ટોપ ન્યૂઝટ્રેન્ડિંગનેશનલવર્લ્ડ

બ્રિક્સમાં સામેલ થવા માટે પાકિસ્તાનના હવાતિયા, ચીન-રશિયાની ભલામણ પણ કામમાં ન આવી

Pakistan BRICS Membership: પાકિસ્તાને વર્ષ 2023માં જ BRICSમાં સંપૂર્ણ સભ્યપદ મેળવવા માટે ઔપચારિક અરજી કરી હતી, પરંતુ ત્યારબાદ સંગઠનમાં મોટો વિસ્તાર થયો હોવા છતાં ઇસ્લામાબાદને હજી પ્રવેશ મળી શક્યો નથી. ઈજિપ્ત, ઇથિઓપિયા, ઈરાન અને સંયુક્ત અરબ અમીરાત સહિત અનેક દેશોને BRICSના વિસ્તૃત માળખામાં સ્થાન મળ્યું, છતાં પાકિસ્તાનની અરજી અટવાયેલી છે. ચીન અને રશિયાનો ટેકો હોવા છતાં ભારતનું વલણ તેની સભ્યતાની રાહમાં સૌથી મોટી રાજદ્વારી અડચણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.

આર્થિક સંકટ વચ્ચે BRICS તરફ પાકિસ્તાનની નજર

પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા લાંબા સમયથી દબાણ હેઠળ છે. દેશ વિદેશી દેવું, ઓછો વિકાસદર અને IMF તેમજ વર્લ્ડ બેંક જેવી સંસ્થાઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે નવા વિકલ્પો શોધી રહ્યો છે.

આ જ કારણસર પાકિસ્તાન BRICSને માત્ર રાજકીય મંચ નહીં, પરંતુ આર્થિક વિકલ્પ તરીકે પણ જોઈ રહ્યું છે. BRICS સમર્થિત ન્યૂ ડેવલપમેન્ટ બેંક (NDB) સાથે જોડાણ વધારી પાકિસ્તાન વૈકલ્પિક નાણાકીય સ્ત્રોતો સુધી પહોંચ બનાવવા ઈચ્છે છે.

પાકિસ્તાની આર્થિક આંકડા મુજબ દેશનો GDP વૃદ્ધિદર આશરે 3.70 ટકા આસપાસ નોંધાયો છે. આ પરિસ્થિતિમાં BRICSમાં પ્રવેશથી વિદેશી રોકાણ, વિકાસ ફંડ અને નવા વેપારી ભાગીદારો સુધી પહોંચ વધવાની ઇસ્લામાબાદને આશા છે.

ગ્લોબલ સાઉથમાં BRICSનું વધતું મહત્વ

BRICS હવે માત્ર પાંચ દેશોના મર્યાદિત જૂથથી આગળ વધી ગ્લોબલ સાઉથના સૌથી અસરકારક બહુપક્ષીય મંચોમાંનું એક બની ગયું છે.

વિસ્તાર બાદ BRICS દેશો મળીને વિશ્વની ખૂબ મોટી વસ્તી અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રનો નોંધપાત્ર હિસ્સો પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. વિકાસશીલ દેશો માટે પશ્ચિમ-કેન્દ્રિત નાણાકીય અને રાજકીય વ્યવસ્થાના વિકલ્પરૂપે BRICSનું મહત્વ સતત વધી રહ્યું છે.

આ જ કારણસર પાકિસ્તાન માટે BRICSમાં પ્રવેશ માત્ર પ્રતિષ્ઠાનો પ્રશ્ન નહીં, પરંતુ લાંબા ગાળાની આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાત બની ગયો છે.

BRICSમાં ભારતનો વધતો આર્થિક પ્રભાવ

બીજી તરફ BRICS દેશો સાથે ભારતનો વેપાર ઝડપથી વધી રહ્યો છે. ભારતનો નિકાસ વેપાર વધતા નવી દિલ્હીની આર્થિક અને રાજદ્વારી અસર પણ મજબૂત થઈ છે.

આજે BRICSના વિસ્તૃત માળખામાં ભારત માત્ર સ્થાપક સભ્ય જ નહીં, પરંતુ ગ્લોબલ સાઉથની રાજનીતિ, સપ્લાય ચેન, વિકાસ અને વૈશ્વિક આર્થિક સુધારાઓ અંગે મહત્વપૂર્ણ અવાજ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.

એવામાં કોઈ નવા દેશના પ્રવેશ અંગે ભારતનું વલણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

રશિયા પાસે પાકિસ્તાને માગ્યો હતો ટેકો

નવેમ્બર 2023માં પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયે જાહેર કર્યું હતું કે દેશે BRICSમાં જોડાવા માટે ઔપચારિક અરજી કરી છે.

તે સમયે પાકિસ્તાને દલીલ કરી હતી કે BRICS વિકાસશીલ દેશો માટે મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ છે અને પાકિસ્તાન તેમાં જોડાઈને બહુપક્ષીય સહકાર વધુ મજબૂત કરી શકે છે.

રશિયામાં પાકિસ્તાનના રાજદૂતે પણ જણાવ્યું હતું કે ઇસ્લામાબાદ સભ્ય દેશો પાસેથી સમર્થન મેળવવા સતત સંપર્કમાં છે અને રશિયાને ખાસ સહયોગ માટે વિનંતી કરવામાં આવી છે.

ભારતનું વલણ કેમ નિર્ણાયક?

પાકિસ્તાન માટે સૌથી મોટી મુશ્કેલી BRICSની સર્વસંમતિ આધારિત પ્રવેશ વ્યવસ્થા છે. કોઈ નવા દેશને સંપૂર્ણ સભ્ય અથવા ભાગીદારનો દરજ્જો આપવા માટે હાલના સભ્યો વચ્ચે વ્યાપક સહમતિ જરૂરી હોય છે.

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વર્ષોથી આતંકવાદ, સરહદી તણાવ અને સુરક્ષાને લઈને ગંભીર મતભેદ રહ્યા છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં નવી દિલ્હી પાકિસ્તાનની સભ્યતા અંગે સાવધ વલણ ધરાવે છે.

ચીન અને રશિયા પાકિસ્તાન પ્રત્યે વધુ અનુકૂળ હોવા છતાં ભારતની સંમતિ વિના તેની એન્ટ્રી સરળ નથી.

2024 બાદ BRICSનો મોટો વિસ્તાર

BRICSની શરૂઆત બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકા સાથે થઈ હતી. ત્યારબાદ સંગઠનનો વ્યાપ સતત વધ્યો.

ઈજિપ્ત, ઇથિઓપિયા, ઈરાન અને UAE સહિતના દેશો નવા સભ્યો તરીકે જોડાયા, જ્યારે પછી ઇન્ડોનેશિયા પણ સંગઠનમાં સામેલ થયું. ઉપરાંત બેલારૂસ, બોલિવિયા, કઝાકિસ્તાન, ક્યુબા, મલેશિયા, નાઇજીરિયા, થાઈલેન્ડ, યુગાન્ડા, ઉઝબેકિસ્તાન અને વિયેતનામ જેવા દેશોને ભાગીદાર દેશોના માળખામાં સ્થાન મળ્યું છે.

દિલ્હી સમિટ વચ્ચે પાકિસ્તાનની અરજી ફરી ચર્ચામાં

ભારત 12 અને 13 સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે 18મી BRICS શિખર પરિષદનું આયોજન કરી રહ્યું છે. 2026માં BRICSને 20 વર્ષ પૂર્ણ થઈ રહ્યા છે અને ભારત ચોથી વખત તેની અધ્યક્ષતા સંભાળી રહ્યું છે.

આવા સમયે પાકિસ્તાનની સભ્યતાનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. ઇસ્લામાબાદ માટે BRICS આર્થિક રાહત અને વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મની તક છે, પરંતુ ભારત-પાકિસ્તાનના તણાવપૂર્ણ સંબંધોને જોતા તેની રાહ હજુ સહેલી દેખાતી નથી.

ચીન અને રશિયાનો ટેકો હોવા છતાં, પાકિસ્તાન માટે BRICSનો દરવાજો ત્યારે જ ખુલી શકે જ્યારે ભારત સહિતના સભ્ય દેશો વચ્ચે જરૂરી રાજદ્વારી સહમતિ ઊભી થાય.

આ પણ વાંચો: એશિયા કપની સેમિફાઈનલ હારી જતાં પાકિસ્તાની કપ્તાન ફાતિમા રડવા લાગી

Back to top button