હર્ષદ મહેતાથી લઈને લોકસભા 2024ની ચૂંટણી સુધી, શેરબજારે રોકાણકારોને ક્યારે-ક્યારે રંક બનાવ્યા?
મુંબઈ, 7 એપ્રિલ : ટ્રમ્પ અને ચીન વચ્ચે ટેરિફ વોર અને મંદીના ભયે શેરબજારના રોકાણકારોને હચમચાવી દીધા છે. સોમવારે શેરબજારમાં લગભગ 5 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. જેના કારણે રોકાણકારોને 20 લાખ કરોડથી વધુનું નુકસાન થયું છે. જ્યાં સેન્સેક્સમાં 3,939.68 પોઈન્ટ સુધીનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. નિફ્ટીમાં પણ 1,160 પોઈન્ટથી વધુનો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
2024ની લોકસભા ચૂંટણીના પરિણામોના દિવસે થયેલા ઘટાડા પછી આ ઘટાડો સૌથી મોટો ઘટાડો માનવામાં આવી રહ્યો છે. તે દરમિયાન શેરબજારમાં લગભગ 6 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. રોકાણકારોએ એક જ દિવસમાં 31 લાખ કરોડ રૂપિયા ગુમાવ્યા છે.
જો કે છેલ્લા 3 દાયકાથી વધુ સમયથી શેરબજારમાં એવા ઘણા પ્રસંગો આવ્યા છે જ્યારે શેરબજારમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. 1992માં જ્યારે હર્ષદ મહેતાનું કૌભાંડ પ્રકાશમાં આવ્યું ત્યારે એક જ દિવસમાં લગભગ 13 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. 2008ની નાણાકીય કટોકટી કોણ ભૂલી શકે?
2015 અને 2016 ના ઘટાડા પછી, શેરબજારમાં થોડી રિકવરી આવી હતી, પછી કોવિડ શેરબજારને ગળી ગયું અને 23 માર્ચે, શેરબજારમાં એક જ દિવસમાં 13 ટકાથી વધુનો ઘટાડો થયો. તમને એ પણ જણાવી દઈએ કે 1992 થી 2024 સુધી કયા અવસર પર શેરબજારમાં એક જ દિવસમાં સૌથી મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો અને રોકાણકારોને કેટલું નુકસાન થયું હતું.
સ્ટોક માર્કેટ મેજર સ્ટોક માર્કેટ ક્રેશ
1992 હર્ષદ મહેતા કૌભાંડ
એપ્રિલ 1992 માં થયું હતું
સેન્સેક્સ ઘટાડો: 29 એપ્રિલે 570 પોઈન્ટ (12.77 ટકા)
કારણ: હર્ષદ મહેતા, બિગ બુલે બેંકોને રૂ.1,000 કરોડની છેતરપિંડી કરીને શેરબજારને પોતાનું રમકડું બનાવ્યું હતું. આ કૌભાંડનો પર્દાફાશ થતાં લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો.
અસરઃ 90ના દાયકામાં રોકાણકારોના રૂ. 4,000 કરોડ ગાયબ થઈ ગયા. આ ગંદકીને સાફ કરવા માટે સેબીનો જન્મ થયો હતો.
2008 વૈશ્વિક નાણાકીય કટોકટી
જાન્યુઆરી 2008 થી માર્ચ 2009 દરમિયાન થયું
સેન્સેક્સ ક્રેશ: 61.5% ઘટાડો (21,206 થી 8,160)
સૌથી વધુ દિવસ: 21 જાન્યુઆરી, 2008ના રોજ 1,408 પોઈન્ટ (7.4%)
કારણ: યુ.એસ.માં લેહમેન બ્રધર્સ તૂટી પડ્યા અને બધાને હચમચાવી દીધા. FII એ ભારતમાંથી એટલી ઝડપથી રોકડ ઉપાડી છે કે તમે તેને મંદી પણ કહી શકો.
અસર: ટ્રિલિયન ડૉલર ગાયબ થઈ ગયા, પરંતુ ભારતની બેંકો મજબૂત રહી. 2010 સુધીમાં, સેન્સેક્સે પુનરાગમન કર્યું.
ચીન 2015 માં ગભરાટ
ઘટના: 24 ઓગસ્ટ, 2015
સેન્સેક્સ ઘટ્યો: 1,624 પોઈન્ટ (5.94%)
કારણઃ ચીનના યુઆનમાં ઘટાડો, વૈશ્વિક બજારમાં ગભરાટ. Brexit jitters અને સસ્તા તેલ ઉમેરો. તેથી ભારત પણ આ પતનમાં ફસાઈ ગયું.
અસરઃ એક દિવસમાં ₹7 લાખ કરોડનું નુકસાન. આ એક ચેતવણી હતી. વૈશ્વિક સંબંધો બંને બાજુ તૂટી ગયા.
2016 ડિમોનેટાઇઝેશન
9 નવેમ્બર, 2016 ના રોજ થયું
સેન્સેક્સમાં ઘટાડો: 1,689 પોઈન્ટ (6.12 ટકા),
નિફ્ટી: 541.3 પોઈન્ટ (6.33 ટકા)
કારણ: દેશના પીએમ મોદીએ રાતોરાત 500 અને 1000 રૂપિયાની નોટો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો ત્યારે બધા ચોંકી ગયા. બજારમાં ઉથલપાથલ હતી, રૂપિયો ગગડ્યો હતો.
અસરઃ માર્કેટ કેપમાં રૂ. 3-4 લાખ કરોડનો ઘટાડો. રોકડ અને રિયલ્ટી જેવા ભારે ક્ષેત્રોને ફટકો પડ્યો.
2020 કોવિડ રોગચાળો ક્રેશ
સમયગાળો: 23 માર્ચ, 2020
સેન્સેક્સ ઘટ્યો: 3,935 પોઈન્ટ (13.15%) – ભારતનો સૌથી મોટો એક દિવસીય ઘટાડો
નિફ્ટી ડાઉનઃ 1,135 પોઈન્ટ (13%)
શા માટે: લોકડાઉને વિશ્વને હચમચાવી નાખ્યું. ભારતમાં બંધના એલાનથી લોકોમાં ભયનો માહોલ સર્જાયો હતો. જેના કારણે શેરબજારને મોટું નુકસાન થયું છે.
અસરઃ 23 માર્ચે આ મોટા ઘટાડાથી શેરબજારના રોકાણકારોને એક જ દિવસમાં 14.22 લાખ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું હતું.
2024-2025 લોકસભા ચૂંટણી
સમયગાળો: જૂન 2024 સપ્ટેમ્બર
ઘટાડો: સેન્સેક્સ -5.22% (4,389 પોઈન્ટ); નિફ્ટી -6.10% (1,419.4 પોઈન્ટ)
કારણ: 4 જૂને શેરબજારમાં ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ ભાજપની બેઠકો બહુમતીથી ઓછી હતી. જ્યારે તમામ એક્ઝિટ પોલમાં બીજેપીના સમર્થનમાં એનડીએને 400 પ્લસ મેળવવાની આગાહી કરવામાં આવી હતી.
અસરઃ લોકસભા ચૂંટણીના પરિણામોના દિવસે ટ્રેડિંગ સેશન દરમિયાન શેરબજારમાં 8 થી 9 ટકાનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો અને બજાર બંધ થયા પછી પણ સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી 5 થી 6 ટકાના ઘટાડા સાથે બંધ થયા હતા. જેના કારણે બજારના રોકાણકારોને 31 લાખ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે.
