Lifestyle News : સ્થૂળતા એટલે શરીરની વધારાની ચરબી. અત્યાર સુધી, મોટાભાગના લોકો સ્થૂળતાનું નિદાન કરવા માટે BMI અથવા બોડી માસ ઇન્ડેક્સ પર આધાર રાખતા હતા. ડોકટરો ઘણીવાર વ્યક્તિની ઊંચાઈ અને વજનનો ઉપયોગ તે નક્કી કરવા માટે કરે છે કે તેનું વજન વધારે છે, ઓછું વજન છે કે વધારે વજન છે. પરંતુ શું ફક્ત ઊંચાઈ અને વજન જ નક્કી કરી શકે છે કે, વ્યક્તિ ખરેખર વધારે વજન ધરાવે છે? જવાબ છે: હંમેશા નહીં.

ફક્ત BMIના આધારે સ્થૂળતાનું ચોક્કસ મૂલ્યાંકન કરવું મુશ્કેલ

કેટલીકવાર, વ્યક્તિનું વજન સામાન્ય દેખાય છે, પરંતુ તેમના પેટ અને શરીરના આંતરિક ભાગોમાં નોંધપાત્ર ચરબીનો સંચય થાય છે. બીજી બાજુ, કેટલાક લોકો, વધુ વજન ધરાવતા હોવા છતાં, તેમના શરીરમાં ચરબી ઓછી અને સ્નાયુઓ વધુ હોય છે. આવા કિસ્સાઓમાં, ફક્ત BMI ના આધારે સ્થૂળતાનું ચોક્કસ મૂલ્યાંકન કરવું મુશ્કેલ બની શકે છે. આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે, વૈજ્ઞાનિકોએ સ્થૂળતાને સમજવા અને ઓળખવા માટે એક નવી પદ્ધતિ વિકસાવી છે.

ઊંચાઈ અને વજન નવી પદ્ધતિનો આધાર નથી

આ નવી પદ્ધતિ માત્ર ઊંચાઈ અને વજન જ નહીં, પણ કમરનો ઘેરાવો, શરીરની વધારાની ચરબી અને સ્વાસ્થ્ય પર તેની અસરને પણ ધ્યાનમાં લે છે. નવા સંશોધનોએ દર્શાવ્યું છે કે સ્થૂળતાની આ પદ્ધતિ BMI કરતાં વ્યક્તિના મૃત્યુના જોખમની વધુ સારી આગાહી કરવામાં મદદ કરી શકે છે. આનો અર્થ એ નથી કે, BMI સંપૂર્ણપણે નકામી છે; તેના બદલે, શરીરની રચના અને ચરબીનું પ્રમાણ હવે સ્થૂળતાને સમજવામાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. આ પદ્ધતિ એવા લોકોને ઓળખવાનું સરળ બનાવી શકે છે જેઓ બહારથી સ્વસ્થ દેખાય છે પરંતુ આંતરિક રીતે ચરબી સંબંધિત સમસ્યાઓનો અનુભવ કરી રહ્યા છે.

BMIનો ઉપયોગ કરીને સ્થૂળતાનું નિદાન કેવી રીતે થાય છે?

પહેલા ચાલો BMI વિશે જાણીએ, જે બોડી માસ ઇન્ડેક્સ માટે વપરાય છે. તે વ્યક્તિના વજન (કિલોગ્રામ) ને તેમની ઊંચાઈ (મીટર) ના વર્ગ દ્વારા વિભાજીત કરીને ગણવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે, 18.5 અને 24.9 વચ્ચેનો BMI સામાન્ય માનવામાં આવે છે, જ્યારે 30 કે તેથી વધુ BMI ને સ્થૂળ ગણવામાં આવે છે. જો કે, આ પદ્ધતિ શરીરની ચરબી અને સ્નાયુ વચ્ચે તફાવત કરી શકતી નથી.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

વૈજ્ઞાનિકો હવે સ્થૂળતાને વજન વધવાની સમસ્યા તરીકે જોતા નથી

આ જ કારણ છે કે, વૈજ્ઞાનિકો હવે સ્થૂળતાને વજન વધવાની સમસ્યા તરીકે જોતા નથી. તેઓ માને છે કે, શરીરમાં કેટલી ચરબી સંગ્રહિત થાય છે, તે ક્યાં સંગ્રહિત થાય છે અને શરીરના ભાગો પર તેની શું અસર પડે છે તે સમજવું વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. ચરબી, ખાસ કરીને પેટની આસપાસ, વધુ ખતરનાક માનવામાં આવે છે. તે હૃદય રોગ, ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસ અને અન્ય મેટાબોલિક સમસ્યાઓનું જોખમ વધારી શકે છે. અભ્યાસમાં 800,000 થી વધુ લોકોના આરોગ્ય ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે.

નવા સંશોધનમાં શું બહાર આવ્યું?

વૈજ્ઞાનિકોએ સ્થૂળતાને ઓળખવા માટે CAD-Obesity (Obesity ની સંયુક્ત માનવશાસ્ત્રીય વ્યાખ્યા) નામની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કર્યો. તે ફક્ત BMI પર આધાર રાખતું નથી, પરંતુ કમરના પરિઘ અને વધારાની શરીરની ચરબીને પણ ધ્યાનમાં લે છે. આ સંશોધન માટે, ચીન, સ્પેન, યુકે અને યુએસના લોકોના ચાર મોટા જૂથોના તબીબી રેકોર્ડની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. આ ત્રણ જૂથોના ડેટામાં 50,000 થી વધુ મૃત્યુના રેકોર્ડનો સમાવેશ થાય છે.

નવી પદ્ધતિ સ્થૂળતાને વધુ સારી રીતે ઓળખી શકે

લગભગ 15 વર્ષના ડેટાના આધારે, વૈજ્ઞાનિકોએ એ સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો કે BMI અને નવી પદ્ધતિ વચ્ચે કયો વ્યક્તિના મૃત્યુના જોખમની વધુ સારી આગાહી કરી શકે છે. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે, BMI ના આધારે સ્થૂળતાનું નિદાન કરવાથી ઘણા લોકો ચૂકી શકે છે જેમના શરીરમાં વધારાની ચરબી હોય છે અને તેઓ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનું જોખમ ધરાવે છે. જો કે, નવી પદ્ધતિ સ્થૂળતાને વધુ સારી રીતે ઓળખી શકે છે.

આ નવી પદ્ધતિ સ્થૂળતાને બે પ્રકારમાં વહેંચે છે:

ક્લિનિકલ સ્થૂળતા: આ સ્થિતિમાં, વધારાની શરીરની ચરબી અંગો અને શરીરની સામાન્ય કામગીરી પર નકારાત્મક અસર કરે છે. આમાં હૃદયની નિષ્ફળતા, સ્લીપ એપનિયા અને અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે.

પ્રીક્લિનિકલ ઓબેસિટી

આ સ્થિતિમાં, વ્યક્તિના શરીરમાં વધારાની ચરબી હોય છે, પરંતુ તેમના અંગો હજુ પણ સામાન્ય રીતે કાર્ય કરી રહ્યા છે. જો કે, ભવિષ્યમાં રોગોનું જોખમ રહી શકે છે. આ ફેરફારનો સૌથી મોટો ફાયદો એ હોઈ શકે છે કે સ્થૂળતાનું નિદાન પહેલા કરતાં વધુ સચોટ રીતે થઈ શકે છે.

છુપાયેલ સ્થૂળતા શોધી કાઢવામાં આવશે

ઘણા લોકોનો BMI સામાન્ય હોય છે, પરંતુ તેમના પેટની આસપાસ ઘણી ચરબી એકઠી થઈ હોય છે. ભવિષ્યમાં આ લોકો હૃદય અને ડાયાબિટીસ સંબંધિત સમસ્યાઓ પણ વિકસાવી શકે છે. કમરનો ઘેરાવો તપાસવાથી આવા કિસ્સાઓ ઓળખવામાં મદદ મળી શકે છે.

સ્નાયુ અને ચરબીનો તફાવત સમજવામાં આવશે

જે લોકો જીમમાં જાય છે અને નિયમિતપણે કસરત કરે છે તેમના સ્નાયુ સમૂહ વધુ હોઈ શકે છે. આનાથી તેમના વધુ વજનને કારણે BMI વધી શકે છે. જો કે, આનો અર્થ એ નથી કે તેઓ મેદસ્વી છે. નવી સિસ્ટમ શરીરની રચનાને પણ મહત્વ આપશે.

તે હૃદય અને ડાયાબિટીસના જોખમને સમજવામાં મદદ કરશે

પેટની આસપાસ જમા થયેલી વધારાની ચરબી ઘણા રોગો સાથે જોડાયેલી છે. કમરનો ઘેરાવો અને શરીરની ચરબી માપીને, ડોકટરો સ્વાસ્થ્ય જોખમોનું વધુ સારી રીતે મૂલ્યાંકન કરી શકે છે. વહેલા નિદાનથી સમયસર સારવાર પણ શક્ય બને છે.

દરેક વ્યક્તિ અનુસાર સારવાર નક્કી કરવામાં આવશે

દરેક મેદસ્વી વ્યક્તિના સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિ એકસરખી હોતી નથી. કોઈને ફક્ત વજન વધવાની સમસ્યા હોઈ શકે છે, જ્યારે કોઈ અન્યને આ કારણે હૃદય અથવા અન્ય રોગો પણ થઈ શકે છે. નવી સિસ્ટમ વ્યક્તિની જરૂરિયાતો અનુસાર સારવાર અને સંભાળનું આયોજન કરવામાં મદદ કરી શકે છે.

આ પણ વાંચો : માધુરી અને હું પરિવારના સ્વાસ્થ્યને સાથે મળીને જાળવવામાં માનીએ છીએ: ડૉ. શ્રીરામ નેને