સાપ વારંવાર કેમ બહાર કાઢે છે પોતાની જીભ? કારણ જાણીને તમે પણ ચોંકી જશો
Snake Science: શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે સાપ પોતાની જીભ વારંવાર બહાર કેમ કાઢે છે? સામાન્ય રીતે લોકોને એવું લાગે છે કે સાપ કોઈને ડરાવવા માટે અથવા તો ગુસ્સામાં આવીને આવું કરતો હશે. પરંતુ વિજ્ઞાનનું કહેવું છે કે સાપનું વારંવાર જીભ બહાર કાઢવું એ તેની કોઈ આદત કે શોખ નથી, પરંતુ તેની જીવવાની મજબૂરી અને શિકાર કરવાની સૌથી મોટી તાકાત છે. વાસ્તવમાં સાપની જોવાની અને સાંભળવાની ક્ષમતા ખૂબ જ નબળી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં તેઓ આજુબાજુની દુનિયાને સમજવા, પોતાના શિકારને શોધવા અને જોખમોથી બચવા માટે જીભનો ઉપયોગ કરે છે. આ જીભ તેમના માટે એક ખાસ પ્રકારના સેન્સર ગાઇડ તરીકે કામ કરે છે.
કેવી રીતે કામ કરે છે સાપની જીભ?
જ્યારે સાપ પોતાની જીભ બહાર કાઢે છે, ત્યારે હવામાં રહેલા સૂક્ષ્મ કણો (પાર્ટિકલ્સ) તેની જીભ પર ચોંટી જાય છે. આ પછી જ્યારે તે જીભને પાછી મોંની અંદર લઈ જાય છે, ત્યારે આ કણો તેના મોંના ઉપરના ભાગમાં (તાળવે) આવેલા એક ખાસ અંગ સાથે અથડાય છે. વિજ્ઞાનની ભાષામાં આ હિસ્સાને ‘જેકોબસન્સ ઓર્ગન’ (Jacobson’s Organ) અથવા ‘વોમેરોનાસલ ઓર્ગન’ કહેવામાં આવે છે.
આ ઓર્ગન જીભ પર ચોંટેલા કણોનું વિશ્લેષણ (એનાલાઈઝ) કરીને સાપના મગજને સીધો સિગ્નલ મોકલે છે. આ સિગ્નલના આધારે સાપના મગજને તરત જ ખબર પડી જાય છે કે તેની આસપાસ કોઈ શિકાર છે, કોઈ મોટો દુશ્મન છે કે પછી આગળ વધવામાં કોઈ અવરોધ છે.
બે ભાગમાં વહેંચાયેલી જીભનું રહસ્ય
જો તમે ક્યારેય ધ્યાનથી જોયું હોય તો સાપની જીભ આગળથી બે ભાગમાં વહેંચાયેલી હોય છે, જેને ‘ફોર્ક્ડ ટંગ’ (Forked Tongue) કહેવામાં આવે છે. આ બે ભાગમાં વહેંચાયેલી જીભ પાછળ પણ એક રસપ્રદ વૈજ્ઞાનિક કારણ છે. જેમ માણસોને બે કાન હોય છે જેનાથી ખબર પડે છે કે અવાજ કઈ દિશામાંથી આવી રહ્યો છે, બરાબર તેવી જ રીતે સાપની આ જીભ તેને દિશા નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે.
જો સાપની જીભના જમણા ભાગ પર હવામાંથી વધુ કણો ચોંટે છે, તો સાપ તરત જ સમજી જાય છે કે તેનો શિકાર કે ખોરાક જમણી તરફ છે. આ સેન્સિંગ પાવરના કારણે તેઓ અંધારામાં પણ સચોટ દિશા નક્કી કરી શકે છે.
જીભ નહીં તો સાપનું જીવન નહીં
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, સાપ પોતાની જીભની મદદથી જ સુંઘવાનું કામ કરે છે. તેમની પાસે માણસોની જેમ નાક નથી હોતું જેનાથી તેઓ હવામાં ફેલાયેલી ગંધને ઓળખી શકે. જો સાપ પોતાની જીભ બહાર ન કાઢે તો તેઓ એક પ્રકારે સાવ લાચાર અને અંધ બની જશે. જીભ વગર તેમને ન તો પોતાનો રસ્તો મળશે અને ન તો આસપાસ રહેલા કોઈ જોખમની જાણ થશે.
આ પણ વાંચોઃ Vastu Tips :શું તમે પણ જૂતા પહેરતી વખતે કરો છો આ 5 ભૂલો?
આ પણ વાંચોઃ ChatGPT ને માત્ર 100 શબ્દો લખવા માટે જોઈએ છે 1 બોટલ પાણી, AI ના કારણે સર્જાશે જળ સંકટ!
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
