ટોપ ન્યૂઝટ્રેન્ડિંગનેશનલ

દિલ્હીનો આલીશાન મહેલ જ્યાં પીએમ મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ પુતિન મળશે

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ ભારતની મુલાકાત માટે ટૂંક સમયમાં દિલ્હી આવી રહ્યા છે. પુતિન હૈદરાબાદ હાઉસમાં પીએમ મોદીને મળશે. વડાપ્રધાન મોદી હૈદરાબાદ હાઉસમાં પુતિન અને તેમના પ્રતિનિધિમંડળ માટે ભોજનનું આયોજન પણ કરશે. હૈદરાબાદ હાઉસનો એક રસપ્રદ ઇતિહાસ છે. નિઝામના મહેલ તરીકેના તેના ભવ્ય મહેલથી લઈને પુતિન જેવા વૈશ્વિક નેતાઓ માટે રાજદ્વારી કેન્દ્ર તરીકેની ભૂમિકા સુધી તે શક્તિ અને ભવ્યતાનું પ્રતીક છે.

હૈદરાબાદ હાઉસનો ઇતિહાસ

હૈદરાબાદ હાઉસ 1926 માં બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે હૈદરાબાદ રાજ્યના સાતમા નિઝામ મીર ઉસ્માન અલી ખાને 8.2 એકરનો પ્લોટ ખરીદ્યો હતો. આજે તેની કિંમત સેંકડો કરોડ રૂપિયા હોવાનો અંદાજ છે. તેને બનાવવા માટે આશરે ₹50 લાખનો ખર્ચ થયો હોવાનું કહેવાય છે, જે સ્વતંત્રતા પહેલાના સમયમાં ખૂબ મોટી રકમ હતી. ભારતમાં ખૂબ ઓછા લોકો તે પરવડી શકે છે. આજે ચોક્કસ કિંમતનો અંદાજ લગાવવો મુશ્કેલ છે કારણ કે તે સમયગાળાના ફુગાવાના ડેટા ઉપલબ્ધ નથી.

છેલ્લી સદીમાં આશરે 7% ના અંદાજિત સરેરાશ ફુગાવાના દર પર આ ખર્ચ આજના પૈસામાં આશરે ₹378 કરોડ જેટલો હશે. નિઝામ રજવાડાના શાસકોનો ચેમ્બર ઓફ પ્રિન્સેસમાં સમાવેશ થતો હતો. આમ તેમને ચેમ્બર ઓફ પ્રિન્સેસને મળવા માટે દિલ્હીમાં એક ઘરની જરૂર હતી. જ્યારે પણ અંગ્રેજો મીટિંગ માટે બોલાવતા ત્યારે તેમને રહેવા માટે ક્યાંકની જરૂર પડતી. આ વિસ્તારના અન્ય શાહી નિવાસસ્થાનોમાં બિકાનેર હાઉસ, બરોડા હાઉસ અને પટિયાલા હાઉસનો સમાવેશ થાય છે.

એડવિન લુટિયન્સ દ્વારા ડિઝાઇન

સર એડવિન લુટિયન્સે આ ઘરને યુરોપિયન અને મુઘલ સ્પર્શથી ડિઝાઇન કર્યું હતું. તેમાં નિયો-ક્લાસિકલ અને રોમન સ્થાપત્ય તત્વોનું મિશ્રણ કરવામાં આવ્યું હતું, જે વાઇસરોય હાઉસ જે હવે રાષ્ટ્રપતિ ભવન છે તેમાંથી પ્રેરણા લઈને આવ્યું હતું. હૈદરાબાદ હાઉસ પતંગિયાના આકારમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. શરૂઆતમાં તેમાં 36 રૂમ હતા જેમાંથી ચાર ઝેના (ગર્ભાશય) માટે અનામત હતા. ઇન્ડિયા ટુરિઝમ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન લિમિટેડ અનુસાર, આ ઇમારતમાં એક કેન્દ્રીય ગુંબજ, ચોરસ બગીચા, એક ગોળાકાર પ્રવેશદ્વાર અને સીડી, કમાનો અને ઓબેલિસ્ક છે. તે યુરોપિયન અને મુઘલ ડિઝાઇન તત્વોને જોડે છે.

આખા ઘરમાં બર્મીઝ સાગના લાકડાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. ફર્નિચર લંડન હોટલ સ્યુટથી પ્રેરિત હતું. ડાઇનિંગ હોલ 500 મહેમાનોને બેસવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો હતો. ઘર તેની અપાર વૈભવ માટે જાણીતું હતું. ઇલેક્ટ્રિકલ ફિટિંગ પણ ન્યૂ યોર્કથી આયાત કરવામાં આવ્યા હતા. શાહી મહેલમાં એશિયા માઇનોર, ઇરાક, પર્શિયા, તુર્કસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાનથી આયાત કરાયેલા કાર્પેટનો સંગ્રહ છે. શરૂઆતમાં તેના બાંધકામ માટે ₹26 લાખ મંજૂર કરવામાં આવ્યા હોવા છતાં અંતિમ ખર્ચ બમણો થઈ ગયો.

વિદેશ મંત્રાલયના નિયંત્રણ હેઠળનું ઘર

હૈદરાબાદ હાઉસ હવે વિદેશ મંત્રાલયના નિયંત્રણ હેઠળ છે. તેને ભારત સરકાર દ્વારા 1954માં ભાડે આપવામાં આવ્યું હતું. ઇન્ડિયા ટુરિઝમ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન હૈદરાબાદ હાઉસની કેટરિંગ અને જાળવણી સેવાઓનું સંચાલન અને નિયંત્રણ કરે છે. 1990ના દાયકાની શરૂઆતમાં ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી કે. વિજયભાસ્કર રેડ્ડીએ પદ સંભાળ્યા પછી જ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો જમીન બદલ જમીન વ્યવહાર પર સંમત થયા હતા. પરિણામે ભૂતપૂર્વ સંયુક્ત આંધ્રપ્રદેશને 6.26 એકર જમીન આપવામાં આવી હતી. બાદમાં નવી દિલ્હીમાં આંધ્રપ્રદેશ ભવનની આસપાસ 1.3 એકર જમીન આપવામાં આવી હતી.

Back to top button