ખાલી પેટે કે જમ્યા પછી, યોગ કરવાનો સાચો નિયમ શું છે?
Yoga Day 2026: આવતીકાલે, 21 જૂન, 2026 ના રોજ ‘આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ’ છે. સ્વાસ્થ્ય અને ફિટનેસ પ્રત્યે જાગૃતિ વધતા હવે ઘણા લોકો યોગને પોતાની દિનચર્યાનો એક અભિન્ન ભાગ બનાવી રહ્યા છે. જોકે, યોગનો સંપૂર્ણ લાભ ત્યારે જ મળે છે જ્યારે તે યોગ્ય સમય અને સાચી પદ્ધતિથી કરવામાં આવે. ઘણા લોકો હંમેશા એ મૂંઝવણમાં હોય છે કે યોગ ખાલી પેટે કરવા જોઈએ કે કંઈક ખાઈને?
યાદ રાખો, ખોટા સમયે કરવામાં આવેલો યોગ ફાયદાને બદલે તમારા સ્વાસ્થ્યને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આયુર્વેદ અને યોગ વિજ્ઞાનના આધારે યોગ કરવાના સાચા નિયમો નીચે મુજબ છે:
ખાલી પેટે યોગ કેમ જરૂરી છે?
યોગ વિજ્ઞાન અનુસાર, વહેલી સવારે અને ખાલી પેટે યોગાભ્યાસ કરવો સૌથી ઉત્તમ માનવામાં આવે છે.
- ઉર્જાનો સંચાર: જ્યારે પેટ ખાલી હોય છે, ત્યારે શરીરની સંપૂર્ણ ઉર્જા વિવિધ આસનો અને પ્રાણાયામ કરવામાં વપરાય છે, જે શરીરના લવચીકતા (flexibility) વધારે છે અને આંતરિક અંગોને મજબૂત બનાવે છે.
- પાચનમાં અવરોધ: જમ્યા બાદ શરીરની મોટાભાગની ઉર્જા ખોરાકને પચાવવામાં ખર્ચાઈ જાય છે. જો તમે આ સમયે યોગ કરો છો, તો પાચનતંત્ર પર દબાણ આવે છે, જેના કારણે એસિડિટી, પેટમાં મરોડ, ઉલટી કે અપચો જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
- ટીપ: જો તમને યોગ કરવા માટે વધુ ઉર્જાની જરૂર લાગે, તો યોગ શરૂ કરવાના અડધા કલાક પહેલા થોડું હૂંફાળું પાણી પી શકાય અથવા કેળા કે સફરજન જેવા હળવા ફળ ખાઈ શકાય. પરંતુ યાદ રાખો કે પેટ ભરેલું ન હોવું જોઈએ.
જો સવારે સમય ન મળે તો શું કરવું?
ઘણીવાર ભાગદોડ ભરેલી જિંદગીમાં સવારે સમય મળતો નથી. જો તમે સાંજે અથવા દિવસના અન્ય સમયે યોગ કરવા માંગતા હોવ, તો આ નિયમોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે:
- ભારે ખોરાક: જો તમે ભરપેટ જમ્યા હોવ, તો ઓછામાં ઓછા 3 થી 4 કલાક પછી જ યોગ કરવો.
હળવો નાસ્તો: જો તમે હળવો નાસ્તો કર્યો હોય, તો ઓછામાં ઓછું 1 થી 2 કલાકનું અંતર રાખવું જરૂરી છે. - વજ્રાસનનો અપવાદ: વજ્રાસન એ એકમાત્ર એવું આસન છે જેને જમ્યા પછી તરત જ કરી શકાય છે, કારણ કે તે પાચનશક્તિ વધારવામાં મદદરૂપ થાય છે. બાકીના અન્ય તમામ આસનો માટે પેટનું ખાલી હોવું ખૂબ જરૂરી છે.
યોગ કર્યા પછી ક્યારે ખાવું?
યોગ સત્ર પૂર્ણ કર્યા પછી તરત જ કંઈ પણ ખાવું કે પીવું નહીં.
1. યોગ પૂરા થયા બાદ શરીરને સામાન્ય તાપમાન પર આવવા માટે થોડો સમય આપો.
2. યોગ કર્યાના લગભગ 20 થી 30 મિનિટ પછી જ પાણી પીવું અથવા હળવો નાસ્તો કરવો જોઈએ.
આ આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસે, સાચી પદ્ધતિથી યોગ કરીને તમારા જીવનમાં સકારાત્મક બદલાવ લાવો અને સ્વસ્થ રહો!
આ પણ વાંચોઃ ચેન્નાઈ વનડેમાં ભારતનો ભવ્ય વિજય: અફઘાનિસ્તાનને 9 વિકેટથી કચડીને શ્રેણી 3-0 થી પોતાના નામે કરી
આ પણ વાંચોઃ ફિફાનો નવો નિયમ બન્યો આફત: મેદાન પર દલીલ વખતે મોં ઢાંકવા બદલ આ ખેલાડીને મળ્યું રેડ કાર્ડ
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
