સાઉદી અરેબિયાને અમેરિકા 5મી પેઢીના F-35 ફાઇટર જેટ આપશે, ભારત- ઈઝરાયલની વધી ચિંતા

પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન વ્હાઇટ હાઉસ પહોંચ્યા
સાઉદી પ્રિન્સને ગાર્ડ ઓફ ઓનર આપવામાં આવ્યું
ટ્રમ્પે હાથ મિલાવીને એમબીએસનું સ્વાગત કર્યું

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પુષ્ટિ કરી છે કે અમેરિકા સાઉદી અરેબિયાને F-35 ફાઇટર જેટ વેચશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ જેટ ઇઝરાયલને પૂરા પાડવામાં આવેલા જેટ જેવા જ હશે. સાઉદી અરેબિયાએ ઔપચારિક રીતે 48 F-35 જેટ ખરીદવાની વિનંતી કરી છે. આ સોદો પૂર્ણ થયા પછી મધ્ય પૂર્વમાં F-35ના એકમાત્ર ઓપરેટર તરીકે ઇઝરાયલનો દરજ્જો સમાપ્ત થઈ જશે. દરમિયાન સાઉદી અરેબિયા દ્વારા F-35 ફાઇટર જેટ ખરીદવાના સમાચાર ભારત માટે પણ ચિંતા પેદા કરી શકે છે કારણ કે પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે અગાઉ સંમત થયેલા સંરક્ષણ કરારને ધ્યાનમાં રાખીને, જેની વૈશ્વિક સ્તરે વ્યાપક ચર્ચા થઈ છે.

શું પાકિસ્તાનને સાઉદી અરેબિયાના F-35 થી ફાયદો થશે?

આ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન છે કારણ કે, તે સંરક્ષણ કરાર હેઠળ પાકિસ્તાન પર હુમલો સાઉદી અરેબિયા પર હુમલો માનવામાં આવશે. પરિણામે ચિંતા એ છે કે શું પાકિસ્તાન સાઉદી અરેબિયાના F-35 જેવા અદ્યતન શસ્ત્રોનો પરોક્ષ રીતે લાભ મેળવી શકે છે. અમેરિકા ખૂબ જ કડક નિયંત્રણો હેઠળ F-35 જેવા અત્યાધુનિક વિમાનોની નિકાસ કરે છે. તે ફક્ત વિશ્વસનીય દેશોને જ તે પૂરા પાડે છે અને આમાં અન્ય ભાગીદાર દેશોની સંમતિ, સુરક્ષા ગેરંટી, તાલીમ અને જાળવણી સંબંધિત કડક નિયમોનો સમાવેશ થાય છે. તેથી નિષ્ણાતો માને છે કે સાઉદી અરેબિયાને F-35 આપ્યા પછી તેમને બીજા દેશ ખાસ કરીને પાકિસ્તાન સાથે શેર કરવાની મંજૂરી આપવી એ એક મહત્વપૂર્ણ જોખમ હશે.

ટ્રમ્પે કહ્યું, “બંને અમારા નજીકના ભાગીદારો છે.” વ્હાઇટ હાઉસના ઓવલ ઓફિસમાં ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન સાથે બેઠેલા ટ્રમ્પને પૂછવામાં આવ્યું કે જ્યારે અમેરિકા ઇઝરાયલના લશ્કરી ફાયદાને જાળવી રાખવાની નીતિ અપનાવે છે ત્યારે સાઉદી અરેબિયાને F-35 આપવાનો નિર્ણય કેવી રીતે લેવામાં આવ્યો.

ટ્રમ્પે જવાબ આપ્યો કે ઇઝરાયલ અને સાઉદી અરેબિયા બંને અમેરિકાના “નજીકના ભાગીદાર” છે. તેમણે મજાકમાં ક્રાઉન પ્રિન્સને કહ્યું કે ઇઝરાયલ સાઉદી અરેબિયાને “ઓછી ક્ષમતાવાળા જેટ” આપવા માંગે છે, “પરંતુ મને નથી લાગતું કે તમે તેનાથી ખુશ થશો.” ટ્રમ્પે આગળ કહ્યું, “મને લાગે છે કે બંને દેશો પાસે શ્રેષ્ઠ ટેકનોલોજી હોવી જોઈએ. અમે એક સોદો કરવા જઈ રહ્યા છીએ. સાઉદી અરેબિયા F-35 ખરીદશે.”

શું F-35 સોદો ઇઝરાયલ-સાઉદી સામાન્યીકરણ સાથે જોડાયેલો છે?

મીડિયાએ ટ્રમ્પને પૂછ્યું કે શું આ શસ્ત્ર સોદો સાઉદી અરેબિયા અને ઇઝરાયલ વચ્ચેના સંબંધોને સામાન્ય બનાવવાની સંભવિત પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલો છે. ટ્રમ્પે સીધો જવાબ ટાળ્યો ફક્ત એટલું જ કહ્યું કે, “ઇઝરાયલ આ સોદા વિશે જાણે છે અને તેઓ ખૂબ ખુશ થશે.”

સાત વર્ષ પછી એમબીએસ વ્હાઇટ હાઉસ પહોંચ્યા

સાત વર્ષમાં ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાનની વ્હાઇટ હાઉસની આ પહેલી મુલાકાત હતી. સાઉથ લૉન પર તેમનું ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું જેમાં લશ્કરી ગાર્ડ ઓફ ઓનર, બંદૂકની સલામી અને અમેરિકન ફાઇટર જેટ દ્વારા ફ્લાયઓવરનો સમાવેશ થાય છે.

સાઉદી રોકાણ વધીને $1 ટ્રિલિયન થયું

મીટિંગ દરમિયાન MBS એ જાહેરાત કરી કે સાઉદી અરેબિયા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં તેના આયોજિત રોકાણને $600 બિલિયનથી વધારીને $1 ટ્રિલિયન કરશે. ટ્રમ્પે તરત જ જવાબ આપ્યો “સારું, મને તે ખૂબ ગમે છે.” જ્યારે પૂછવામાં આવ્યું કે તેલના નીચા ભાવ હોવા છતાં આટલા મોટા રોકાણો કેવી રીતે જાળવી રાખવામાં આવશે ત્યારે ક્રાઉન પ્રિન્સે કહ્યું કે આ સોદા – ખાસ કરીને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્ર સાથે સંબંધિત – સાઉદી અરેબિયાની લાંબા ગાળાની વિકાસ યોજનાઓનો ભાગ છે. મીટિંગ દરમિયાન ટ્રમ્પે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે તેમની વેપાર નીતિઓ અને રાજદ્વારીના સંયોજનથી વર્ષના અંત સુધીમાં $21 ટ્રિલિયન રોકાણ પ્રતિબદ્ધતાઓ પ્રાપ્ત થશે.