કેમ ઊઠી 6GHz વાઈફાઈ બેન્ડની ચર્ચા? હાલના સમયમાં શા માટે એ આવશ્યક છે?

HD ન્યુઝ ડેસ્ક, 18 એપ્રિલ 2025 :  ટેકનોલોજી કંપનીઓએ તાજેતરમાં ટેલિકોમ મંત્રાલયને 6GHz વાઇફાઇ બેન્ડમાં સ્પેક્ટ્રમની હરાજી ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરી છે. ટેક કંપનીઓનું કહેવું છે કે આ નવીનતમ વાઇ-ફાઇ બેન્ડની લાઇસન્સિંગ પ્રક્રિયામાં વિલંબને કારણે કંપનીઓને દર વર્ષે લગભગ 12.7લાખ કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ઈન્ડિયન બોડી બ્રોડબેન્ડ ઇન્ડિયા ફોરમ (BIF) એ તાજેતરમાં 11 એપ્રિલે ટેલિકોમ મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાને આ સંદર્ભમાં એક પત્ર લખ્યો હતો. BIF એ તેના પત્રમાં જણાવ્યું હતું કે મેટા રે બાન સ્માર્ટ ચશ્મા, સોની PS5, AR/VR હેડસેટ્સ જેવા નવા ટેકનોલોજી ગેજેટ્સમાં વધુ સારા ડિજિટલ અનુભવ માટે આ સ્પેક્ટ્રમ બેન્ડ ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

ઝડપી, સચોટ અને પ્રમાણિત સમાચાર મેળવવા નીચે જણાવેલા અમારા કોઈપણ વૉટ્સએપ ગ્રુપમાં જોડાઈ શકો છો

BIF માં મેટા, ગુગલ, એમેઝોન, માઈક્રોસોફ્ટ, સિસ્કો તેમજ સેટેલાઇટ કંપનીઓ વનવેબ, ટાટા નાલ્કો, હ્યુજીસનો સમાવેશ થાય છે. BIF એ પોતાના પત્રમાં લખ્યું છે કે હાલમાં 6GHz સ્પેક્ટ્રમ બેન્ડ 84થી વધુ દેશોમાં દરેક માટે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યો છે. ભારત આ બાબતમાં પાછળ રહી ગયું છે. હાલમાં, ઘણા સ્માર્ટફોન અને ઉપકરણો Wi-Fi 6E/7 ને સપોર્ટ કરે છે. ભારતમાં 6GHz સ્પેક્ટ્રમ બેન્ડ ઉપલબ્ધ ન હોવાથી AR/VR જેવા સ્માર્ટ ઉપકરણોનો ઉપયોગ ઓછો થાય છે.

6GHz બેન્ડની જરૂર શા માટે પડી?
હાલમાં, ભારતમાં વપરાશમાં લેવાતા 80% ડેટા 3.5GHz બેન્ડ દ્વારા એક્સેસ કરવામાં આવે છે. આમાં યુઝર્સને સિગ્નલ સ્ટ્રેન્થ સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. આવી સ્થિતિમાં, 6GHz પર આધારિત Wi-Fi 6E/7 સ્પેક્ટ્રમ દ્વારા સ્થિર કનેક્ટિવિટી પ્રાપ્ત કરી શકાય છે અને તે ખૂબ ખર્ચ-અસરકારક પણ રહેશે. જાન્યુઆરીની શરૂઆતમાં પણ, ટેક કંપનીઓએ 6GHz સ્પેક્ટ્રમ બેન્ડ અંગે સરકારને અપીલ કરી હતી.

સરકારે ટેક કંપનીઓ દ્વારા લાઇસન્સ વિના ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ કરાવવાને બદલે ટેલિકોમ કંપનીઓને 6GHz સ્પેક્ટ્રમની હરાજી કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. જોકે, લાઇસન્સ વિનાના સ્પેક્ટ્રમને હરાજી વિના ફાળવી શકાય છે. સરકારના નિર્ણય પછી તરત જ, ફેબ્રુઆરીમાં, વૈશ્વિક મોબાઇલ નેટવર્ક સ્ટાન્ડર્ડ્સ બોડી GSMA એ ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગને આગામી સ્પેક્ટ્રમ હરાજીમાં 6GHz ફ્રીક્વન્સીનો સમાવેશ કરવા વિનંતી કરી હતી.

BIF એ સરકારને કહ્યું કે ઓછામાં ઓછા 660MHz બેન્ડ ઓપન કરી દેવા જોઈએ જેથી બે 320Hzવાળી ચેનલોનો એકસાથે ઉપયોગ કરી શકાય. BIF એ તેના પત્રમાં જણાવ્યું હતું કે હાલમાં 6GHz ઇકોસિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે, માત્ર પોલિસીમાં સ્પષ્ટતામાં વિલંબ છે.

6GHz WiFi બેન્ડ શું છે?
6GHz એ બીજો સ્પેક્ટ્રમ બેન્ડ, એક રેડિયો વેવ પણ છે, જેની મદદથી ઉપકરણો OTA એટલે કે ઓવર-ધ-એર ડેટાનું વિનિમય કરી શકે છે. હાલમાં, ભારતમાં Wi-Fi માટે ફક્ત 2.4GHz અને 5GHz બેન્ડનો ઉપયોગ થાય છે. ભારતમાં વેચાતા Wi-Fi રાઉટર આ બે બેન્ડ પર કામ કરે છે. ભલે તે 2.4GHz હોય કે 5GHz કે 6GHz, આ સ્પેક્ટ્રમ બેન્ડ વચ્ચેનો સૌથી મોટો તફાવત તેમાં આપેલા નંબરો પરથી જાણી શકાય છે.

રેડિયો વેવ એક સ્પેસિફિક ફ્રિકવન્સી રેંજમાં ટ્રાંસમિટ થાય છે. તેને RF સ્પેક્ટ્રમ કહેવામાં આવે છે. આ ફ્રીક્વન્સી બેન્ડ અને તેમની ચેનલો સરકાર દ્વારા Wi-Fi, ટીવી, રેડિયો અને એર ટ્રાફિક કંટ્રોલમાં ઉપયોગ માટે રેગુલેટ કરવામાં આવે છે. 2.4GHz, 5GHz અને 6GHz એ લાઇસન્સ વિનાના વાયરલેસ ઉપયોગ માટે RF ફ્રીક્વન્સી બેન્ડ છે. 1Hz એટલે કે એક સેકન્ડમાં એક પુનરાવર્તન થઈ રહ્યું છે. તે જ સમયે, 1GHz નો અર્થ એ છે કે એક સેકન્ડમાં 1 અબજ પુનરાવર્તનો થઈ રહ્યા છે.

2.4GHz Wi-Fi સ્પેક્ટ્રમ 70MHz ની રેન્જ ધરાવે છે, જેના પર 20MHz ચેનલોવાળા ડિવાઈસ કાર્ય કરે છે. 5GHz Wi-Fi બેન્ડ 500MHz રેન્જને આવરી શકે છે, જેમાં 6 ચેનલો છે. આમાં, 80MHz ચેનલમાં ઝડપી ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ કરી શકાય છે. 6GHz સ્પેક્ટ્રમ બેન્ડને 1200MHz રેન્જ મળે છે. તે 7 મોટી 160MHz ચેનલોને સપોર્ટ કરે છે.

સ્પીડની વાત કરીએ તો, 6GHz બેન્ડમાં 2Gbps સુધીની ઝડપે ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. જ્યારે હાલના 5GHz બેન્ડમાં, 1Gbps ની ઝડપે ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. એટલું જ નહીં, 6GHz સ્પેક્ટ્રમ બેન્ડનો કવરેજ વિસ્તાર ઘણો મોટો છે. આના કારણે ડિવાઈસમાં કનેક્ટિવિટી અકબંધ રહે છે. ખાસ કરીને સ્ટ્રીમિંગ અને ગેમિંગ દરમિયાન યુઝર્સને નેટવર્ક ડિસ્કનેક્શનનો સામનો કરવો પડતો નથી.