ઇઝરાયેલની ચૂંટણીમાં ત્રિશંકુ વિધાનસભા જેવી સ્થિતિ! નેતન્યાહૂની સત્તા જોખમમાં, 19 બેઠકો સાથે અરબ પક્ષો બનશે ‘કિંગમેકર’?

તેલ અવીવ: ઇઝરાયેલની 120 બેઠકો ધરાવતી સંસદ ‘કેનેસેટ’ની ચૂંટણીનાં સામે આવી રહેલાં પરિણામોએ દેશના રાજકારણમાં ભારે સસ્પેન્સ સર્જ્યું છે. વર્તમાન વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂના નેતૃત્વ હેઠળના જમણેરી ગઠબંધન અને વિપક્ષી ગઠબંધન વચ્ચે કાંટાની ટક્કર જોવા મળી રહી છે. આપેલી માહિતી અનુસાર, 89.8 ટકા મતોની ગણતરી બાદ નેતન્યાહૂના ગઠબંધનને 53 બેઠકો મળતી દેખાઈ રહી છે, જ્યારે મુખ્ય વિપક્ષી નેતા ગાદી આઇઝનકોટના ‘યાશાર’ પક્ષના નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધનને 48 બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે. બીજી તરફ, અરબ પક્ષોને મળેલી 19 બેઠકોને કારણે સરકાર રચવાનું ગણિત વધુ રસપ્રદ બની ગયું છે.

ઇઝરાયેલમાં સરકાર બનાવવા માટે 120માંથી ઓછામાં ઓછી 61 બેઠકોનું સમર્થન જરૂરી છે. બંને મુખ્ય ગઠબંધનો બહુમતીના આંકડાથી દૂર હોવાથી હવે સરકાર કોની બનશે અને વડાપ્રધાનપદે કોણ રહેશે તે અંગે અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે.

19 બેઠકો સાથે અરબ પક્ષો બન્યા ‘કિંગમેકર’

આ ચૂંટણીમાં અરબ નાગરિકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા પક્ષોનું પ્રદર્શન મહત્ત્વપૂર્ણ બનીને સામે આવ્યું છે. આપેલી માહિતી મુજબ, ‘જોઇન્ટ લિસ્ટ’ અને ‘રામ’ પક્ષોને મળીને કુલ 19 બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે. આ સંખ્યા તેમને સરકાર રચવાની પ્રક્રિયામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવવાની તક આપી શકે છે.

જો વિપક્ષી ગઠબંધન અરબ પક્ષોનું સમર્થન મેળવવામાં સફળ થાય, તો તે બહુમતીના આંકડા સુધી પહોંચી શકે છે. જોકે, આ માટે પક્ષો વચ્ચે સમજૂતી અને સરકારની રચના અંગે સહમતી જરૂરી રહેશે.

અરબ પક્ષોનું સમર્થન કોને મળે છે તેના પર ઇઝરાયેલની આગામી સરકારનું ભાવિ નિર્ભર રહી શકે છે. તેથી ચૂંટણીનાં અંતિમ પરિણામો સાથે હવે ગઠબંધન માટેની રાજકીય વાટાઘાટો પર પણ સૌની નજર રહેશે.

નેતન્યાહૂની લિકુડ પાર્ટી સૌથી આગળ, છતાં બહુમતીથી દૂર

મતગણતરીના પ્રારંભિક તબક્કામાં વિપક્ષી ગઠબંધન આગળ હોવાનું એક્ઝિટ પોલમાં દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. જોકે, મતગણતરી આગળ વધતાં નેતન્યાહૂની લિકુડ પાર્ટી અને તેમના ગઠબંધનનું પ્રદર્શન મજબૂત બન્યું હોવાનું આપેલી માહિતીમાં જણાવાયું છે.

પક્ષવાર સંભવિત બેઠકોના આંકડા મુજબ:

• લિકુડ: નેતન્યાહૂની પાર્ટીને 26 બેઠકો મળવાનો અંદાજ.
• યાશાર: ગાદી આઇઝનકોટના પક્ષને 21 બેઠકો મળવાની સંભાવના.
• બીયાચાદ: નાફ્તાલી બેનેટના પક્ષને આશરે 12 બેઠકોનો અંદાજ.
• જોઇન્ટ લિસ્ટ: અરબ પક્ષોના આ ગઠબંધનને આશરે 12 બેઠકો મળવાનો અંદાજ.
• અન્ય પક્ષો: ધ ડેમોક્રેટ્સ, ઓત્ઝમા યેહુદિત, શાસ, યુનાઇટેડ તોરાહ જ્યુડેઇઝમ, રામ અને ઇઝરાયેલ બેઇતેનૂ જેવા પક્ષોને આશરે 7થી 8 બેઠકો મળવાની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે.
• રિલિજિયસ ઝાયોનિઝમ: સ્મોટ્રિચના પક્ષને આશરે 6 બેઠકો મળવાનો અંદાજ.

આ આંકડા પ્રારંભિક વલણો પર આધારિત છે. અંતિમ પરિણામો જાહેર થયા બાદ પક્ષવાર બેઠકોની સંખ્યામાં ફેરફાર થઈ શકે છે.

એક્ઝિટ પોલ અને મતગણતરીનાં વલણોમાં તફાવત

ચૂંટણી પૂર્ણ થયા બાદ મંગળવારે રાત્રે વિવિધ મીડિયા સંસ્થાઓ દ્વારા જાહેર કરાયેલા એક્ઝિટ પોલમાં ગાદી આઇઝનકોટના ગઠબંધનને આગળ દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. જોકે, બુધવારે મતગણતરી આગળ વધતાં ચિત્ર બદલાતું જોવા મળ્યું હતું.

આથી એક્ઝિટ પોલના અંદાજો અને વાસ્તવિક મતગણતરીનાં વલણો વચ્ચે તફાવત સામે આવ્યો છે. જોકે, એક્ઝિટ પોલ અંતિમ પરિણામ નથી હોતા અને બાકી મતોની ગણતરી પૂર્ણ થયા બાદ જ ચૂંટણીનું સાચું ચિત્ર સ્પષ્ટ થાય છે.

બાકી મતોને કારણે અંતિમ પરિણામમાં વિલંબ

ચૂંટણીનાં અંતિમ પરિણામો જાહેર થવામાં વિલંબનું એક મુખ્ય કારણ બાકી રહેલા ‘ડબલ એન્વલપ’ મતોની ગણતરી હોવાનું જણાવાયું છે. આ પ્રકારના મતમાં સૈનિકો, જેલમાં રહેલા મતદારો, વિદેશમાં તૈનાત રાજદૂતો અને અન્ય પાત્ર મતદારોના મતનો સમાવેશ થઈ શકે છે.

આપેલી માહિતી અનુસાર, આશરે 4.3થી 4.8 લાખ મતોની ગણતરી બાકી હોવાનું જણાવાયું છે. આ મતોની ગણતરી પૂર્ણ થયા બાદ પક્ષોની બેઠકોમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. સત્તાવાર અંતિમ પરિણામો જાહેર થયા પછી જ કયા પક્ષને કેટલી બેઠકો મળી અને સરકાર રચવા માટે કોની પાસે પૂરતું સમર્થન છે તે સ્પષ્ટ થશે.

હવે કોની બનશે સરકાર?

ઇઝરાયેલની ચૂંટણીમાં કોઈપણ મુખ્ય ગઠબંધનને સ્પષ્ટ બહુમતી મળતી ન દેખાતાં સરકાર રચવાનું સમીકરણ જટિલ બન્યું છે. નેતન્યાહૂ માટે પોતાની સત્તા જાળવી રાખવા અન્ય પક્ષોનું સમર્થન મેળવવું મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે. બીજી તરફ, વિપક્ષી ગઠબંધન પણ અરબ પક્ષો સહિતના સંભવિત સહયોગીઓ સાથે મળીને બહુમતી સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.

હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે 61 બેઠકોનો જાદુઈ આંકડો કોણ પાર કરશે? અરબ પક્ષોનું સમર્થન, નાના પક્ષોની ભૂમિકા અને ગઠબંધન માટેની વાટાઘાટો ઇઝરાયેલની આગામી સરકારનું ભાવિ નક્કી કરવામાં નિર્ણાયક બની શકે છે.

આ પણ વાંચો: હવે ઘરે બેઠા મોકલી શકશો પાર્સલ! રેલવે શરૂ કરશે ડોર-ટુ-ડોર સેવા, અમદાવાદ સહિત 8 શહેરોમાં મળશે સુવિધા