અમદાવાદમાં થયેલી વિમાન દુર્ઘટના પહેલા શું થયું હતું? છેલ્લી ઘડીએ પાયલટ વચ્ચે શું વાતચીત થઈ હતી? તપાસ રિપોર્ટ સામે આવ્યો

નવી દિલ્હી, 12 જૂલાઈ 2025: અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટનાના એક મહિના પછી, એરક્રાફ્ટ એક્સિડેન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો (AAIB) એ પ્રાથમિક તપાસ રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે. AAIB અનુસાર, એર ઇન્ડિયાના બોઇંગ 787-8 વિમાનના એન્જિન ફ્યુઅલ કંટ્રોલ સ્વીચો ટેકઓફ થયાની થોડીક સેકન્ડ પછી બંધ થઈ ગઈ હતી. એક પાઇલટે બીજાને પૂછ્યું કે તેણે ફ્લાઇટ કેમ બંધ કરી, જ્યારે બીજાએ જવાબ આપ્યો કે તેણે આવું નથી કર્યું. AAIB એ આ ઘટના પર 15 પાનાનો રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે, જે વિમાન ટેકઓફ થયાના લગભગ 30 સેકન્ડ પછી બન્યો હતો. આમાં, AAIB એ જણાવ્યું છે કે ફ્યુઅલ કંટ્રોલ સ્વીચો પાછળથી ચાલુ કરવામાં આવી હતી, પરંતુ એક એન્જિનમાં ઓછી ગતિને કારણે અકસ્માત અટકાવી શકાયો ન હતો.

અકસ્માત પહેલા શું થયું હતું?

દુ:ખદ અકસ્માતના એક મહિના પછી પ્રાથમિક અહેવાલ બહાર પાડતા, AAIB એ જણાવ્યું હતું કે વિમાનના એર/ગ્રાઉન્ડ સેન્સર 08:08:39 UTC વાગ્યે ટેક-ઓફને અનુરૂપ, એર મોડમાં ગયા હતા. વિમાનના એડવાન્સ્ડ એરબોર્ન ફ્લાઇટ રેકોર્ડર (EAFR) ને ટાંકીને, અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “વિમાન લગભગ 08:08:42 UTC વાગ્યે 180 નોટ્સ IAS ની મહત્તમ રેકોર્ડ કરેલી એરસ્પીડ પ્રાપ્ત કરી અને તે પછી તરત જ એન્જિન 1 અને એન્જિન 2 ફ્યુઅલ કટઓફ સ્વીચો 01 સેકન્ડના સમય અંતરાલ સાથે એક પછી એક રનથી કટઓફ સ્થિતિમાં બદલાઈ ગઈ.” અહેવાલ મુજબ, એન્જિન N1 અને N2 ની ટેક-ઓફ વેલ્યુ ઘટવા લાગી કારણ કે તેમનો ઇંધણ પુરવઠો બંધ થઈ ગયો. “કોકપીટ વૉઇસ રેકોર્ડિંગમાં, એક પાઇલટ બીજાને પૂછતા સંભળાય છે કે તેણે કેમ કટ-ઓફ કર્યો. બીજા પાઇલટે જવાબ આપ્યો કે તેણે આવું કર્યું નથી,” એમ અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

અકસ્માતની વિગતો આપતા, AAIB એ જણાવ્યું હતું કે, એરપોર્ટ પરથી મેળવેલા CCTV ફૂટેજમાં ટેકઓફ પછી તરત જ પ્રારંભિક ચઢાણ દરમિયાન રેમ એર ટર્બાઇન (RAT) તૈનાત થતું જોવા મળ્યું હતું. “ઉડાન માર્ગની આસપાસ કોઈ નોંધપાત્ર પક્ષીની ગતિવિધિ જોવા મળી ન હતી. એરપોર્ટની દિવાલ પાર કરતા પહેલા વિમાન ઊંચાઈ ગુમાવવાનું શરૂ કર્યું,” અહેવાલમાં જણાવાયું છે. EAFR અનુસાર, એન્જિન 1 નું ફ્યુઅલ કટ-ઓફ સ્વીચ લગભગ 08:08:52 UTC વાગ્યે CUTOFF થી RUN માં બદલાઈ ગયું. ત્યારબાદ, 08:08:56 UTC વાગ્યે, એન્જિન 2 નું ફ્યુઅલ કટ-ઓફ સ્વીચ પણ CUTOFF થી RUN માં બદલાઈ ગયું હતું.

આ પ્રાથમિક રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, “બંને એન્જિનમાં EGT (એક્ઝોસ્ટ ગેસનું તાપમાન) વધતું જોવા મળ્યું, જે ફરીથી ઇગ્નીશન સૂચવે છે. એન્જિન 1 નું કોર ડિલેરેશન બંધ થયું, ઉલટાવ્યું અને ફરીથી ઇગ્નીટ થયું. એન્જિન 2 ફરીથી ઇગ્નીટ થવામાં સક્ષમ હતું, પરંતુ કોર સ્પીડ ડિલેરેશન રોકી શક્યું નહીં અને કોર સ્પીડ એક્સિલરેશન અને ફરીથી ઇગ્નીશન વધારવા માટે વારંવાર ઇંધણ ફરીથી દાખલ કર્યું. EAFR રેકોર્ડિંગ 08:09:11 UTC પર બંધ થયું. લગભગ 08:09:05 UTC પર, એક પાઇલટે ‘મેડે મેડે મેડે’ ટ્રાન્સમિટ કર્યું અને જ્યારે એર ટ્રાફિક કંટ્રોલર (ATCO) એ કોલ સાઇન વિશે પૂછપરછ કરી, ત્યારે કોઈ પ્રતિભાવ મળ્યો નહીં, પરંતુ ATCO એ એરપોર્ટ સીમાની બહાર વિમાન ક્રેશનું અવલોકન કર્યું અને કટોકટી પ્રતિભાવ સક્રિય કર્યો.”

તપાસનો સંપૂર્ણ રિપોર્ટ જાણવા માટે અહીં ક્લિક કરો: 

વિમાન દુર્ઘટના સાથે જોડાયેલી મહત્ત્વની વાતો

• • ટેકઓફ થયાની થોડી જ સેકન્ડ પછી બંને એન્જિન હવામાં બંધ થઈ ગયા હતા. ફ્યુઅલ કટઓફ સ્વીચો એક પછી એક RUN થી CUTOFF માં બદલાઈ ગઈ હતી.
  • કોકપીટ ઓડિયો પુષ્ટિ કરે છે કે એક પાઇલટે પૂછ્યું, “તમે કટઓફ કેમ બંધ કર્યું”, બીજાએ જવાબ આપ્યો, “મેં નથી કર્યું”.
  • RAT (રેમ એર ટર્બાઇન) ચાલુ થયું, જે સંપૂર્ણ પાવર લોસ સૂચવે છે, જે CCTV કેમેરામાં કેદ થયું છે.
  • એન્જિનને ફરીથી શરૂ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો, એન્જિન 1 માં સુધારાના સંકેતો દર્શાવ્યા પરંતુ એન્જિન 2 ટકી શક્યું નહીં.
  • રનવેથી 0.9 નોટિકલ માઇલ દૂર હોસ્ટેલ નજીક ક્રેશ થતાં પહેલાં વિમાન ફક્ત 32 સેકન્ડ માટે હવામાં હતું.
  • થ્રસ્ટ લિવર નિષ્ક્રિય સ્થિતિમાં મળી આવ્યા હતા, પરંતુ બ્લેક બોક્સ દર્શાવે છે કે ટેકઓફ થ્રસ્ટ હજુ પણ સક્રિય હતો, જે ડિસ્કનેક્ટ/નિષ્ફળતા દર્શાવે છે.
  • પરીક્ષણમાં ઇંધણ સ્વચ્છ જોવા મળ્યું હતું, જેનો અર્થ છે કે રિફ્યુઅલિંગ સ્ત્રોતોમાંથી કોઈ દૂષણ નહોતું.
  • ટેકઓફ માટે ફ્લૅપ સેટિંગ્સ (5°) અને ગિયર (ડાઉન) સામાન્ય હતા.
  • કોઈ પક્ષીની ગતિવિધિ કે હવામાનશાસ્ત્રની સમસ્યા નહોતી. અકસ્માત સમયે આકાશ સ્વચ્છ હતું, સારી દૃશ્યતા હતી અને હળવો પવન હતો.
  • પાયલોટની લાયકાત સ્પષ્ટ હતી. બંને તબીબી રીતે સ્વસ્થ હતા અને સારી રીતે આરામ કરી ચૂક્યા હતા અને તેમને વિમાનનો પૂરતો અનુભવ હતો.
  • તોડફોડના કોઈ તાત્કાલિક પુરાવા મળ્યા ન હતા, પરંતુ સંભવિત ફ્યુઅલ સ્વિચ ખામી અંગે FAA દ્વારા એક જાણીતી સલાહ આપવામાં આવી હતી. એર ઇન્ડિયા દ્વારા નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું ન હતું.
  • વિમાન વજન અને સંતુલન મર્યાદામાં હતું. બોર્ડ પર કોઈ ખતરનાક વસ્તુઓ નહોતી.

Air India stands in solidarity with the families and those affected by the AI171 accident. We continue to mourn the loss and are fully committed to providing support during this difficult time.

We acknowledge receipt of the preliminary report released by the Aircraft Accident…

— Air India (@airindia) July 11, 2025

તપાસ અહેવાલ પર એર ઇન્ડિયાએ શું કહ્યું?

અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટના અંગે AAIB ના પ્રારંભિક અહેવાલના પ્રકાશન પછી, એરલાઇને ઔપચારિક રીતે દસ્તાવેજ પ્રાપ્ત થયાની પુષ્ટિ કરી છે. X પર જારી કરાયેલા જાહેર નિવેદનમાં, એર ઇન્ડિયાએ AAIB અને અન્ય અધિકારીઓ સાથે સંપૂર્ણ સહયોગ કરવાની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. એરલાઇને કહ્યું, “અમે નુકસાન પર શોક વ્યક્ત કરીએ છીએ અને આ મુશ્કેલ સમયમાં સહાય પૂરી પાડવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છીએ. એર ઇન્ડિયા નિયમનકારો સહિત તમામ હિસ્સેદારો સાથે નજીકથી કામ કરી રહી છે.” જોકે, તપાસની વર્તમાન સ્થિતિને કારણે તેણે ચોક્કસ તારણો પર ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

આ પણ વાંચો: કચ્છ અને મુંબઇ વચ્ચેની મુસાફર ટ્રેન સુવિધા વધુ સજ્જ બનાવો, રેલવેમાં ક્યાં કરાઇ રજૂઆત?