73 વર્ષીય વૃદ્ધા સાથે ₹1.43 કરોડની છેતરપિંડી! પોલીસ અધિકારી બનીને ઠગે આપ્યો દગો, આ રીતે રહો સુરક્ષિત
નેશનલ ડેસ્ક, ૬ નવેમ્બર: ઇન્ટરનેટ અને મોબાઇલ કોલિંગ દ્વારા થતી છેતરપિંડીનું નવું સ્વરૂપ “ડિજિટલ અરેસ્ટ સ્કૅમ” લોકોને પોતાની જાળમાં ફસાવી રહ્યું છે. આ છેતરપિંડીમાં, સાયબર ગુનેગારો પોતાને પોલીસ, સરકારી અધિકારી અથવા તપાસ એજન્સીના સભ્ય તરીકે ઓળખાવીને પીડિતોને ડરાવી-ધમકાવીને પૈસા વસૂલ કરે છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં દેશભરમાં આવા કેસોમાં ઝડપથી વધારો થયો છે.
તાજેતરમાં, કર્ણાટકમાં ડિજિટલ અરેસ્ટ સ્કૅમનો એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. 73 વર્ષીય મહિલાને ઠગોએ કર્ણાટક પોલીસ અધિકારી બનીને ફોન કર્યો અને જણાવ્યું કે તેમના આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ એક ગુનેગાર દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. ઠગે દાવો કર્યો કે તે ગુનેગાર બાળ તસ્કરી (ચાઇલ્ડ ટ્રાફિકિંગ) અને હત્યા જેવા કેસોમાં સામેલ હતો અને હવે મહિલાના નામે એફઆઈઆર (FIR) નોંધવામાં આવી છે.
કેસમાંથી નામ હટાવવાના બહાને, ઠગોએ નકલી પોલીસ યુનિફોર્મ પહેરીને વીડિયો કોલ પર પૂછપરછ કરી અને તેમને ડરાવ્યા-ધમકાવ્યા. મહિલાએ તપાસથી બચવા માટે ઠગો દ્વારા જણાવેલા ખાતામાં 1.43 કરોડ રૂપિયાનું ટ્રાન્ઝેક્શન કરી દીધું.
શું છે ડિજિટલ અરેસ્ટ સ્કૅમ?
ડિજિટલ અરેસ્ટ સ્કૅમમાં, ઠગ પીડિતને વીડિયો કોલ, ફોન કોલ અથવા ચેટ દ્વારા કહે છે કે તેમના નામે કોઈ ગુનો નોંધાયો છે. જેમ કે મની લોન્ડરિંગ, ડ્રગ્સની તસ્કરી અથવા કોઈ પાર્સલમાં ગેરકાયદેસર વસ્તુઓ મળી હોવાનો મામલો. પછી ઠગ પોતાને CBI, NIA અથવા પોલીસ અધિકારી ગણાવીને કહે છે કે “તમારી વિરુદ્ધ તપાસ ચાલી રહી છે, તમારે અત્યારે ઓનલાઈન કસ્ટડીમાં (હિરાસતમાં) રહેવું પડશે.”
આ સમય દરમિયાન, તેઓ પીડિતને વીડિયો કોલ ચાલુ રાખવા માટે કહે છે, જેથી પીડિતને એવું લાગે કે તેના પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. આને જ ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ કહેવાય છે.
કેવી રીતે ફસાવે છે ઠગ?
ઠગ સામાન્ય રીતે કોઈ વિશ્વાસપાત્ર બહાના હેઠળ સંપર્ક કરે છે. જેમ કે તમારા કોઈ પાર્સલ, બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન અથવા ઓળખ સંબંધિત ફરિયાદ વિશે માહિતી આપીને. તેઓ અધિકારીઓના નામ, નકલી આઈડી કાર્ડ, નકલી ઈ-મેલ અથવા વેબસાઈટ બતાવીને વિશ્વાસ જીતે છે અને ‘કોલ આઈડી સ્પૂફિંગ’ (Call ID Spoofing) દ્વારા સરકારી નંબર જેવો જ નંબર બતાવે છે.
પછી ડર અને દબાણ ઉભું કરવામાં આવે છે. તેઓ કહે છે કે તમારી સામે તાત્કાલિક કાર્યવાહી થશે, કેસમાં ફસાવાથી બચવા માટે પૈસા/OTP/બેંક વિગતો આપવી પડશે, અથવા વીડિયો કોલ ચાલુ રાખો જેથી “નિગરાની” (નજર) રાખી શકાય. ઘણી વખત આ વીડિયો કોલ બંધ કરવા પર ધરપકડની ધમકી પણ આપવામાં આવે છે. કેટલાક ઠગ ટેકનિકલ સપોર્ટના બહાને ફોન કે કોમ્પ્યુટરમાં માલવેર (Malware) ઇન્સ્ટોલ કરાવી દે છે અથવા વારંવાર નાના-નાના ટ્રાન્ઝેક્શન કરાવીને ઝડપથી પૈસા પડાવી લે છે.
આનાથી કેવી રીતે બચવું?
- કોઈપણ સરકારી એજન્સી વીડિયો કોલ પર ધરપકડ કે પૂછપરછ કરતી નથી.
- ક્યારેય પણ કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિને બેંકની વિગતો, OTP અથવા ઓળખના દસ્તાવેજો ન મોકલો.
- કોઈપણ કોલ કે ઈમેલમાં જો ડર, ધમકી કે તાત્કાલિક કાર્યવાહીનું દબાણ કરવામાં આવે તો સાવધાન થઈ જાઓ.
- કોઈપણ શંકાસ્પદ કોલની પુષ્ટિ કરવા માટે નજીકના પોલીસ સ્ટેશન અથવા સાયબર હેલ્પલાઇન 1930 પર સંપર્ક કરો.
જો છેતરપિંડી થાય તો ક્યાં ફરિયાદ કરવી?
જો કોઈ આ પ્રકારની છેતરપિંડીનો શિકાર બને, તો તરત જ આ પગલાં ભરો:
- સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ [www.cybercrime.gov.in] પર ફરિયાદ નોંધાવો.
- નેશનલ સાયબર હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર કોલ કરો.
- તમારી બેંકને તાત્કાલિક જાણ કરો જેથી પૈસા રોકી શકાય.
-
ઘટનાની સંપૂર્ણ વિગતો (કોલ રેકોર્ડ, ચેટ, ટ્રાન્ઝેક્શન ડિટેઇલ્સ) સાચવીને રાખો.
