માતા-પિતા બંને IAS તો અનામત કેમ જોઈએ છે? SC ટિપ્પણી
Supreme Court On Reservation: ભારતમાં અનામત (Reservation) ના મુદ્દા પર દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે શુક્રવારે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને મોટી ટિપ્પણી કરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે એવા પરિવારો સામે સવાલો ઉઠાવ્યા છે, જેમણે અનામતનો લાભ લઈને આર્થિક અને શૈક્ષણિક ક્ષેત્રે પહેલેથી જ મોટી પ્રગતિ હાંસલ કરી લીધી છે, પરંતુ હજુ પણ તેઓ આરક્ષણનો લાભ મેળવી રહ્યા છે. પછાત વર્ગોના ‘ક્રીમી લેયર’ (Creamy Layer) સંબંધિત એક કેસની સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે પૂછ્યું કે, જે બાળકોના માતા-પિતા બંને IAS અધિકારી હોય, તેમને અનામતની શું જરૂર છે?
સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી દરમિયાન નોંધ્યું કે, શૈક્ષણિક અને આર્થિક પ્રગતિની સાથે સમાજમાં સામાજિક ગતિશીલતા (Social Mobility) પણ આવે છે. બેંચે આકરી ટિપ્પણી કરતા કહ્યું, “શૈક્ષણિક અને આર્થિક સશક્તિકરણ આવતાની સાથે જ સામાજિક સ્તર પણ ઊંચું આવે છે. આવી સ્થિતિમાં જો તેમની આગામી પેઢીના બાળકો માટે પણ ફરીથી અનામત માંગવામાં આવે, તો આપણે આ ચક્રવ્યૂહમાંથી ક્યારેય બહાર નહીં નીકળી શકીએ. આ એક એવો ગંભીર મુદ્દો છે જેના પર આપણે ઊંડાણપૂર્વક વિચાર કરવો જ પડશે.”
આરક્ષણના ચક્રમાંથી બહાર નીકળવું જરૂરી: જસ્ટિસ નાગરત્ના
કેસની સુનાવણી કરી રહેલા જસ્ટિસ નાગરત્નાએ આ મુદ્દે પોતાના વિચારો રજૂ કરતા જણાવ્યું કે, “ઘણા વિદ્યાર્થીઓના માતા-પિતા ખૂબ જ સારી સરકારી નોકરીઓમાં છે, તેમનો પગાર અને આવક પણ ઘણી ઊંચી છે, છતાં તેમના બાળકો અનામતનો લાભ લેવા માંગે છે. જુઓ, હવે તેમણે આ આરક્ષણના દાયરામાંથી જાતે જ બહાર નીકળવું જોઈએ.”
કોર્ટે વધુમાં ઉમેર્યું કે સમાજમાં એક યોગ્ય સંતુલન (Balance) હોવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જે લોકો સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત છે, તેમને ચોક્કસપણે સપોર્ટ મળવો જોઈએ. પરંતુ એકવાર જ્યારે માતા-પિતા અનામતનો લાભ ઉઠાવીને સમાજમાં એક ચોક્કસ ઉચ્ચ સ્તર અથવા હોદ્દા સુધી પહોંચી જાય, પછી તેની જરૂરિયાત રહેતી નથી.
સરકારી આદેશો અને ક્રીમી લેયરના નિયમોને મળી રહ્યો છે પડકાર
અદાલતે એ વાત પર પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી કે સરકારના ઘણા વહીવટી આદેશોમાં પહેલેથી જ આવા સક્ષમ અને ઉચ્ચ વર્ગોને અનામતનો અયોગ્ય લાભ લેતા રોકવા માટે ‘ક્રીમી લેયર’ જેવા નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે, પરંતુ હવે કેટલાક લોકો દ્વારા આ નિયમો અને બહિષ્કાર (Exclusion) સામે જ કોર્ટમાં સવાલો ઉઠાવીને તેને પડકારવામાં આવી રહ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે વાસ્તવિક પછાત લોકો સુધી અનામતનો લાભ પહોંચાડવા માટે આ સામાજિક બદલાવને ધ્યાનમાં રાખવો અનિવાર્ય છે.
આ પણ વાંચોઃ માઉન્ટ એવરેસ્ટ સર કરીને પરત ફરી રહેલા બે ભારતીયોનું હિલેરી સ્ટેપ પાસે મૃત્યુ
આ પણ વાંચોઃ વડોદરામાં યોજાનારી VGRC મધ્ય ગુજરાત પ્રદેશને આપશે નવી વૈશ્વિક ઓળખ, આ જિલ્લાઓ રહેશે કેન્દ્ર સ્થાને
અમારી WhatsApp ચેનલમાં જોડાવા આ લિંક પર ક્લીક કરો
