શું માલદીવ ડૂબી રહ્યું છે? જો તે ડૂબી જાય, તો દેશ તરીકે તેની કાનૂની સ્થિતિ શું હશે?

વર્લ્ડ ડેસ્ક, 20 સપ્ટેમ્બર  : માલદીવ હનીમૂન કરનારાઓ અને ડાઇવિંગ ઉત્સાહીઓ માટે એક મુખ્ય સ્થળ છે. તે પોસ્ટકાર્ડ અથવા કેલેન્ડર પરના ચિત્ર જેટલું સુંદર છે. પરંતુ આ ઝગમગાટ પાછળ એક ભયાનક સત્ય છુપાયેલું છે. વધતા સમુદ્રો આ હિંદ મહાસાગર દ્વીપસમૂહના કિનારા પર ધસી રહ્યા છે, જે તેના 1,200 કોરલ ટાપુઓને સંપૂર્ણપણે ગળી જવાની ધમકી આપી રહ્યા છે. માત્ર માલદીવ જ નહીં પરંતુ તુવાલુ, કિરીબાતી અને માર્શલ ટાપુઓ જેવા નાના ટાપુ રાષ્ટ્રોનું અસ્તિત્વ પણ જોખમમાં છે. આ બધા સ્થળો ખાસ કરીને આબોહવા પરિવર્તન માટે સંવેદનશીલ છે. સમુદ્રનું તાપમાન વધતું જાય છે, તીવ્ર તોફાનો અને મીઠા પાણીની અછત તેમના લુપ્ત થવાનો ભય છે.

માલદીવ 1 મીટરથી ઓછી ઊંચાઈ પર છે

માલદીવની 80 ટકા જમીન સમુદ્ર સપાટીથી એક મીટરથી ઓછી ઊંચાઈ પર છે. આનાથી માલદીવ માત્ર ધોવાણના જોખમમાં જ નહીં પરંતુ તેના અસ્તિત્વ પર પણ જોખમ છે. જેમ જેમ આબોહવા પરિવર્તન ઝડપી બને છે, તેમ માલદીવ, તુવાલુ, કિરીબાતી અને માર્શલ ટાપુઓ જેવા નાના ટાપુ રાષ્ટ્રો આમાં સૌથી આગળ છે. પરંતુ શું માલદીવ ખરેખર ડૂબી રહ્યું છે? અને જો જમીન અદૃશ્ય થઈ જાય, તો દેશ, તેના લોકો અને વિશ્વમાં તેના સ્થાનનું શું થશે?

જાણો સમુદ્રનું સ્તર કેટલું વધ્યું છે.
માલદીવ ખરેખર ડૂબી રહ્યું નથી, પરંતુ તે વધતા મહાસાગરોથી જોખમમાં આવી રહ્યું છે. 1900 થી વૈશ્વિક સમુદ્રનું સ્તર આશરે 20 સેમી વધ્યું છે. પીગળતા હિમશિલાઓ અને ગરમ પાણીના વિસ્તરણને કારણે આ તાજેતરમાં દર વર્ષે 4 મીમી વધ્યું છે. માલદીવ માટે, જ્યાં સૌથી ઊંચું બિંદુ 2.4 મીટર છે, આનો અર્થ એ છે કે એક નાનો વધારો પણ આપત્તિનું કારણ બની શકે છે. અંદાજ મુજબ 2050 સુધીમાં 30-50 સેમીનો વધારો થશે. આનો અર્થ એ છે કે સૌથી ખરાબ પરિસ્થિતિમાં, સમુદ્ર 2100 સુધીમાં 77% જમીન ડૂબી શકે છે.

2024 માં રાજધાની માલે ડૂબી ગઈ
તોફાનો પણ તીવ્ર બની રહ્યા છે. ચક્રવાત અને ઊંચી ભરતી દરિયાકિનારાને ધોવાઈ રહી છે અને મીઠા પાણીના સ્ત્રોતોને ખારા પાણીથી દૂષિત કરી રહી છે. માળખાગત સુવિધાઓનો પણ નાશ થઈ રહ્યો છે. 2024 માં, મજબૂત મોજા રાજધાની માલે ડૂબી ગયા, જેના કારણે હજારો લોકો વિસ્થાપિત થયા અને લાખો રૂપિયાનું નુકસાન થયું. ટાપુઓના કુદરતી અવરોધો, કોરલ રીફ, ગરમ પાણીમાં અદૃશ્ય થઈ રહ્યા છે, જેના કારણે દરિયાકિનારા ખુલ્લા પડી રહ્યા છે. માટીનું ખારાપણું કૃષિને અસર કરી રહ્યું છે, અને પ્રવાસન પણ, જે GDP ના 28 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. અદ્રશ્ય થતા દરિયાકિનારા દેશની આર્થિક જીવનરેખા બની ગયા છે. જો પરિસ્થિતિ ચાલુ રહી, તો ભવિષ્યમાં આ પણ ખતરો બની શકે છે.

કિરીબાતીએ ફીજીમાં જમીન ખરીદી
આ ફક્ત માલદીવ પૂરતું મર્યાદિત નથી. પેસિફિક અને હિંદ મહાસાગરોમાં નાના ટાપુઓનું પણ આ જ ભાવિ છે. ૧૧,૦૦૦ લોકોનું ઘર ધરાવતા તુવાલુમાં નવ ટાપુઓ ૨૦૫૦ સુધીમાં રહેવાલાયક નહીં રહે. કિરીબાતીના રાષ્ટ્રપતિએ ફીજીમાં જમીન ખરીદી લીધી છે. માર્શલ ટાપુઓ યુએસ પરમાણુ પરીક્ષણોના કિરણોત્સર્ગી પરિણામોનો સામનો કરી રહ્યા છે, જે દરિયાઈ સ્તરમાં વધારો થવાથી વધુ તીવ્ર બન્યું છે. નજીવા ઉત્સર્જનમાં ફાળો આપતા આ દેશો, યુએસ અને ચીન જેવા ઔદ્યોગિક દિગ્ગજો દ્વારા સર્જાયેલી કટોકટીનો ભોગ બની રહ્યા છે.

જમીન ગાયબ થવાના વિનાશક પરિણામો
જો જમીન અદૃશ્ય થઈ જાય, તો તેના પરિણામો વિનાશક હશે. સૌ પ્રથમ, વિસ્થાપન થશે. માલદીવના ૫૪૦,૦૦૦ રહેવાસીઓ ભારત, શ્રીલંકા અથવા ઓસ્ટ્રેલિયાના ઉચ્ચપ્રદેશોમાં આશ્રય મેળવવા માટે શરણાર્થી બની શકે છે. સ્થળાંતર સમુદાયોને તોડી નાખે છે. કલ્પના કરો કે માછીમારોને સમુદ્રમાં પ્રવેશ વિના છોડી દેવામાં આવ્યા છે. સ્થાનિક ભાષાઓ, બોડુ બેરુ ડ્રમ જેવી પરંપરાઓ અને ટાપુની લોકકથાઓ દેશનિકાલમાં ખોવાઈ જશે. આર્થિક રીતે, આ વિનાશક છે. પર્યટન માલદીવના 60 ટકા લોકોને રોજગારી પૂરી પાડે છે. દરિયાકિનારા વિના, રિસોર્ટ બંધ થઈ જશે. નોકરીઓ અદૃશ્ય થઈ જશે.

રાષ્ટ્રનું અસ્તિત્વ ખતમ થઈ જાય છે?

જો ટાપુઓ ડૂબી જાય, તો શું કોઈ રાષ્ટ્રનું અસ્તિત્વ ખતમ થઈ જાય છે? આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો ચાર માપદંડોના આધારે રાજ્યને વ્યાખ્યાયિત કરે છે: કાયમી વસ્તી, નિર્ધારિત પ્રદેશ, અસરકારક સરકાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો માટેની ક્ષમતા. જમીન ગુમાવવી દરેકને જોખમમાં મૂકે છે. વસ્તી વિખેરાઈ જાય છે, પ્રદેશ અદૃશ્ય થઈ જાય છે, સરકારો બદલાય છે અને સંબંધો નબળા પડે છે. પરંતુ કાયદો કઠોર નથી. સોમાલિયા જેવા નિષ્ફળ રાજ્યો અરાજકતા છતાં તેમનો દરજ્જો જાળવી રાખે છે. શું આ સુગમતા ‘ડૂબેલા રાજ્યો’ પર પણ લાગુ પડી શકે છે? ઉદાહરણો અસ્તિત્વમાં છે, જેમ કે વેટિકન, જેની પાસે વધુ જમીન નથી, અથવા નૌરુ, જેણે ફોસ્ફેટની અછતનો અનુભવ કર્યા પછી જમીન ભાડે લીધી હતી. પરંતુ દેશનું ડૂબવું અભૂતપૂર્વ છે.

ઝડપથી સમાચાર મેળવવા માટે જોઈન કરો અમારા વોટ્સઅપ ગ્રુપમાં
https://chat.whatsapp.com/FU8bgMOynfgJl4wCoEeiJw