National News : ભારત ઓડિશામાં તેના સૌથી મોટા વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ અનામતના નિર્માણ માટે ખાનગી રોકાણકારો શોધી રહ્યું છે. ચાર મિલિયન ટન ક્રૂડ ઓઇલ સ્ટોર કરવાની ક્ષમતા ધરાવતી આ સુવિધાનો ખર્ચ રૂ.8,571 કરોડ (આશરે 1.8 બિલિયન ડોલર) થવાનો અંદાજ છે. ચાંડીખોલમાં બાંધવામાં આવનારી આ પ્રસ્તાવિત સુવિધા દેશની હાલની વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ સંગ્રહ ક્ષમતાને 80 ટકા સુધી વધારશે.

સરકાર રૂ.5,142 કરોડ સુધીની ગ્રાન્ટ ઓફર કરી

ટેન્ડર દસ્તાવેજો અનુસાર, સરકાર રૂ.5,142 કરોડ (આશરે 1.42 બિલિયન ડોલર) સુધીની ગ્રાન્ટ ઓફર કરી રહી છે. આ કરાર સૌથી ઓછી ગ્રાન્ટની વિનંતી કરનાર બોલી લગાવનારને આપવામાં આવશે. કેન્દ્ર સરકાર વિશાખાપટ્ટનમમાં તેની હાલની વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ સંગ્રહ સુવિધાની લગભગ અડધી ક્ષમતા (524,000 ટન) ત્રણ વર્ષ માટે ભાડે આપવાની યોજના ધરાવે છે, જેમાં લીઝને વધુ ચાર વર્ષ માટે લંબાવવાનો વિકલ્પ છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બ્લોકેજને સંબોધતા

આ પગલાં એવા સમયે લેવામાં આવ્યા છે, જ્યારે પશ્ચિમ એશિયાના તેલ ઉત્પાદક દેશો તેમના પોતાના પ્રદેશોની બહાર તેમના ક્રૂડ ઓઇલ સ્ટોર કરવાના માર્ગો શોધી રહ્યા છે. ઈરાનમાં યુદ્ધને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા ઉર્જા પુરવઠામાં લાંબા સમય સુધી વિક્ષેપ ટાળવા માટે આ કરવામાં આવી રહ્યું છે. ગયા મહિને, સાઉદી અરેબિયાએ જાહેરાત કરી હતી કે, તે આવતા વર્ષથી સિંગાપોરમાં રોક ગુફાઓમાં તેલ સંગ્રહ કરવાનું શરૂ કરશે.

UAE પહેલાથી જ કેટલાક ક્રૂડ ઓઇલનો સંગ્રહ કરે છે

જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયામાં તેની પાસે પહેલેથી જ ક્રૂડ ઓઇલ સ્ટોરેજ સુવિધાઓ છે. સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), જે પહેલાથી જ ભારતના વ્યૂહાત્મક ભંડારમાં કેટલાક ક્રૂડ ઓઇલનો સંગ્રહ કરે છે, તેણે જૂનમાં ભારતમાં વધુ સ્ટોર કરવાની યોજના જાહેર કરી. દેશના વ્યૂહાત્મક ભંડારનું સંચાલન કરતી સરકારી કંપની, ઇન્ડિયન સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ્સ લિમિટેડ (ISPRL) એ ઓડિશા પ્રોજેક્ટ અને વિશાખાપટ્ટનમ સુવિધાના એક ભાગને લીઝ પર આપવા માટે અલગ ટેન્ડર જાહેર કર્યા છે. નવી સુવિધા માટે બિડ 26 ફેબ્રુઆરી, 2027 સુધીમાં સબમિટ કરવાની રહેશે, જ્યારે સ્ટોરેજ લીઝ માટેની અંતિમ તારીખ 1 ડિસેમ્બર, 2026 છે.

અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો

https://whatsapp.com/channel/0029VauCUMx6LwHmdrOBwa2X

40% પુરવઠો અટકાવી દેવામાં આવ્યો હતો

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અવરોધે ભારતની પુરવઠા પ્રણાલીમાં નબળાઈઓ છતી કરી છે, જેના કારણે ભારત તેના વ્યૂહાત્મક તેલ સ્ટોરેજને વિસ્તૃત કરવાના પ્રયાસોને વેગ આપવા માટે પ્રેરિત થયું છે. આ જળમાર્ગ અચાનક બંધ થવાથી ભારતના ક્રૂડ ઓઇલ પુરવઠાના આશરે 40% ભાગ ખોરવાઈ ગયો. આના કારણે રિફાઇનરીઓને વિશ્વભરમાંથી વૈકલ્પિક કાર્ગો શોધવાની ફરજ પડી, ઘણીવાર ઊંચા ભાવે. સરકારે ઓઇલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન (ONGC)ને મેંગલુરુમાં 1.75 મિલિયન ટન વ્યૂહાત્મક સંગ્રહ ક્ષમતા બનાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. રાજ્યની માલિકીની કંપનીએ જુલાઈમાં આ યોજનાને મંજૂરી આપી હતી.

2018થી પાઇપલાઇનમાં પ્રોજેક્ટ

ઓડિશાના ચાંડીખોલમાં સ્થિત, આ પ્રોજેક્ટ 2018 થી પાઇપલાઇનમાં છે. તે સમયે, કેબિનેટે બે વધુ વ્યૂહાત્મક અનામતના નિર્માણને મંજૂરી આપી હતી: ઓડિશામાં 4 મિલિયન ટન સુવિધા અને કર્ણાટકના પાદુરમાં 2.5 મિલિયન ટન પ્રોજેક્ટ. સરકાર પર નાણાકીય બોજ ઘટાડવા માટે, બંને પ્રોજેક્ટ જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી (PPP) મોડેલ હેઠળ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

ભારતના SPR કાર્યક્રમના બીજા તબક્કાનો ભાગ

તે ભારતના SPR (સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ) કાર્યક્રમના બીજા તબક્કાનો ભાગ છે. અગાઉ, વિશાખાપટ્ટનમ, મેંગલુરુ અને પાદુરમાં કુલ 5.03 મિલિયન ટનની ક્ષમતા ધરાવતી ત્રણ સુવિધાઓ બનાવવામાં આવી છે. છેલ્લા દાયકામાં પૂર્ણ થયેલી આ ત્રણ સુવિધાઓના નિર્માણમાં ₹૪,૦૯૮ કરોડનો ખર્ચ થયો છે. ખાનગી રોકાણકારોને આકર્ષવા માટે વાણિજ્યિક મોડેલને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં સરકારને ઘણા વર્ષો લાગ્યા. આ મોડેલ હેઠળ, સરકાર પ્રોજેક્ટ ખર્ચના ૬૦ ટકા સુધી ગ્રાન્ટ તરીકે પ્રદાન કરે છે. સફળ બોલી લગાવનારને “ડિઝાઇન, બિલ્ડ, ફાઇનાન્સ, ઓપરેટ અને ટ્રાન્સફર” મોડેલ હેઠળ વાણિજ્યિક અને વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ અનામત બનાવવાનું રહેશે.

આ પણ વાંચો : શેરબજારમાં નજીવી તેજી, 13 નવેમ્બરે કેવો રહેશે બજારનો મૂડ? નિફ્ટીના આ બે લેવલ પર રહેશે નજર