OBC, EBC, ઉચ્ચ જાતિ, દલિત… નીતિશના મંત્રીમંડળમાં કયા વર્ગના કેટલા મંત્રીઓ ?

બિહારમાં નીતિશ કુમારના મંત્રીઓ લીધા શપથ
એક મુસ્લિમ મંત્રીનો પણ કરાયો સમાવેશ
રાજકીય ગતિશીલતાને ધ્યાનમાં રાખી મંત્રી બનાવ્યા

બિહારમાં ફરી એકવાર NDA સરકાર રચાઈ છે. રાજ્યપાલ આરિફ મોહમ્મદ ખાને પટનાના ગાંધી મેદાનમાં નીતિશ કુમારને મુખ્યમંત્રી પદના શપથ લેવડાવ્યા. ભાજપ ક્વોટામાંથી સમ્રાટ ચૌધરી અને વિજય કુમાર સિંહાને નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર ઉપરાંત NDA સરકારમાં 26 અન્ય નેતાઓએ મંત્રી તરીકે શપથ લીધા.

ભાજપે નીતિશ કુમારને સત્તા સોંપી હોવા છતાં ભાજપે મંત્રીમંડળમાં મોટા ભાઈ તરીકેની ભૂમિકા જાળવી રાખી છે. 27 સભ્યોના મંત્રીમંડળમાં મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમાર સહિત આઠ મંત્રીઓ જનતા દળ (યુનાઇટેડ) ક્વોટામાંથી છે જ્યારે બે નાયબ મુખ્યમંત્રીઓ સહિત 15 મંત્રીઓ ભાજપ ક્વોટામાંથી છે.

NDA ઘટક પક્ષોમાં ચિરાગ પાસવાનની લોક જનશક્તિ પાર્ટી (રામવિલાસ) (LJP (R)) પાસે બે મંત્રી છે જ્યારે જીતન રામ માંઝી અને ઉપેન્દ્ર કુશવાહાના પક્ષો પાસે એક-એક મંત્રી છે. મંત્રીમંડળ દ્વારા NDA એ બિહારની જાતિ અને સામાજિક ગતિશીલતાને સંતુલિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. અલ્પસંખ્યક સમુદાયને પ્રતિનિધિત્વ પૂરું પાડવા માટે કાર્ય કરવામાં આવ્યું છે જેમાં આગળની જાતિ પછાત અને સૌથી પછાત જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.

નીતિશ કુમારની સરકારમાં કઈ જાતિના કેટલા મંત્રીઓ ?

નીતિશ કુમારની સરકારમાં ઉચ્ચ જાતિમાંથી આઠ મંત્રીઓ નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેમની મુખ્ય મતબેંકને ધ્યાનમાં રાખીને ભાજપે ઉચ્ચ જાતિમાંથી પાંચ મંત્રીઓ નિયુક્ત કર્યા છે જ્યારે JDU એ ફક્ત બે ઉચ્ચ જાતિના નેતાઓ નિયુક્ત કર્યા છે. LJP (R) એ ઉચ્ચ જાતિમાંથી એક મંત્રી નિયુક્ત કર્યા છે.

સૌથી વધુ મંત્રીઓ OBC અને EBC સમુદાયોમાંથી નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. NDA સરકારમાં કુલ 12 મંત્રીઓ OBC, EBC અને વૈશ્ય સમુદાયના છે. ભાજપે આઠ, JDU એ ત્રણ અને રાષ્ટ્રીય લોક મોરચા (RLM) એ એક મંત્રી નિયુક્ત કર્યા છે. નીતિશના મંત્રીમંડળમાં દલિત સમુદાયના પાંચ મંત્રીઓ છે. ભાજપે તેના ક્વોટામાંથી બે મંત્રીઓ અને JDU એ એક મંત્રી નિયુક્ત કર્યા છે, જ્યારે LJP અને હિન્દુસ્તાની અવમ મોરચા (HAM) એ પણ દલિત સમુદાયમાંથી એક-એક મંત્રી નિયુક્ત કર્યા છે. વધુમાં, JDU એ તેના મુસ્લિમ ક્વોટામાંથી એક મંત્રી નિયુક્ત કર્યા છે.

નીતિશના મંત્રીમંડળમાં ઉચ્ચ જાતિઓ માટે કેટલી બેઠકો અનામત છે?

બિહારની રાજકીય ગતિશીલતાને ધ્યાનમાં રાખીને NDA એ પોતાનું મંત્રીમંડળ બનાવ્યું છે. NDA એ ઉચ્ચ જાતિઓમાંથી કુલ આઠ મંત્રીઓની નિમણૂક કરી છે. NDA સરકારમાં ઉચ્ચ જાતિઓમાં બે ભૂમિહાર, ચાર રાજપૂત, એક બ્રાહ્મણ અને એક કાયસ્થ છે.

ભાજપે ઉચ્ચ જાતિઓમાંથી પાંચ મંત્રીઓની નિમણૂક કરી છે જેમાં ભૂમિહાર સમુદાયના વિજય કુમાર સિંહાને નાયબ મુખ્યમંત્રી અને બ્રાહ્મણ સમુદાયના મંગલ પાંડેને મંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. રાજપૂત સમુદાયના બે મંત્રીઓ છે: સંજય સિંહ ‘ટાઈગર’ અને શ્રેયસી સિંહ. વધુમાં, કાયસ્થ સમુદાયના નીતિન નવીનને મંત્રી તરીકે ફરીથી નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.

JDU એ ઉચ્ચ જાતિઓમાંથી બે મંત્રીઓની નિમણૂક કરી છે એક રાજપૂત અને એક ભૂમિહાર. ભૂમિહાર સમુદાયના વિજય કુમાર ચૌધરી અને રાજપૂત સમુદાયના લેશી સિંહને મંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. લોજપાએ રાજપૂત સમુદાયના સંજય કુમાર સિંહને મંત્રી તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે.

OBC, EBC અને વૈશ્ય સમુદાયના કેટલા મંત્રીઓ છે?

NDA સરકારમાં મુખ્યમંત્રી સહિત 13 મંત્રીઓ OBC, EBC અને વૈશ્ય સમુદાયના છે. આનાથી આ સમુદાયોને સૌથી મોટો હિસ્સો મળે છે. ભાજપે આઠ મંત્રીઓ, JDU એ ચાર અને RLM એ એક મંત્રી નિયુક્ત કર્યા છે. નીતિશ કુમાર સરકારમાં કુર્મી-કોઈરી સમુદાયની સાથે યાદવ સમુદાયને પણ ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. કુર્મી સમુદાયના નીતિશ કુમાર મુખ્યમંત્રી બન્યા, જ્યારે કોઈરી સમુદાયના સમ્રાટ ચૌધરી નાયબ મુખ્યમંત્રી બન્યા.

ભાજપે કોઈરી સમુદાયના સમ્રાટ ચૌધરીને નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે જ્યારે યાદવ રામકૃપાલ યાદવ મંત્રી બન્યા છે. ધાનુક સમુદાયના સુરેન્દ્ર મહેતા, કહાર જાતિના ડૉ. પ્રમોદ કુમાર ચંદ્રવંશી, તેલી સમુદાયના નારાયણ પ્રસાદ અને મલ્લાહ સમુદાયના રામા નિષાદ મંત્રી બન્યા છે. બે મંત્રીઓ વૈશ્ય સમુદાયના છે જેમાં ડૉ. દિલીપ જયસ્વાલ અને અરુણ શંકર પ્રસાદનો સમાવેશ થાય છે.

JDU તરફથી ચાર મંત્રીઓની નિમણૂક કરવામાં આવી છે, જે ત્રણ અલગ અલગ જાતિઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. કુર્મી સમુદાયના સભ્ય નીતિશ કુમાર મુખ્યમંત્રી છે અને તેમણે તેમના નજીકના સહયોગી શ્રવણ કુમારને મંત્રી તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. યાદવ સમુદાયના વિજેન્દ્ર યાદવ અને નિષાદ સમુદાયના મદન સાહનીને પણ મંત્રીમંડળમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. ઉપેન્દ્ર કુશવાહાના પુત્ર, દીપક પ્રકાશ, જે કોઈરી જાતિના છે, તેમને પણ મંત્રી તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.

નીતિશ કુમાર સરકારમાં કેટલા દલિત અને મુસ્લિમ મંત્રીઓ ?

નીતિશ કુમારના નેતૃત્વ હેઠળના મંત્રીમંડળમાં દલિત સમુદાયના પાંચ સભ્યોને મંત્રી બનાવવામાં આવ્યા છે. ભાજપે પોતાના ક્વોટામાંથી લખેન્દ્ર પાસવાન અને સુનિલ કુમારને દલિત પ્રતિનિધિ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. જેડીયુએ અશોક ચૌધરીને પોતાના દલિત પ્રતિનિધિ તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. ચિરાગ પાસવાનની પાર્ટીએ સંજય કુમાર પાસવાનની નિયુક્તિ કરી છે અને જીતન રામ માંઝીની પાર્ટીએ તેમના પુત્ર સંતોષ કુમાર સુમનને મંત્રી તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે.

એનડીએમાં દલિત સમુદાયોમાં બે મંત્રીઓ દુસાધ સમુદાયના, એક મુસાહર સમુદાયના અને એક પાસી સમુદાયના છે. વધુમાં, એક મંત્રી રવિદાસી સમુદાયમાંથી નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. મુસ્લિમ પ્રતિનિધિત્વ સુનિશ્ચિત કરવા માટે જેડીયુએ પોતાના ક્વોટામાંથી ઝામા ખાનની નિયુક્તિ કરી છે. નીતિશ સરકારમાં તમામ સમુદાયો માટે પ્રતિનિધિત્વ હિસ્સો આપવા માટે આ પ્રયાસ ચાલી રહ્યો છે.