કાળો ગોળ કે પીળો ગોળ… સ્વાસ્થ્ય માટે કયો સારૂ? જાણો શું કહે છે નિષ્ણાત

નવી દિલ્હીઃ 26 ફેબ્રુઆરી, 2026: ભારતીય આહારમાં ગોળનું મહત્વ સદીઓથી રહ્યું છે. ખાંડની સરખામણીએ ગોળ વધુ અસરકારક માનવામાં આવે છે કારણ કે તે ત્વરિત ઉર્જા આપે છે, ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટ કરે છે અને પેટની ચરબી ઘટાડવામાં મદદરૂપ થાય છે. પરંતુ જ્યારે આપણે બજારમાં ગોળ ખરીદવા જઈએ છીએ ત્યારે મનમાં એક જ સવાલ થાય છે કે – કાળો ગોળ સારો કે પીળો? બંને વચ્ચેનો તફાવત માત્ર રંગનો જ નથી, પણ પોષણ અને શુદ્ધતાનો પણ છે.

કાળો ગોળ: પોષક તત્વોનો ખજાનો

કાળો ગોળ શેરડીના રસમાંથી બને છે અને તેને બનાવવાની પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે કુદરતી હોય છે.

• બનાવવાની રીત: શેરડીના રસને કોઈ પણ કેમિકલ વગર ભઠ્ઠી પર ત્યાં સુધી ગરમ કરવામાં આવે છે જ્યાં સુધી તેનો રંગ ઘટ્ટ ભૂરો અથવા કાળો ન થઈ જાય.
• ફાયદા: આ પ્રક્રિયામાં શેરડીમાં રહેલા કુદરતી ‘મોલાસીસ’ જળવાઈ રહે છે, જેના કારણે તેમાં આયર્ન, કેલ્શિયમ અને પોટેશિયમ જેવા ખનિજો ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. એનિમિયા (લોહીની કમી) ધરાવતા લોકો માટે કાળો ગોળ વરદાન સમાન છે.

પીળો ગોળ: દેખાવમાં સારો પણ ગુણમાં અધૂરો?

બજારમાં મળતો ચમકતો પીળો ગોળ દેખાવમાં આકર્ષક લાગે છે, પરંતુ તેની પાછળનું સત્ય અલગ છે.

• બનાવવાની રીત: ગોળનો રંગ હળવો અને ટેક્સચર સુવાળું બનાવવા માટે અવારનવાર ‘હાઈડ્રોસ’ (સોડિયમ હાઈડ્રોસલ્ફાઈટ) જેવા કેમિકલ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
• ગેરફાયદા: કેમિકલ પ્રોસેસિંગને કારણે ગોળમાં રહેલા કુદરતી મિનરલ્સ નાશ પામે છે. આ કેમિકલ્સને કારણે એલર્જી કે પેટની સમસ્યાઓ થવાનું જોખમ પણ રહે છે.

તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે કયો ગોળ શ્રેષ્ઠ?

હેલ્થ એક્સપર્ટ્સના મતે, કાળો ગોળ (Natural Jaggery) સૌથી શ્રેષ્ઠ છે. તેના ફાયદા નીચે મુજબ છે:

• રોગપ્રતિકારક શક્તિ: તે શરીરની ઇમ્યુનિટી વધારે છે.
• પાચન અને લોહી: પાચનતંત્ર સુધારે છે અને લોહી શુદ્ધ કરવામાં મદદ કરે છે.
• ત્વચા: કુદરતી રીતે ત્વચામાં નિખાર લાવે છે અને થાક દૂર કરે છે.

ગોળ ભલે કુદરતી હોય, પણ તે ખાંડનું જ એક સ્વરૂપ છે. તેથી તેનું સેવન મર્યાદિત માત્રામાં કરવું જોઈએ. ખાસ કરીને ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ ગોળ ખાતા પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે.