કેન્દ્ર સરકાર આ મામલે શું સ્પષ્ટતા કરે છે અને ગ્રાહકોના હિતમાં શું પગલાં લે છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.

આ પણ વાંચો: પરાગ્વેમાં મોટો રાજકીય ભૂકંપ! બેંકિંગ કૌભાંડ બાદ રાષ્ટ્રપતિ સેન્ટિયાગો પેનાની ખુરશી છીનવાઈ