Crypto Wallet Scam: ડિજિટલાઇઝેશનના આ આધુનિક યુગમાં, ક્રિપ્ટોકરન્સી દ્વારા ઝડપી પૈસા કમાવવાની તકો જેટલી ઝડપથી વધી રહી છે, તેની સામે સાયબર ગુનેગારો અને સ્કેમર્સનું નેટવર્ક પણ એટલી જ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યું છે. હાલમાં ડિજિટલ સંપત્તિ ધરાવતા લોકોને કંગાળ બનાવવા માટે સ્કેમર્સ દ્વારા ‘ક્રિપ્ટો વોલેટ ડ્રેઇન સ્કેમ’ નો મોટા પાયે ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ ભયાનક છેતરપિંડીમાં સ્કેમર્સનું સૌથી મોટું હથિયાર યૂઝર્સની એક નાની બેદરકારી છે. જો તમે ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં લેવડ-દેવડ કરો છો, તો તમારે એ સમજવું અત્યંત જરૂરી છે કે તમારા આખા વોલેટની સુરક્ષા અને માલિકી માત્ર 12 શબ્દોના એક સિક્રેટ કોડ પર આધારિત છે.

શું છે સીડ શબ્દસમૂહ અને તેનું મહત્વ?

સીડ શબ્દસમૂહ એ સામાન્ય રીતે 12 અક્ષરો કે શબ્દોનો એક રિકવરી કોડ હોય છે (કેટલાક એડવાન્સ વોલેટમાં તે 24 શબ્દોનો પણ હોય છે). આ કોડને ક્રિપ્ટો વોલેટની ‘માસ્ટર કી’ અથવા મુખ્ય ચાવી માનવામાં આવે છે. આ શબ્દસમૂહ કોઈપણ વ્યક્તિને વિશ્વના કોઈપણ ખૂણેથી, બીજા ઉપકરણ પર તમારું વોલેટ સરળતાથી ઍક્સેસ કરવાની અને તેમાં રહેલી તમામ ક્રિપ્ટો સંપત્તિઓ પર સંપૂર્ણ માલિકી હક મેળવવાની મંજૂરી આપે છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે સીડ શબ્દસમૂહ એ તમારા વોલેટનો કોઈ સામાન્ય લૉગિન પાસવર્ડ નથી, પરંતુ તેની માલિકી દર્શાવતી સાર્વત્રિક ચાવી છે જે ક્યારેય કોઈને આપી શકાય નહીં.

ડર અને લિંક્સ મોકલીને સ્કેમર્સ આ રીતે કરે છે શિકાર

સાયબર ગુનેગારો લોકોને શિકાર બનાવવા માટે ખૂબ જ ચાલાકીપૂર્વક પ્રોફેશનલ રસ્તો અપનાવે છે. તેઓ ઘણીવાર પ્રતિષ્ઠિત ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જ, વોલેટ હેલ્પડેસ્ક અથવા કોઈ ઓફિશિયલ સુરક્ષા ટીમના કર્મચારીઓ હોવાનો ખોટો દાવો કરીને યૂઝર્સનો સંપર્ક કરે છે. ગ્રાહકોને જાળમાં ફસાવવા માટે તેઓ દાવો કરે છે કે તમારા વોલેટમાં મોટી સુરક્ષા ખામી સર્જાઈ છે અથવા તમારું એકાઉન્ટ તાત્કાલિક જોખમમાં છે. આ સાંભળીને સામાન્ય યૂઝર ગભરાઈ જાય છે અને આ જ ગભરાટનો ફાયદો ઉઠાવીને સ્કેમર્સ તેમને એક નકલી વેબસાઇટની લિંક મોકલે છે અથવા નકલી એપ્લિકેશનમાં આ 12 શબ્દોનો સીડ શબ્દસમૂહ વેરિફિકેશન માટે દાખલ કરવાનું કહે છે. યૂઝર જેવા આ શબ્દો ટાઈપ કરે છે, કે તરત જ સ્કેમર્સ પાસે તેનો ડેટા પહોંચી જાય છે.

માત્ર થોડીક જ સેકન્ડમાં વોલેટ થઈ જાય છે તદ્દન ખાલી

એકવાર સ્કેમર્સને યૂઝરનો સિક્રેટ સીડ શબ્દસમૂહ પ્રાપ્ત થઈ જાય, પછી તેઓ ખૂબ જ ઝડપથી તમારા વોલેટને તેમના પોતાના ડિવાઇસ (મોબાઇલ કે કમ્પ્યુટર) પર ઓપરેટ કરી લે છે. ત્યારબાદ, તેઓ વોલેટમાં પડેલી તમામ મોંઘી ક્રિપ્ટો સંપત્તિઓ અને કોઈ પણ ટોકન્સને માત્ર થોડી સેકન્ડોમાં પોતાના અન્ય અજ્ઞાત વોલેટમાં ટ્રાન્સફર (ડ્રેઇન) કરી લે છે. બ્લોકચેન ટેક્નોલોજીના નિયમો અનુસાર, તેના પર થતા મોટાભાગના વ્યવહારો ડિજિટલ રીતે ‘ઉલટાવી ન શકાય તેવા’ (Irreversible) હોય છે. આથી, એકવાર ક્રિપ્ટો કરન્સી બીજા વોલેટમાં ટ્રાન્સફર થઈ ગયા પછી તેને ટ્રેસ કરીને પાછી મેળવવી અત્યંત મુશ્કેલ અને અશક્ય બની જાય છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

ગૃહ મંત્રાલયની ખાસ એડવાઇઝરી

આ વધતા જતા ગંભીર કૌભાંડથી સામાન્ય જનતાને બચાવવા માટે ભારત સરકારના ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C), જે સોશિયલ મીડિયા પર ‘સાયબર દોસ્ત’ તરીકે ઓળખાય છે, તેણે સત્તાવાર ચેતવણી જારી કરી છે. સાયબર દોસ્તના જણાવ્યા અનુસાર, ક્રિપ્ટો વોલેટ સુરક્ષિત રાખવા માટે આ 4 વાતો હંમેશા યાદ રાખો:
કોઈ પણ કાયદેસરની અને વાસ્તવિક ક્રિપ્ટો એપ્લિકેશન કે સત્તાવાર વોલેટ કંપની ક્યારેય પણ તમારી પાસે તમારો સીડ શબ્દસમૂહ (Seed Phrase) માંગતી નથી.
એકાઉન્ટ સસ્પેન્ડ થવાની કે વોલેટ બ્લોક થવાની નકલી સુરક્ષા ચેતવણીઓથી બિલકુલ ગભરાશો નહીં.
સોશિયલ મીડિયા કે ઇમેઇલ પર આવતી કોઈ પણ અજાણી શંકાસ્પદ લિંક્સ પર ક્યારેય ક્લિક કરશો નહીં.
તમારા સીડ શબ્દસમૂહને કાગળ પર ગુપ્ત રીતે લખીને રાખો, તેને ક્યારેય કોઈ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ, એપ કે ચેટ બોક્સમાં શેર કરશો નહીં.

છેતરપિંડીનો ભોગ બન્યા બાદ તાત્કાલિક કરો આ કામ

જો તમે કોઈ કારણસર અથવા આકસ્મિક રીતે આવા કોઈ ક્રિપ્ટો કૌભાંડ અથવા ઓનલાઈન આર્થિક છેતરપિંડીનો ભોગ બની જાઓ છો, તો સહેજ પણ વિલંબ કર્યા વિના ભારત સરકારની સત્તાવાર રાષ્ટ્રીય સાયબર હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર કૉલ કરીને તમારી ફરિયાદ નોંધાવો. આ ઉપરાંત, ભારત સરકારના સત્તાવાર રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ પર જઈને ઓનલાઈન પુરાવા સાથે તાત્કાલિક ફરિયાદ સબમિટ કરો. ગુનો બન્યાના શરૂઆતના સમયમાં કરવામાં આવેલું રિપોર્ટિંગ તપાસ એજન્સીઓને ગુનેગારો સુધી પહોંચવામાં અને કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં સૌથી વધુ મદદરૂપ સાબિત થાય છે.

આ પણ વાંચો: સોશિયલ મીડિયા પર બાળકોના ફોટો શેર કરતા વાલીઓ સાવધાન: AI ના વધતા દુરુપયોગ અંગે સાયબર એજન્સીઓની ચેતવણી