મોંઘવારીનો માર: તેલ છોડો, હવે બ્રેડ અને રોટલીના ભાવ આસમાને!

HD News Desk HD News deskLast Updated: એપ્રિલ 4, 2026

2 minutes read

Global Food Prices: વૈશ્વિક ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. માર્ચમાં, વૈશ્વિક ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ સપ્ટેમ્બર 2025 પછીના ઉચ્ચતમ સ્તરે પહોંચી ગયા. આનાથી આગામી મહિનાઓમાં કરિયાણાના બિલ અંગે નવી ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે, અને ચેતવણીઓ પણ આવી રહી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ખાદ્ય અને કૃષિ સંગઠન (FAO) એ પહેલાથી જ કહ્યું છે કે પરિસ્થિતિ ગંભીર છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ખાદ્યપદાર્થોના ભાવ સતત બીજા મહિને વધ્યા છે, જે વૈશ્વિક ખાદ્ય બજારોમાં ફુગાવાના દબાણના નવા સંકેત આપે છે. દરમિયાન, બ્રિટિશ વેપાર સંગઠન ફૂડ એન્ડ ડ્રિંક ફેડરેશન (FDF) એ પણ સુધારેલા અંદાજો બહાર પાડ્યા છે. તેના અનુસાર, વર્ષના અંત સુધીમાં ખાદ્ય ફુગાવો 9% થી વધુ થવાની ધારણા છે. એનર્જી એન્ડ ક્લાઇમેટ ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટ (ECIU) ના ખાદ્ય અને કૃષિ વિશ્લેષક ક્રિસ ઝાકારિનીએ આ અંગે ચેતવણી આપી છે.

ક્રિસ ઝાકારિનીએ સમજાવ્યું કે જ્યારે રશિયાના યુક્રેન પર આક્રમણથી અશ્મિભૂત ઇંધણ સંકટ સર્જાયું ત્યારે ખાદ્યપદાર્થોના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો હતો. 2022 અને 2023માં પરિવારોએ ખોરાક માટે વધુ ચૂકવણી કરવી પડશે. ખાદ્ય ઉત્પાદન પર આબોહવા પરિવર્તનની અસરો આ ખર્ચને વધુ તીવ્ર બનાવે છે. પગાર હજુ પૂરતો નથી થયો હોવાથી, ઘણા પરિવારો માટે ખોરાક પહેલા કરતા ઓછો પોસાય છે.

ખાદ્ય ફુગાવો બે આંકડામાં પહોંચશે તેવા અંદાજો અત્યંત ચિંતાજનક છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધથી ખ્યાલ આવે છે કે અશ્મિભૂત ઇંધણ પરની આપણી નિર્ભરતા કેટલી ઝડપથી આપણને ખર્ચ કરી શકે છે. ગેસોલિનના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે, અને કંપનીઓ પહેલાથી જ ઊર્જા, પરિવહન, ખાતર અને અન્ય ઇનપુટ્સ માટે વધેલા ખર્ચની જાણ કરી રહી છે. ઘરગથ્થુઓ ખરીદી અને ઊર્જા બિલમાં વધારો થવાના રૂપમાં કિંમત ચૂકવશે.

ક્રિસ ઝાકારિની, ખાદ્ય અને કૃષિ વિશ્લેષક, ECIU

FAO એ પણ ચેતવણી આપી

આ દરમિયાન, આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો મુખ્ય સૂચક, FAO ફૂડ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ, માર્ચમાં સરેરાશ 128.5 % પોઇન્ટ હતો. આ ફેબ્રુઆરીની તુલનામાં 2.4% નો વધારો અને વાર્ષિક ધોરણે 1% નો વધારો દર્શાવે છે.

જ્યારે આ વધારો હજુ પણ સરેરાશ છે, ત્યારે અંતર્ગત પરિબળો હવે ઉત્પાદન અને પુરવઠાની ગતિશીલતાને અસર કરવાનું શરૂ કરી રહ્યા છે. આમાં વધતી જતી ઊર્જા કિંમતોનો સમાવેશ થાય છે, ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયામાં ભૂ-રાજકીય તણાવ સાથે જોડાયેલા.

FAOના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી મેક્સિમો ટોરેરોએ જણાવ્યું હતું કે અત્યાર સુધી ભાવ વધારો પ્રમાણમાં નિયંત્રિત રહ્યો છે. “સંઘર્ષ શરૂ થયો ત્યારથી ભાવ વધારો સામાન્ય રહ્યો છે. આ મુખ્યત્વે ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવને કારણે છે, જે પર્યાપ્ત વૈશ્વિક અનાજ પુરવઠા દ્વારા કંઈક અંશે સરભર કરવામાં આવ્યો છે,” તેમણે કહ્યું.

જોકે, અર્થશાસ્ત્રીઓએ ચેતવણી આપી હતી કે જો આ સંઘર્ષ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, તો તેની ખાદ્ય પ્રણાલીઓ પર ઊંડી અને વધુ કાયમી અસરો થઈ શકે છે.

ખાદ્ય ફુગાવાને કયા પરિબળો આગળ ધપાવી રહ્યા છે?

ખાદ્ય ફુગાવાનું મુખ્ય કારણ ઉર્જા ખર્ચ છે.

ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ પરિવહન અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો કરે છે.

તે જ સમયે, બાયોફ્યુઅલની માંગ પણ વધે છે.

આનાથી વનસ્પતિ તેલ જેવી ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં વધારો થાય છે.

ખાતરની પોષણક્ષમતા પણ ચિંતાનો વિષય છે.

આ ભવિષ્યની ઋતુઓમાં ખેડૂતોના વાવણીના નિર્ણયોને અસર કરી શકે છે.

આ કોમોડિટીઝના ભાવમાં વધારો થયો છે

મુખ્ય કોમોડિટીઝમાં, ઘઉંના ભાવમાં 4.3%નો તીવ્ર વધારો થયો છે. આ મુખ્યત્વે યુ.એસ.માં પાકની બગડતી સંભાવનાઓ અને ખાતરના ઊંચા ખર્ચને કારણે ઓસ્ટ્રેલિયામાં વાવેતર ઓછું થવાની અપેક્ષાને કારણે હતું. ઇથેનોલની મજબૂત માંગને કારણે મકાઈના ભાવમાં થોડો વધારો થયો. જોકે, પુષ્કળ વૈશ્વિક પુરવઠાને કારણે કિંમતોમાં ખૂબ વધારો થતો રહ્યો નહીં. તેનાથી વિપરીત, ચોખાના ભાવમાં 3%નો ઘટાડો થયો, જે ચાલુ પાક અને નબળી આયાત માંગને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

વનસ્પતિ તેલના ભાવમાં સૌથી તીવ્ર વધારો નોંધાયો છે, જે મહિના-દર-મહિને 5.1% અને વાર્ષિક ધોરણે 13.2% વધ્યો છે. આ મુખ્યત્વે ક્રૂડ તેલના ઊંચા ભાવ અને બાયોફ્યુઅલની વધતી માંગને કારણે હતું.

દરમિયાન, યુરોપમાં મજબૂત ડુક્કરની માંગ અને બ્રાઝિલમાં મર્યાદિત પશુ પુરવઠાને કારણે માંસના ભાવમાં 1%નો વધારો થયો. જોકે, પરિવહન પડકારોને કારણે ચિકન અને ઘેટાંના ભાવમાં ઘટાડો થયો.