ફ્રાન્સમાં ‘બટાકા’નો વિરોધ: એક સમય એવો પણ હતો જ્યારે બટાકા પર લાગી ગઈ હતી પ્રતિબંધ

ફ્રાન્સ, 22 ફેબ્રુઆરી 2026:  આજે ફ્રેન્ચ ભોજનમાં બટાકા વગર કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે. ફ્રેન્ચ ફ્રાઈઝથી લઈને મેશ્ડ પોટેટો સુધી, બટાકા અનેક વાનગીઓનું મુખ્ય અંગ બની ચૂક્યા છે. પરંતુ એક સમય એવો પણ હતો જ્યારે Franceમાં બટાકાની ખેતી પર સત્તાવાર પ્રતિબંધ મૂકાયો હતો અને લોકો તેને શંકાની નજરે જોતા હતા.

બટાકાથી કેમ ડરતું હતું ફ્રાન્સ?

16મી સદીમાં અમેરિકા ખંડમાંથી બટાકા યુરોપમાં લાવવામાં આવ્યા. પરંતુ નવી અને અજાણી ખેતી હોવાથી લોકોમાં તેના વિશે ભય ફેલાયો. ખાસ કરીને 1748થી 1772 દરમિયાન ફ્રાન્સમાં બટાકા પ્રત્યે અવિશ્વાસ ચરમસીમાએ હતો.

ઘણા ફ્રેન્ચ નાગરિકો માનતા હતા કે બટાકા ખાવાથી કોઢ જેવી બીમારી ફેલાય છે. કારણ કે આ ફસલ જમીનની અંદર ઉગે છે, તેથી તેને ગંદકી અને રોગ સાથે જોડવામાં આવતી હતી. અજાણ ખાદ્યપદાર્થ હોવાને કારણે લોકોમાં અફવાઓ અને ગેરસમજો વધી.

ધાર્મિક કારણો પણ બન્યા અવરોધ

બાઇબલમાં બટાકાનો ઉલ્લેખ ન હોવાને કારણે કેટલાક પાદરીઓ અને ધાર્મિક વર્ગે દલીલ કરી કે આ ખાદ્યપદાર્થ ખ્રિસ્તી ભોજન માટે યોગ્ય નથી. જમીન નીચે ઉગતા હોવાને કારણે તેને ક્યારેક “શૈતાનનો ખોરાક” પણ કહેવાતો. પરિણામે ઘણા લોકો બટાકા માણસોને નહીં પરંતુ પશુઓને ખવડાવતા.

બટાકા પર કાનૂની પ્રતિબંધ

ભય અને ગેરસમજના કારણે 1748થી 1772 વચ્ચે ફ્રાન્સના કેટલાક વિસ્તારોમાં બટાકાની ખેતી પર સત્તાવાર પ્રતિબંધ મુકાયો. અધિકારીઓ માનતા હતા કે આ પાક સ્વાસ્થ્ય માટે નુકસાનકારક હોઈ શકે. આ ઘટના એ સમયની છે જ્યારે યુરોપમાં વારંવાર અકાળ અને ખાદ્યસંકટ જોવા મળતું હતું.

એક વ્યક્તિએ બદલી દેશની વિચારધારા

પરિસ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર લાવનાર હતા ફ્રેન્ચ ફાર્માસિસ્ટ અને કૃષિવિજ્ઞાની Antoine-Augustin Parmentier. તેમણે અકાળ દરમિયાન બટાકાની પોષકતા અને ઉપયોગિતાને ઓળખી.

સીધી ચર્ચા કરવાની બદલે તેમણે માનસિક કૌશલ્ય અપનાવ્યું. તેમણે બટાકાના ખેતરો વાવ્યા અને દિવસ દરમિયાન શાહી સૈનિકો દ્વારા તેની કડક સુરક્ષા કરાવી. આથી લોકોમાં ધારણા ઉભી થઈ કે બટાકા ખૂબ કિંમતી છે. રાત્રે સુરક્ષા હટાવી દેતા ગામલોકો બટાકા “ચોરી” કરવા લાગ્યા. થોડા સમયમાં જ લોકોએ તેને પોતાના ખેતરમાં ઉગાડવાનું શરૂ કર્યું.

આજે બટાકા ફ્રાન્સની ઓળખ

સમય જતા બટાકા Franceના ભોજનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયા. તેમણે અકાળ સામે લડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી અને આજે ફ્રેન્ચ ફ્રાઈઝ, ગ્રેટિન અને અન્ય અનેક વાનગીઓમાં બટાકાનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે.

એક સમયે શંકા અને ભયનો વિષય રહેલો બટાકો આજે વિશ્વભરમાં સૌથી વધુ લોકપ્રિય ખાદ્યપદાર્થોમાંનો એક બની ગયો છે.

આ પણ વાંચો : ગુજરાત કોંગ્રેસને મળી શકે છે નવા પ્રભારી, આ નેતાને કોંગ્રેસની કમાન સોંપાય તેવી શક્યતા