NATOસામે રશિયા: કોણ વધુ શક્તિશાળી? પરમાણુ બોમ્બથી લઈ સૈનિકો સુધીનો તુલનાત્મક અહેવાલ

મોસ્કો, 27 ઓક્ટોબર 2025: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં રશિયાની લશ્કરી શક્તિને ‘પેપર ટાઇગર’ કીધું હતું. શું અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિનો દાવો સાચો છે? જ્યારે તમે કાગળ પર રશિયા અને નાટો દેશોની શક્તિની તુલના કરો છો, ત્યારે પરિણામો આશ્ચર્યજનક હોય છે. રશિયા પાસે અન્ય કોઈપણ નાટો દેશ કરતાં વધુ લશ્કરી શક્તિ અને પરમાણુ બોમ્બ છે. હા, જ્યારે બધા નાટો દેશો એક સાથે આવે છે, ત્યારે રશિયા ચોક્કસપણે એક નબળું પક્ષ ધરાવે છે, પરંતુ તેમ છતાં રશિયા એટલું શક્તિશાળી છે કે છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી, નાટો દેશોએ ખુલ્લેઆમ યુક્રેનને ટેકો આપવાની હિંમત કરી નથી! નાટો દેશો રશિયા સાથે ફક્ત એક સુપરફિસિયલ યુદ્ધ લડી રહ્યા છે.
રશિયા પાસે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જેટલું લશ્કરી દળ છે અને અન્ય કોઈપણ નાટો સભ્ય કરતાં વધુ સૈનિકો છે, જેમાં આશરે 1.3 મિલિયન સૈનિકો છે, અને લાખો વધુ અનામત દળો છે. છતાં, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તેમને ‘પેપર ટાઇગર’ કહે છે. વાસ્તવિકતા એ છે કે રશિયાનું યુદ્ધ મશીન એટલું શક્તિશાળી છે કે નાટો હજુ પણ યુક્રેનમાં તેને ઘૂસી શક્યું નથી.
રશિયાની લશ્કરી શક્તિ યુરોપને કેમ પરેશાન કરી રહી છે?
પ્રાદેશિક સૈનિકો કોઈપણ લડાયક દળની કરોડરજ્જુ છે, પરંતુ પરમાણુ શસ્ત્રો વિરોધીઓને રોકવા માટે છે. પુતિન પાસે અન્ય કોઈપણ વૈશ્વિક શક્તિની તુલનામાં વિશ્વનો સૌથી મોટો પરમાણુ શસ્ત્રાગાર છે. ભૂમિ સૈન્યની દ્રષ્ટિએ, યુએસ પાસે આશરે 1.328 મિલિયન ભૂમિ સૈન્ય છે, જ્યારે રશિયા પાસે 1.320 મિલિયન ભૂમિ સૈન્ય છે. વધુમાં, રશિયા પાસે બે મિલિયનથી વધુ અનામત સૈન્ય છે, જેનો ઉપયોગ તે યુક્રેન યુદ્ધમાં ચાલુ રાખે છે. જો કે, જ્યારે બધા નાટો દેશોની તાકાતને જોડવામાં આવે છે, ત્યારે આ આંકડો 3.3 મિલિયન સૈનિકો સાથે રશિયા કરતાં વધી જાય છે.
![]()
જ્યારે સંરક્ષણ ખર્ચની વાત આવે છે, ત્યારે પશ્ચિમી દેશો, અથવા તો નાટો, સંપૂર્ણપણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પર નિર્ભર લાગે છે. આ જ કારણ છે કે તમે જોશો કે યુરોપ અમેરિકાના પગે ઝૂકી રહ્યું છે. એકલું યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ નાટોના કુલ સંરક્ષણ બજેટનો આશરે 70 ટકા હિસ્સો પૂરો પાડે છે, જે વાર્ષિક આશરે $860 બિલિયન જેટલું છે. યુરોપનો સંયુક્ત સંરક્ષણ ખર્ચ હવે $400 બિલિયનની નજીક પહોંચી ગયો છે, જેમાં પોલેન્ડ, એસ્ટોનિયા, લાતવિયા અને લિથુઆનિયા જેવા દેશો તેમના GDP ના 3% થી વધુ સંરક્ષણ માટે ફાળવે છે. પોલેન્ડે તેનું સંરક્ષણ બજેટ 4.2% અથવા $35 બિલિયન સુધી વધારી દીધું છે, જે તેને યુરોપની સૌથી ઝડપથી વિકસતી લશ્કરી શક્તિ બનાવે છે. યુકે પણ તેનું સંરક્ષણ બજેટ 2027 સુધીમાં GDP ના 2.5% અને 2035 સુધીમાં 5% સુધી વધારવાની યોજના પર કામ કરી રહ્યું છે. આમ, યુરોપીય દેશોએ રશિયા સામે ઝડપથી તેમની લશ્કરી તાકાત વધારવાનું શરૂ કરી દીધું છે, પરંતુ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વિના, યુરોપ પાસે આવનારા ઘણા વર્ષો સુધી રશિયા સાથે સ્પર્ધા કરવાની તાકાત રહેશે નહીં.
રશિયાનું લશ્કરી હાર્ડવેર શું છે?
અહેવાલો અનુસાર, રશિયા પાસે 4,699 વિમાનો છે, જેમાં લગભગ 3,000 ફાઇટર જેટ અને બોમ્બરનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, તેની પાસે 13,000 ટેન્ક, 1,700 થી વધુ લશ્કરી હેલિકોપ્ટર અને 600 થી વધુ યુદ્ધ જહાજો અને સબમરીન છે, જેમાં પરમાણુ મિસાઇલો છોડવામાં સક્ષમ પરમાણુ સંચાલિત સબમરીનનો પણ સમાવેશ થાય છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ રશિયાની વિશાળ લશ્કરી શક્તિથી ચિંતિત છે. તેથી જ તેઓ વારંવાર યુરોપિયન દેશોને નાટોમાં વધુ ભંડોળ આપવા વિનંતી કરે છે. જો કે, ઘણીવાર આર્થિક કટોકટીનો સામનો કરી રહેલા યુરોપિયન દેશો પાસે નાટો માટે ભંડોળનો અભાવ છે.
સંરક્ષણ ખર્ચની વાત કરીએ તો, છેલ્લા દસ વર્ષમાં કુલ યુરોપિયન સંરક્ષણ ખર્ચમાં આશરે $175 બિલિયનનો વધારો થયો હોવાનો અંદાજ છે. અને યુક્રેન પર રશિયન આક્રમણથી ખંડ પર શસ્ત્રોની સ્પર્ધામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ખાસ કરીને પોલેન્ડ રશિયા વિશે ખૂબ ચિંતિત છે અને તેણે ઝડપથી તેના સંરક્ષણ ખર્ચમાં વધારો કરવાનું શરૂ કર્યું છે. તે યુક્રેન અને રશિયાના કઠપૂતળી રાજ્ય, બેલારુસ સાથે સરહદો વહેંચે છે. પૂર્વી પોલેન્ડમાં ઘાતક રશિયન ડ્રોન પહેલેથી જ પડી રહ્યા છે, જે તેને પુતિન સામે ફ્રન્ટલાઈન બનાવે છે. પોલેન્ડની લશ્કરી શક્તિની વાત કરીએ તો, પોલેન્ડ પાસે 450 થી વધુ વિવિધ ફાઇટર જેટ, લગભગ 600 ટેન્ક, 200 થી વધુ હેલિકોપ્ટર અને 60 થી વધુ નૌકાદળના યુદ્ધ જહાજો અને સબમરીન છે.
યુક્રેનિયન યુદ્ધની આગમાં સળગી રહેલા રશિયન સૈનિકો
ધ સનના એક અહેવાલ મુજબ, યુક્રેનિયન યુદ્ધમાં અત્યાર સુધીમાં 110,000 રશિયન સૈનિકો માર્યા ગયા છે. વધુમાં, 11,000 થી વધુ રશિયન ટેન્કનો નાશ થયો છે. હજારો રશિયન સૈનિકો હજુ પણ યુક્રેન સાથે ફ્રન્ટ લાઇન પર લડી રહ્યા છે. જોકે, હજારો સૈનિકો ગુમાવવા છતાં, રશિયા યુદ્ધના કાદવમાં દબાયેલું છે. ઘણા નિષ્ણાતો આને રશિયા માટે વ્યૂહાત્મક નબળાઈ માને છે. ભૂતપૂર્વ યુએસ જનરલ બેન હોજેસના મતે, રશિયાની વાયુસેના, નૌકાદળ અને ભૂમિ સેના તેમની સાચી ક્ષમતાઓ દર્શાવવામાં નિષ્ફળ રહી છે. તેમ છતાં, વ્લાદિમીર પુતિને યુક્રેનને એક મહાન દેશભક્તિ યુદ્ધ, એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ ગણાવીને જનતાનો ટેકો જાળવી રાખ્યો છે. તેમના સમર્થકો ઇતિહાસનો ઉલ્લેખ કરે છે. અને ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે રશિયાએ પહેલા પણ દુશ્મનોને હરાવ્યા છે, ભારે જાનહાનિ સહન કરી છે, પછી ભલે તે નેપોલિયન હોય કે હિટલર. આ જ માનસિકતા આજે પણ રશિયાને યુદ્ધમાં રોકાયેલી રાખે છે.
એટલા માટે જ્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ રશિયાને “પેપર ટાઇગર” કહે છે, ત્યારે તેમનો દાવો વાહિયાત લાગે છે. અમેરિકન અધિકારીઓ પણ પોતે સંમત છે. ધ સન દ્વારા અહેવાલ કરાયેલા ભૂતપૂર્વ યુએસ જનરલ બેન હોજેસે કહ્યું, “હું એમ નહીં કહું કે રશિયા ‘પેપર ટાઇગર’ છે, પરંતુ તેમની પાસે ઘણી ખામીઓ અને નબળાઈઓ છે.” તેમનો દલીલ છે કે રશિયાના ત્રણ સશસ્ત્ર દળોમાં વ્યૂહાત્મક મોરચે સંકલન અને આયોજનનો અભાવ છે, જેના કારણે તેઓ હજુ પણ યુદ્ધમાં રોકાયેલા છે. પરંતુ તેમને ”પેપર ટાઇગર” કહેવાનું સંપૂર્ણપણે ખોટું હશે; તેનો અર્થ એ છે કે તમે તેમની ક્ષમતાઓને અવગણી રહ્યા છો અથવા ઓછો અંદાજ આપી રહ્યા છો.
રશિયાએ છેલ્લા બે દાયકામાં લાંબા અંતરના મિસાઇલ હુમલાઓ અને સાયબર યુદ્ધમાં નિપુણતા મેળવી છે. ગાઇલ્સ માને છે કે “રશિયાની તાકાત તેના કદ અને સ્થિતિસ્થાપકતામાં રહેલી છે, પરંતુ આજના યુગમાં, ચોકસાઇવાળા મિસાઇલો તેને પડકાર આપી શકે છે. તેનું વિશાળ કદ તેનો ફાયદો અને તેની નબળાઈ બંને છે. રશિયા માટે તેના વિશાળ પ્રદેશનો બચાવ કરવો ખૂબ મુશ્કેલ છે. આનો અર્થ એ છે કે ચોક્કસ આયોજનથી રશિયાને હરાવી શકાય છે. પરંતુ તે યુદ્ધ વિનાશક હશે, તે નિર્વિવાદ છે.”
આ પણ વાંચો:શેર નહીં, રોકેટ છે! આ મલ્ટિબેગર સ્ટોકે આજે ફરી મારી 20%ની અપર સર્કિટ, રોકાણકારો થયા માલામાલ












