બોઈંગના ડ્રીમલાઈનરના અનુભવી પાયલટે એર ઈન્ડિયા પ્લેનક્રેશ વિશે શું કહ્યું, જાણો

નવી દિલ્હી, તા.14 જૂન, 2025: અમદાવાદમાં ક્રેશ થયેલા એર ઇન્ડિયાના પ્લેનને ઉડાવી ચૂકેલા પાઇલટે આ અકસ્માત સાથે જોડાયેલા ઘણા ચોંકાવનારા ખુલાસા કર્યા હતા. એર ઇન્ડિયાના નિવૃત્ત કેપ્ટન રાકેશ રાયે આ અકસ્માત સાથે જોડાયેલા ઘણા ટેકનિકલ પાસાઓની જાણકારી આપી હતી. કેપ્ટન રાકેશ રાય ગયા વર્ષે જ એર ઇન્ડિયામાંથી નિવૃત્ત થયા છે. રાકેશ રાયે પોતાની ડ્યુટી દરમિયાન બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનરને પણ ઉડાવ્યું છે. ગુરુવારે અમદાવાદમાં ક્રેશ થયેલું એર ઇન્ડિયાનું પ્લેન પણ બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનર જ હતું. બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનરની ગણતરી દુનિયાના સૌથી અત્યાધુનિક વિમાનોમાં થાય છે. આ વિમાનના 15 વર્ષના ઇતિહાસમાં ક્રેશની આ પહેલી ઘટના હતી.
600 ફૂટની ઊંચાઈ પર ગયા પછી પ્લેન સાથે કંઈક થયું હશે
અમદાવાદમાં ક્રેશ થયેલા એર ઇન્ડિયાના પ્લેનનો CCTV વીડિયો બતાવતા નિવૃત્ત કેપ્ટન રાકેશ રાયે કહ્યું કે ટેકઓફ રોલ જોઈને લાગે છે કે આ એક નોર્મલ ટેકઓફ છે. CCTV ફૂટેજ જોઈને લાગે છે કે કોઈ ટેકનિકલ મુશ્કેલી ન હતી. જ્યાં સુધી ઉપર જતું દેખાઈ રહ્યું છે ત્યાં સુધી કોઈ ખરાબી દેખાતી નથી. જે કંઈ પણ થયું છે, તે 600 ફૂટની ઊંચાઈ સુધી ગયા પછી જ થયું છે. પ્લેન નીચે આવવા લાગ્યું છે. નિવૃત્ત કેપ્ટન રાકેશ રાયે વિમાન દુર્ઘટના સાથે જોડાયેલા કારણો જણાવ્યા.
આ પ્લેન ક્રેશ સાથે જોડાયેલા સંભવિત કારણો
આ પ્લેન ક્રેશ સાથે જોડાયેલા સંભવિત કારણો પર નિવૃત્ત કેપ્ટન રાકેશ રાયે આગળ કહ્યું કે આ અકસ્માતમાં પ્રશ્ન એ છે કે પ્લેન જે અંડર કેરેજ વ્હીલ છે, તે હંમેશા નીચે રહ્યા છે. તેને સમજાવતા તેમણે જણાવ્યું, ટેકઓફ રોલ પર એક સ્પીડ હોય છે, જેને આપણે વીઆર કહીએ છીએ. આ તે સ્પીડ છે, જે સ્પીડ પર આપણે જહાજના નોઝને ઉપર ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ.

અમદાવાદ પ્લેન ક્રેશનો અંડર કેરેજ વ્હીલ નીચે કેમ રહ્યા?
તેમણે આગળ જણાવ્યું કે, “જેમ જ આપણે નોઝને ઉપર લઈ જવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ, પાયલટ મોનિટરિંગ એક કોલ આપે છે – પોઝિટિવ રેટ. મતલબ કે આપણે ઉપર ઉઠી રહ્યા છીએ. પછી પાયલટ ફ્લાઇંગ પણ તેને ચેક કરે છે અને કહે છે – ગિયર અપ. આ બધી વસ્તુઓ 50 ફૂટની ઊંચાઈ સુધી પહોંચતા થઈ જાય છે. પરંતુ આ વિમાનનું અંડર કેરેજ 600 ફૂટ સુધી નીચે રહ્યું છે. આ એક પ્રશ્ન છે. આવું કેમ થયું હશે?
અકસ્માતની પહેલી આશંકા: બર્ડ હિટ પછી ‘લોસ્ટ ઓફ થ્રસ્ટ’
અંડર કેરેજ નીચે રહેવાના સંભવિત કારણો પર નિવૃત્ત કેપ્ટન રાકેશ રાયે જણાવ્યું કે, એના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે. કાં તો કોઈ બર્ડ હિટ થયું છે, જેના પછી લોસ્ટ ઓફ થ્રસ્ટ થયું છે અને તે મૂંઝવણમાં તેઓ ગિયર ઉપર કરવાનું ભૂલી ગયા હોય. એક સંભાવના આ છે. જ્યાં સુધી તેઓને ખ્યાલ આવ્યો કે ગિયર ઉપર ગયું નથી અને એન્જિન ફેઇલ થઈ ગયું છે, ત્યાં સુધીમાં મોડું થઈ ચૂકયું હતું અને તે ધીમે ધીમે નીચે આવવા લાગ્યું હતું. વીડિયોમાં પણ આવું જોવા મળે છે. કારણ કે લેન્ડિંગ ગિયર સ્પીડ બ્રેકનું પણ કામ કરે છે.

અકસ્માતની બીજી આશંકા: અંડર કેરેજ ઉપર કરવાને બદલે ફ્લેપ્સ ઉપર કર્યા હશે
બીજી આશંકા એ પણ હોઈ શકે છે કે જે પાયલટ મોનિટરિંગ છે, તેણે ભૂલથી અંડર કેરેજ ઉપર કરવાને બદલે ફ્લેપ્સ ઉપર કરી દીધા હશે. નિવૃત્ત કેપ્ટન રાકેશ રાયે કહ્યું કે, આ હ્યુમન એરરની થિયરી છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, હું એમ નથી કહી રહ્યો કે આવું જ થયું હશે. આ થઈ શકે છે, તેની થિયરી છે. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે, ફ્લેપ ઉપર કર્યા પછી સડન લોસ ઓફ થ્રસ્ટ થશે.
20-25 સેકન્ડમાં કોઈ શું કરી શકે?: કેપ્ટન રાકેશ રાય
નિવૃત્ત કેપ્ટન રાકેશ રાયે આગળ કહ્યું કે, ટેકઓફ સમયે વિમાન 320 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ઉડી રહ્યું હતું. આના પરથી તમે સમજી શકો છો કે તે કેટલી દૂર જશે. રનવેથી ક્રેશ થવા સુધીનો માત્ર 59 સેકન્ડનો વિડીયો સામે આવ્યો છે. માત્ર 20 થી 25 સેકન્ડનો જ સમય રહ્યો હશે.

ટેકઓફ પહેલાની ઘણી બધી ચેકલિસ્ટ, બધાની તપાસ પછી પણ થાય છે ઉડાન
ટેકઓફ પહેલા ઘણી બધી ચેકલિસ્ટ હોય છે. આ એરક્રાફ્ટમાં મેન્યુઅલ ચેકલિસ્ટ નથી. બધા ઇલેક્ટ્રોનિક છે. આવા કિસ્સામાં, બધી ચેકલિસ્ટની તપાસ પછી પણ પ્લેને ઉડાન ભરવાનું શરૂ કર્યું છે. આ વિમાનમાં આ પણ ટેકનિક છે કે જો કોઈ પ્રોસેસ ચૂકાઈ જાય તો ઘણા એલર્ટ આવવા લાગે છે. અલાર્મ વાગવા લાગે છે, લાઈટ ચાલુ થવા લાગે છે. આનાથી જો કોઈ વ્યક્તિ ઊંઘી રહ્યો હોય તો તે પણ જાગી જશે.












